Вы тут

Чым паўднёвакарэйскі фільм блізкі мінскаму гледачу?


Фільм Пон Чжун Хо «Паразіты», які некалькімі жанрамі, віртуозна, кур’ёзна, энергічна расказвае пра міжкласавую прорву і дае зразумець, што яна — не крыўдная данасць, а трагедыя, ідзе ў мінскім пракаце. Журы Канскага кінафестывалю, што прайшоў у маі, аддала карціне Залатую пальмавую галіну, чым ушанавала ныючую тэму, надзвычайна прадуманую драматургію і рэжысёрскую стройнасць вядомага ў Азіі аўтара Пон Чжун Хо.


koreatimes.co.kr

Для гледачоў тут у адным флаконе прызапашаны трапныя жарты, саспенс і драматызм — карціна мяняе жанры як пальчаткі, і тое, што пачынаецца камедыяй, працягваецца трылерам, потым трагедыяй, канчаецца драмай дарэмных надзей. За кошт структуры фільм выйграе бясспрэчна, і не толькі таму, што забаўляе гледача разнастайнасцю стыляў, але і таму, што транслюе няўстойлівасць і ненадзейнасць становішча, якое ствараецца ў грамадстве пры класавай няроўнасці. Да таго ж усе часткі Пон Чжун Хо спалучае ёмка і арганічна, так што ў кожную новую рэчаіснасць уліваешся лёгка і незаўважна.

Гісторыя разварочваецца вакол дзвюх сімпатычных сем’яў, беднай і багатай. У кожнай чатыры чалавекі — бацькі, дачка і сын, таму іх нельга не параўноўваць. Сям’я Кім Кі Тэка жыве ў падвальным памяшканні і зарабляе толькі тым, што даволі неахайна складвае з загатовак каробкі для піцы. Аднойчы сябар рэкамендуе Кі У, сына Кі Тэка, у якасці рэпетытара англійскай у багаты дом. Сястра падрабляе дыплом, бацька кажа: «Я ганаруся табой» — і Кі У першым трапляе ў сям’ю містара Пака. За сабой ён прыцягвае сястру як настаўніцу малявання, тая падстройвае звальненне кіроўцы і прапануе на яго месца свайго бацьку, нарэшце, яны разам псуюць вобраз хатняй работніцы, і гэтую пасаду праз пэўныя маніпуляцыі займае маці. Пакі не падазраюць, што іх катэдж занялі самазванцы, і з’язджаюць на пікнік, а Кімы арганізуюць сабе сямейную вечарыну ў шыкоўным гаспадарскім доме — з гэтага моманту пачынаецца трылер.

З развіццём падзей усё больш разумееш, што сімпатычных сем’яў тут не дзве і Кімы ў вобраз прастадушнай абяздоленай беднасці не ўпісваюцца. Дакладна не дурныя дачка з сынам з пэўных прычын не могуць трапіць у вышэйшую лігу: Кі У некалькі разоў паступаў ва ўніверсітэт, але ён там не вучыцца, Кі Джон мае свае таленты, але не можа іх скарыстаць. Развіццё герояў сутыкаецца з сацыяльнымі перашкодамі, таму сын не можа наняцца на работу без падробленага дыплома, а ўся сям’я не можа прасунуцца да сонца без падману і несумленных інтрыг.

«Паразіты» — а ў параўнанні з Пакамі Кімы выглядаюць татальнымі адмарозкамі — ператвараюцца ў гісторыю пра «натуральнага чалавека» Жан-Жака Русо, першапачаткова добрую прыроду якога псуе цывілізацыя, то-бок сацыяльныя ўмовы і няроўнасць. Пакі, пакуль іх дом займаюць маральныя монстры, дабрадушна купляюцца на кожны падман і абмяркоўваюць пах новага кіроўцы. Нефанабэрысты айцішнік, наіўная жонка, звычайныя дзеці проціпастаўляюцца выкрутлівай, сапсаванай і беспрынцыпнай сям’і Кі Тэка, карацей, багацце — беднасці.

Мы не бачым у Кімаў ніякіх згрызот сумлення нават пасля даволі жорсткіх учынкаў. А на што яны здольныя дзеля захавання сваіх мелкіх пазіцый абслугі, варта паглядзець: Пон Чжун Хо фіксуе гэтае здрабненне каштоўнасцяў і несуразмернасць паміж высілкамі і мэтамі. Па вялікім рахунку нязначныя пасады робяцца ў беднякоў з падвала нагодай не толькі для падману, але і для фізічных распраў, чаго яны дакладна не вартыя.

Пераацэньванне звычайных рэчаў праз згаленне і нягоды было ўласціва і савецкаму чалавеку, калі бытавыя рэчы не набываліся, а «здабываліся», ад чаго і вырасталі ў сваёй значнасці. Гэта ў цэлым непазбежна пры беднасці, пытанне толькі ў распаўсюджанасці: у Савецкім Саюзе, напрыклад, такая з’ява стала характарам эпохі, яна назіраецца як у большай ці меншай ступені шмат дзе, і ў тым ліку ў сённяшняй Беларусі. Таму нам добра зразумела, пра што кажа Пон Чжун Хо, прычым кажа з перасцярогай: маўляў, такія тэндэнцыі не проста адмоўныя ў культурным ці яшчэ якім сэнсе, але і небяспечныя.

Згодна з «Паразітамі», небяспека хаваецца як у сляпой карыслівасці і празе лепшага жыцця, так і ў натуральна ўзнікаючым проціпастаўленні багатых бедным: у фільме галоўнае злачынства здзяйсняецца ўсё ж не дзеля выгод, а з-за імпульсу, справакаванага абразлівай грэблівасцю да паху чалавека ніжэйшага класа. Персанаж, якога чапляе гэтае ненаўмыснае падкрэсліванне яго неадпаведнасці стандартам вышэйшага саслоўя, хаця б у такой дробязі, завяршае гісторыю трагедыяй.

Усё ж такі антыгерояў у Пон Чжун Хо няма: што Пакі, што Кімы з’яўляюцца ахвярамі, і ўсе — ахвярамі класавай няроўнасці. Тым больш рэжысёр нікога не ідэалізуе і пра сваіх багачоў таксама выказваецца з пэўнай іроніяй — праз іх ахвочасць да ўсяго амерыканскага, непразорлівасць і круглую аблапошанасць. Як і Русо, параўноўваючы дзве сям’і і ствараючы закручасты сюжэт, Пон Чжун Хо робіць галоўным антыгероем цывілізацыю, што сваёй несправядлівай асновай з «чыстага» чалавека фарміруе монстра.

Цудоўна, што і канчаюцца «Паразіты» не злачынствам, то-бок пратакольнай канстатацыяй, маўляў, сацыяльная няроўнасць прыводзіць да трагедый, а жанравым пераключэннем на драму з кранальнымі марамі Кі У, якім, відаць, не збыцца. Ну а чаго хацець: што Жан-Жак Русо ў XVIII стагоддзі, што Пон Чжун Хо ў XXI — усё пра тое ж.

Ірэна КАЦЯЛОВІЧ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Работа па вяртанні імёнаў ахвяр канцлагера Штутгаф не спыняецца

Работа па вяртанні імёнаў ахвяр канцлагера Штутгаф не спыняецца

Імя адбіралі: калі ў рэгістрацыйны барак уваходзіў чалавек, то ўжо з наступных дзвярэй выходзіў нумар.

Грамадства

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Вечарам прайсціся ўздоўж цэнтральнай вуліцы Першамайскай у Магілёве адно задавальненне.

Спорт

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Мама Бена — беларуска, тата — ураджэнец Ганы.