Вы тут

Як у Беларусі развіваюць прадпрымальніцтва


Пачатак 2011 года абяцаў стаць для бізнесменаў сапраўды святочным, бо 31 снежня 2010-га Аляксандр Лукашэнка падпісаў Дырэктыву № 4 «Аб развіцці прадпрымальніцкай ініцыятывы і стымуляванні дзелавой актыўнасці ў Рэспубліцы Беларусь».


Што гэта за дакумент? Растлумачым коратка і па сутнасці: гэта праграмная інструкцыя, накіраваная на лібералізацыю эканомікі і разняволенне дзелавой ініцыятывы. Дырэктыва складаецца з дзевяці раздзелаў, кожны з якіх сфакусаваны на пераадоленні бар'ераў для прадпрымальнікаў і бізнесу.

У цэлым дакумент атрымаўся ўсёабдымным: у ім закранаецца і добрасумленная канкурэнцыя, і бесперашкоднае ажыццяўленне прадпрымальніцтва, і гарманізацыя падатковай сістэмы, і змена фармату кантралюючай дзейнасці на папераджальны, і многае іншае.

Вядома, у дырэктыве было закладзена патрабаванне адназначнага прававога рэгулявання і стабільнасці заканадаўства.

Але час не стаіць на месцы, тым больш, што сёння з развіццём інфармацыйных тэхналогій рэакцыя дзяржавы на тыя ці іншыя змены павінна быць імгненнай.

У якасці новай вяхі ў працэсе падтрымкі дзяржавай бізнесу 23 лістапада 2017 года Прэзідэнт падпісаў Дэкрэт № 7 «Аб развіцці прадпрымальніцтва». Што ў ім прадугледжана: кардынальная змена механізмаў узаемадзеяння дзяржаўных органаў і бізнесу, мінімізацыя ўмяшання службовых асоб у працу суб'ектаў гаспадарання, узмацненне механізмаў самарэгулявання бізнесу, яго адказнасць за сваю дзейнасць перад грамадствам. Пры гэтым дзяржаўны кантроль захоўваецца, няхай і мінімальны.

Важнае ўдакладненне: Дэкрэт № 7 з'яўляецца ключавым у пакеце прынятых дакументаў па лібералізацыі ўмоў вядзення бізнесу ў Беларусі. Яго асноўныя палажэнні пачалі працаваць 26 лютага 2018 года.

Напрыклад, дакументам прадугледжана, што для занятку найбольш распаўсюджанымі відамі дзейнасці дастаткова падаць адзінае паведамленне ў выканкам праз службу «адно акно» альбо з дапамогай партала электронных паслуг, а працаваць можна ўжо з наступнага дня.

Такім чынам, мінімум даведак і ўзгадненняў, а яшчэ былі сістэматызаваны і скарочаны патрабаванні да пажарнай бяспекі, да ўтрымання будынкаў і абсталявання, санітарна-эпідэміялагічныя патрабаванні і іншыя. І зараз, калі дэкрэт працуе пэўны час, можна зрабіць некаторыя высновы аб эфектыўнасці дзейнасці дзяржавы ў гэтай сферы.

Прамежкавыя вынікі дзейнасці дэкрэта былі падведзены на выніковай калегіі Мінэканомікі 15 лю-
тага гэтага года.

Намеснік міністра эканомікі Дзмітрый Матусевіч у сваім дакладзе вылучыў некалькі асноўных трэндаў у развіцці малога і сярэдняга бізнесу ў Беларусі. Першы — рост колькасці новых суб'ектаў гаспадарання. У сярэднім за месяц з'яўлялася больш за восем соцень новых камерцыйных арганізацый і каля трох тысяч індывідуальных прадпрымальнікаў.

