Вы тут

Напярэдадні вясны


Як хутка ідзе час! Вось і люты пакрыху (ленавата і неахвотна) саступае месца малодшаму брату сакавіку. 

А ці ведаеце вы, якой птушцы па версіі грамадскай арганізацыі “Ахова птушак Бацькаўшчыны” прысвоена званне “Птушкі 2019 года”? Правільна, вялікаму арляцу, якога жыхары Палесся называюць балотным гаролам. І гэта нездарма. Забалочаныя лясы – асноўныя тэрыторыі, дзе на Беларусі селіцца гэта велічная птушка. Але ў апошні час колькасць вялікага арляца і месцаў яго гнездавання ў краіне паступова скарачаецца. Чытайце пра гэта ў матэрыяле Веранікі Коласавай “Выратуем арла!”.

Тэма ўстойлівага развіцця таксама не абышла наш часопіс. Мэты, прапісаныя ў Парадку дня да 2030 года, закранаюць усе аспекты жыцця людзей, як у кожнай краіне паасобку, так і ва ўсім свеце. Напачатку года ў Мінску прайшоў Першы нацыянальны форум па ўстойлівым развіцці. На ім прадстаўнікі дзяржсектара, грамадскасці і міжнародныя партнёры агучылі свае прапановы па далейшай рабоце ў галіне МУР і неабходных мерах па іх удасканаленню. Якія ж змены ў экалагічным кампаненце Мэтаў ужо адбываюцца ці павінны адбыцца ў хуткім часе? На гэтыя пытанні адказвае Вераніка Коласава (“Маленькія крокі – для значных вынікаў”).

Тэма абыходжання з адходамі сёння ва ўсіх на слыху. І ўсё ж многія да канца не разумеюць, чаму пра гэту праблеме так шмат кажуць СМІ, і лічаць, што ёй надаецца занадта вялікае значэнне. Пераканаць простых людзей у зваротным даволі лёгка, дастаткова падаць апошнія даныя пра тое, колькі адходаў утварылася ў Беларусі (як прамысловых, так і бытавых) за адзін год. Чытайце матэрыял “Адходы вялікія і малыя” і не забывайцеся сартаваць смецце!

Акацыі на працягу некалькіх стагоддзяў растуць на тэрыторыі нашай краіны, яны сталі звыклымі для вока жыхароў. Вы здзівіцеся, але і рабінія ілжэакацыя, і дуб чырвоны нясуць вялікую пагрозу мясцовай флоры, укараняючыся ў прыродныя супольнасці. Пра гэта распавядае ў рубрыцы “Чорная кніга” Леанід Чумакоў, кандыдат біялагічных навук, супрацоўнік сектара кадастру расліннага свету Інстытута эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча (“Упрыгожванне сядзіб – шкода для прыроды”).

Шумець на прыродзе нельга, інакш птушкі спалохаюцца і паляцяць. У пачатковай школе №29 г. Мінска пра гэта ведае нават першакласнік. Нядаўна тут адкрыліся першыя ў Беларусі “Зялёныя класы”, а адзін з іх ужо атрымаў спецыяльны сертыфікат. Пра выхаванне і адукацыю маленькіх абаронцаў прыроды раскажа Кацярына Цітова (“Зялёнаклашкі” – самыя ціхія!”).

Працягвае тэму птушак гэтая ж аўтарка ў матэрыяле "Птушка са статусам... гарылы”. Ці ведаеце вы, што чырванакніжная вяртлявая чаротаўка такая маленькая, што важыць не больш за лыжачку цукру, або ў тры разы менш за вераб’я! Аднак яна мае такі ж статус у свеце (глабальна пагражальнага віду), як афрыканскі слон і гарыла! Што такога цікавага і значнага ў шэранькай птушцы, якую нават у траве не бачна? Уявіце! За сваё жыццё вяртлявая чаротаўка ажно 5 разоў наведвае Афрыку і вяртаецца назад! Асабліва безабаронная птушка, калі выседжвае і даглядае птушанят. Таму ў гэты перыяд (з канца мая да канца ліпеня) будзьце асабліва ўважлівымі на прыродзе! Папярэджвае Кацярына.

А Маша Зялёная ў сваіх “Экапарадах” прапаноўвае чытачам уявіць, што дома скончыліся мяса і рыба, а трэба прыгатаваць абед на ўсю сям’ю. Ці шмат рэцэптаў прыходзіць вам на розум, калі не лезці ў інтэрнэт? Відавочна, што нямнога!.. А ёсць людзі, якія пры такіх умовах могуць зрабіць сапраўдны банкет. Маша ў гэтым выпуску развенчвае міфы пра тое, быццам вегетарыянцы ўжываюць адну траву, з-за чаго пакутуюць ад недахопу вітамінаў. Яна разбіраецца, што такое вегетарыянства і з чым яго “ядуць” (“Хто такія вегетарыянцы?”).

Аксана Катовіч і Янка Крук у гэтым выпуску вядуць гаворку пра птушку, якая прылятае ў нашы мясціны, бадай што, апошняй і адлятае ў вырай хіба не першай. Прылятае на самы кароткі тэрмін, аднак і гэтага часу для нас дастаткова, каб атрымаць незвычайную асалоду ад яе мілагучнага спеву. Завуць гэтага чараўніка спеўнага майстэрства салавей. Адкуль узялася гэта дзівосная птушка, і як наша міфалогія падае вытокі яе з’яўлення на тэрыторыі пражывання ўсходнеславянскіх народаў? (“Пра што салоўка спявае”)

Алена Ляўковіч, таленавіты журналіст і шчырая абаронца братоў нашых меншых, пабывала на паўвостраве Ямал – у Салехардзе, яго ваколіцах і нават на ўзбярэжжы Паўночнага Ледавітага акіяна, але на востраў Белы, які апошнім часам у многіх на слыху нават далёка за межамі Арктыкі, на жаль, так і не трапіла. На тое былі дзве прычыны: аб’ектыўная – вельмі далёка, бо Белы – самая паўночная зямля Ямала, і містычная: жанчынам на востраве з’яўляцца забаронена, каб не патрывожыць духаў-ахоўнікаў гэтага краю. Але пра цікавы экалагічны праект, які рэалізоўваецца ў гэтых мясцінах, а пасля мусіць распаўсюдзіцца на ўсю расійскую Арктыку, давялося пачуць падрабязна і з першых вуснаў. Пра гэта – экалагічны досвед “Некарысныя “выкапні” Ямала”.

Хто яшчэ не прайшоў нашу невялікую апытанку, запрашаем зрабіць гэта. Спадзяёмся, абаронцаў прыроды, прыхільнікаў роварнага руху і здаровага ладу жыцця стане ў гэтым годзе больш!

Выбар рэдакцыі

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.

Грамадства

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры ў творчую майстэрню?

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры ў творчую майстэрню?

Настаўнікі ўпэўнены: ці будуць вучні чытаць, у многім залежыць ад іх саміх. 

Эканоміка

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Однако наша страна надеется, что это временные трудности.

Грамадства

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Дзяржаўным органам і іншым арганізацыям даручана кіравацца палажэннямі канцэпцыі ў практычнай дзейнасці.