Вы тут

Вялікая сіла глупства


Згадзіцеся, з рознымі відамі глупства мы сустракаемся на кожным кроку. Нямала яго робім самі, часам нават падсвядома, у спешцы. Ну напрыклад, закінула чырвоную блузку разам са светлым касцюмам у машыну — і няма больш касцюма. Правільней сказаць, ён ёсць, але з такімі разводамі і абстракцыянісцкімі плямамі ў ім хіба толькі грады палоць на дачы. І то, калі сусед не бачыць. Здавалася б, ведаеш, што новую рэч трэба праверыць, як яна сябе паводзіць у цёплым растворы мыйных сродкаў, але... Іншы ўзяўся вешаць карціну, сем разоў не адмераў, як той казаў, прымацаваў надта нізка, а цяпер яна не радуе вока, а яго мазоліць. Успомніш тут, што вопыт — сын памылак цяжкіх. Але ж іншую памылку інакш як глупствам не назавеш.


Бываюць глупствы вясёлыя і сумныя, а бываюць і лёсавызначальныя. Яшчэ ў школьныя ці, можа, студэнцкія гады давялося трымаць у руках кніжку савецкага паэта, па-мойму, гэта быў Жалязноў. Запомніўся кароткі верш:

Жениться не хотел он долго,

Смеялся: «Я себе не враг».

Вдруг сел с какой-то дамой

в «Волгу»,

Поехал в ЗАГС, оформил брак.

Когда его спросили: «Что ты

Вдруг в ней нашел,

чем был пленен?

Брак по любви иль по расчету?»

«По глупости», — ответил он.

І шлюбы здараюцца, і шматмільённыя кантракты заключаюцца, і дамовы падпісваюцца на такіх жа падставах.

Ды найбольш пацяшаюць глупствы, якія робяцца з разумным выглядам. А бывае і з надта разумным. Такіх глупстваў поўныя вуліцы, дамы, гарады. Варта прыгледзецца. Летась вось Брэст самазабыўна сустракаў Марадону. Легенда сусветнага футбола раптам стаў ганаровым прэзідэнтам «Дынама-Брэст» і наведаў далёкі і незразумелы горад на краі былога Савецкага Саюза. Вялікага ў мінулым футбаліста вазілі па абласным цэнтры на браневіку нібы маршала Перамогі. А для журналістаў у зале самага элегантнага атэля «Эрмітаж» не хапіла месца. Бо іх наехала столькі, што многім давялося падчас прэс-канферэнцыі бадзяцца па холе і глядзець трансляцыю з экрана. Што рабілася, вам не перадаць, нібы архангел сышоў з нябёсаў у грэшны горад! Колькі было спадзяванняў, абяцанняў. Нават дом шукалі для пражывання зоркі на час яго абяцаных камандзіровак-наведванняў. Добра, што не пабудавалі новы. Праўда, тады міністр спорту, аддаю яму належнае, выказаўся на тэлебачанні стрымана-скептычна пра гэты прыезд. Усе астатнія каментарыі былі ўзнёслыя і вельмі ўзнёслыя.

І што? Дзе той ваш Марадона? Ён, ужо відаць, і забыўся. Яму што Брэст беларускі, што французскі — далёкія гарады. Праўда, нашы нядаўна напомнілі, паслалі яму матацыкл, выраблены па спецзаказе. Назвалі «Я Дыега». А гаспадар майстэрні, дзе быў выраблены байк, вельмі вобразна сказаў: «Калі б Дыега быў матацыклам, ён выглядаў бы, мусіць, так». Тады варта было б напісаць як у Маякоўскага: «Таварышу Дыега — чалавеку і матацыклу»...

Я нічога не цямлю ў спорце, таму загадзя прашу прабачэння ў аматараў футбола і асабіста таварыша Марадоны, але лічу, што брэсцкія футбалісты паправіць свае вынікі і заняць прызавыя месцы могуць толькі з дапамогай талента, майстэрства і працы. А тое, што Дыега пасля выхаду з самалёта карцінна пацалаваў брэсцкую зямлю, хоць і мае нейкі сакральны сэнс, наўрад ці дапаможа ў забіванні галоў брастаўчанам.

Добра яшчэ што не дайшло да ініцыятывы вуліцу альбо цэлы населены пункт назваць імем праслаўленага майстра мяча. Марадона, вядома, герой, але, згадзіцеся, крыху не нашага рамана.

З назвамі ж у нас таксама могуць намудрыць. Напрыклад, як у савецкія часы лёгка змянялі назвы вёсак, назаўсёды хаваючы іх гістарычную адметнасць. Трэба прызнаць, у тапаніміцы тады глупства атрымала магутнае развіццё. Яшчэ можна зразумець, калі ў Мінскай вобласці Хрэнава стала Веткай, Гадзень Зялёным Борам, а Пукава Камсамольскай. Але спытаць бы ў тых «мудрацоў», чым ім перашкодзіў такі прыгожы Каралёў Стан, цэнтр Белавежскай пушчы, які цяпер завецца Камянюкамі? А Калонія Бялін у Драгічынскім раёне каму абавязана цяперашняй назвай? Малінаўка, вядома, прыгожа, але ж не свая тут, чужая Малінаўка. А нядаўна давялося пачуць, што адну вёску ў Кобрынскім раёне наогул пазбавілі назвы. Прыгожа так называецца Падбярэззе, шыльда вісіць, людзі там жывуць. А ў дакументах вёскі няма. Усе яе жыхары, паводле пашпартоў, маюць рэгістрацыю ў Бельску, вёсцы за тры кіламетры. І бацькі іх мелі такую прапіску. Даўно, яшчэ калі быў Дзівінскі раён, нейкі местачковы пісар нешта пераблытаў. Яго глупства набыло сілу закона і цягнецца ўжо многія дзесяцігоддзі.

Спытаеце, чаму я пра глупствы пішу? Гэта я так адзначаю круглую гадавіну «Пахвальнага слова Глупству» Эразма Ратэрдамскага. Роўна 510 гадоў трактату. Будзе нагода, пачытайце. Многія месцы нібы з сённяшняга жыцця спісаны.

Святлана ЯСКЕВІЧ

Фота БЕЛТА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Беларусь і Расія зблізілі пазіцыі па праграме рэалізацыі дагавора аб Саюзнай дзяржаве

Беларусь і Расія зблізілі пазіцыі па праграме рэалізацыі дагавора аб Саюзнай дзяржаве

Аб гэтым заявіў старшыня Савета Рэспублікі Міхаіл Мясніковіч на сустрэчы са старшынёй Савета Федэрацыі Валянцінай Мацвіенка.

Грамадства

Як Брэст рыхтуецца да святкавання свайго 1000-годдзя

Як Брэст рыхтуецца да святкавання свайго 1000-годдзя

Афіцыйныя святкаванні і асноўныя мерапрыемствы гарадскога Міленіума пройдуць 6—8 верасня.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Пра ляльку з секс-шопа, галубоў на ігрушы і дзяўчынку, якая схавала пашпарты.