Магчымасцю пачаць свой бізнес па паведамляльным прынцыпе ў 2018 годзе скарысталіся больш за 5000 новых прадпрымальнікаў. Папулярныя напрамкі — «рознічны гандаль», «перавозка пасажыраў аўтамабільным транспартам», «аптовы гандаль», «аказанне бытавых паслуг», «грамадскае харчаванне» і «рамонт і тэхнічнае абслугоўванне транспартных сродкаў».

Пры гэтым агульная колькасць суб'ектаў прадпрымальніцкай дзейнасці практычна не змянілася і склала 348 тысяч.

Другі трэнд — павышэнне эфектыўнасці бізнесу. Зафіксаваны рост у суб'ектаў малога і сярэдняга прадпрымальніцтва па вытворчасці экспартных тавараў і аказанні паслуг, удзеле ў імпартазамяшчэнні. Як вынік, адбылося павелічэнне падатковых паступленняў.

Трэці трэнд — рост эканамічнай актыўнасці «самазанятых». Падобная сітуацыя назіраецца і з рамеснікамі.

Уладзіслаў ЛУКАШЭВІЧ



Старшыня Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па эканамічнай палітыцы Уладзіслаў ШЧЭПАЎ:

— Доўгі час Беларусь развівалася на аснове выкарыстання магутнага прамысловага сектара, які складаецца з буйных і сярэдніх прадпрыемстваў (пераважна дзяржаўных), якія забяспечвалі высокія тэмпы эканамічнага росту і высокі ўзровень занятасці. Пры гэтым менш увагі аддавалася развіццю прыватнага сектара эканомікі. У выніку па ўзроўні ўкладу прыватнага сектара ў ВУП мы істотна адсталі ад краін-суседзяў.

Разам з тым на дзяржаўным узроўні было разуменне, што прыватная дзелавая актыўнасць у краіне валодае моцным патэнцыялам для развіцця эканомікі. Таму развіццё малога і сярэдняга бізнесу, уцягванне яго ў экспартную дзейнасць і імпартазамяшчэнне стала адным з найважнейшых дзяржаўных прыярытэтаў.

Прыняцце Дырэктывы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 31 снежня 2010 года № 4 «Аб развіцці прадпрымальніцкай ініцыятывы і стымуляванні дзелавой актыўнасці ў Рэспубліцы Беларусь» стала важнай вяхой развіцця краіны. На самым высокім узроўні быў абвешчаны курс на разняволенне дзелавой ініцыятывы і творчага патэнцыялу грамадзян. Бізнесу быў дадзены сігнал аб гатоўнасці дзяржавы трансфармаваць сваю эканоміку, стварыць камфортныя і роўныя ўмовы для вядзення эканамічнай дзейнасці для суб'ектаў гаспадарання ўсіх формаў уласнасці, ліквідаваць залішняе ўмяшанне ў дзейнасць юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў, скасаваць неабгрунтаваныя адміністрацыйныя бар'еры для развіцця дзелавой ініцыятывы. Дзяржава прадэманстравала гатоўнасць да дыялогу з бізнесам па выпрацоўцы ключавых рашэнняў у сферы развіцця эканомікі.

Адпаведны курс у далейшым атрымаў замацаванне ва ўсіх прынятых праграмных дакументах, якія вызначаюць вектар сацыяльна-эканамічнага развіцця нашай краіны.

Найважнейшым крокам, прынятым на заканадаўчым узроўні ў развіццё прынцыпаў дырэктывы, стала прыняцце Дэкрэта № 7 «Аб развіцці прадпрымальніцтва». Ён дзейнічае ўжо больш за год.

Міністэрствы і ведамствы, мясцовыя органы кіравання і самакіравання, бізнес-супольнасць падводзяць першыя вынікі рэалізацыі дэкрэта.

Міністэрства эканомікі адзначае рост дзелавой актыўнасці. У прыватнасці, абапіраючыся на нормы дэкрэта, больш за 5000 новых суб'ектаў прадпрымальніцкай дзейнасці паведамілі пра пачатак сваёй работы. Расце колькасць камерцыйных арганізацый і прадпрымальнікаў, удзельная вага малога і сярэдняга бізнесу ў вытворчасці тавараў і паслуг, экспарце і падатковых паступленнях.

Сістэмная праца па спрашчэнні ўмоў гаспадарання ў краіне прыносіць пазітыўныя вынікі. Так, у рэйтынгу Сусветнага банка Dоіng Busіnеss Беларусь упершыню ў гісторыі гэтага рэйтынга дзелавога клімату 190 краін увайшла ў топ-50 найлепшых, апынуўшыся на 37-м месцы.

Гэта было чакана. Але я хацеў бы адзначыць іншы эфект дэкрэта. Ён вызначыў ключавыя кірункі развіцця заканадаўства, прынцыпы ўзаемадзеяння дзяржавы і бізнесу з мэтай падтрымкі прадпрымальніцкай ініцыятывы, ліквідацыі залішніх бар'ераў, якія замінаюць рэгістрацыі новых арганізацый або пашырэнню дзеючых.

Дэкрэт № 7, прынцыпы закладзеныя ў ім, на маю думку, выразна вызначаюць, што прадпрымальніцтва — найважнейшы фактар эканамічнага росту, стварэння новых рабочых месцаў і павышэння дабрабыту грамадзян. У той жа час прадпрымальніцкая здольнасць — надзвычай рэдкі рэсурс у любой дзяржаве, які неабходна развіваць, беражліва выкарыстоўваць і падтрымліваць.

Хацелася б прывесці шэраг канкрэтных прыкладаў заканатворчай дзейнасці ў адпаведнасці з «літарай і духам» Дэкрэта № 7 «Аб развіцці прадпрымальніцтва».

Так, прынцып дэкрэта прэзумпцыі аб добрасумленнасці суб'ектаў гаспадарання замацаваны ў новым Падатковым кодэксе ў адносінах да плацельшчыкаў падаткаў, збораў (пошлін).

Законам Рэспублікі Беларусь ад 9 студзеня 2019 года № 171-З у адпаведнасці з пунктам 11 Дэкрэта № 7 скарэктавана крымінальнае і крымінальна-працэсуальнае заканадаўства ў напрамку дэкрыміналізацыі правапарушэнняў у эканамічнай сферы, што дазволіць значна знізіць рызыкі прадпрымальніцкай дзейнасці.

Уступіў у сілу новы закон «Аб нарматыўных прававых актах», які прадугледжвае комплексную ацэнку ўплыву рашэнняў і дакументаў, якія прымаюцца, на прадпрымальніцкую дзейнасць.

Акрамя таго, важна, што Дэкрэт № 7 падштурхнуў органы ўлады і бізнес-супольнасць да больш актыўнага і адкрытага абмену думкамі ў рамках дзейнасці грамадска-кансультатыўных саветаў, саветаў па развіцці прадпрымальніцтва.

Гэта толькі першыя вынікі дэкрэта і першыя крокі па яго рэалізацыі. Галоўнае, што абодва названыя дакументы стварылі ўмовы і вызначылі напрамак, па якім ужо рухаецца наша эканоміка, і, безумоўна, напрамак гэты правільны. Развіццё прадпрымальніцтва — найважнейшая задача, рашэнне якой патрабуе эфектыўнай сумеснай працы ўсіх галін улады і бізнес-супольнасці.

Запісала Вольга МЯДЗВЕДЗЕВА

Выбар рэдакцыі

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.

Грамадства

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры ў творчую майстэрню?

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры ў творчую майстэрню?

Настаўнікі ўпэўнены: ці будуць вучні чытаць, у многім залежыць ад іх саміх. 

Эканоміка

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Однако наша страна надеется, что это временные трудности.

Грамадства

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Дзяржаўным органам і іншым арганізацыям даручана кіравацца палажэннямі канцэпцыі ў практычнай дзейнасці.