Вы тут

Ля ракі на гэты раз Ясь знайшоў... процівагаз


Што было, — было: адзін з вернікаў і ў адчаі, можна сказаць, у сінагогу прыйшоў, сказаў: «Рэбе, у мяне такія праблемы, такія праблемы! Я не магу з імі справіцца... Што рабіць? Што думаць?..» — «Мойша, — пачуў у адказ, — Бог кожнаму пасылае праблемы па ягоных сілах. Так што ў цябе адно з двух: альбо ты можаш з імі справіцца, альбо гэта не твае праблемы».

То-бок у Мойшы варыянтаў два. У нашым жа звяздоўскім конкурсе на лепшы подпіс да здымка, мусіць, больш за сто дваццаць два, а выбраць давядзецца адзін — найлепшы. Праўда, гэта будзе потым, а пакуль...


«Зноў доўгачаканая рубрыка! Нарэшце!.. Разумеем, што даецца яна не проста, — пішуць сужэнцы Астроўскія з Мінска, — але ж сёння без яе, без гумару, без чарговага задання ну проста ніяк!.. Гэты вось, новы здымак (можна яшчэ раз глянуць на верхні. — Аўт.) напомніў нам многае: і цудоўныя мясціны роднага краю, і ваеннае ліхалецце, і Чарнобыль... Яно і зразумела: вельмі шмат што жыццё кладзе нам на плечы...»

Адкуль, трэба разумець, і досыць сумнае:

Факт на здымку не з вясёлых:

Кветак шмат, ды гінуць пчолы,

Бо аграрнікі заўзята

Распыляюць хімікаты:

Ім што поле, то нагода,

А прыродзе — шкода, шкода,

Ад якой — і як заўсёды —

Шмат праблем...

Яшчэ і з мёдам.

Пра іншыя, не менш балючыя, нагадваюць іншыя чытачы — у тым ліку і ад імя героя... Спадар Віктар Сабалеўскі з Узды, у прыватнасці, піша:

Звабілі ад гмахаў

Родныя сялібы...

Ды ні ў лузе пахаў,

Ні ў ставочку рыбы.

Нібы марсіянін,

Здзіўлены, гуляю.

Ганьба нам, зямляне:

Чысціні шукаю!

А замест яе (і з тога ж канверта)...

Ля Дзвіны ці Нёмна,

Прыпяці ці Сожа

«Шчасцейка» раптоўна

Напаткаці можа:

Ці вада з мазутам,

Ці ў траве бляшанка...

Ад такіх пакутаў

Засцярогся Янка.

Цяжка ў процівагазе, вядома ж... А што рабіць? Зразумела, прыстасоўвацца. Вось і прыстасаваліся, бедныя. І людзі, і палеткі, і кветкі. Больш за тое... «Іх пылку, які ў час цвіцення рассейваюць тычынкі ў пошуках свайго песціка, заўсёды бывае з запасам. І не дзіва, што для чалавека пылок той можа стаць як моцным стымулятарам, так і моцным алергенам», — з веданнем справы піша спадар Іван Сіманёнак з Паставаў. Яго радкі:

Офіснаму клерку

Родная прырода

На пачатку лета

Прычыніла шкоду:

Засвярбела ў носе,

Набрынялі вочы,

Алергена носьбіт —

Жоўценькі пылочак.

Трэба разумець, якраз ад яго, лятучага, той клерк і сам бароніцца з дапамогай процівагаза, і (на думку спадара Міколы Кісяля з Мінска) іншым прапануе:

Той, хто любіць пахі лета,

Ды хвароб баіцца,

Хай запомніць, што вось гэтак

Можна бараніцца:

Усцягнуў процівагаз

І гуляй, як дзікабраз.

У тэму тут і радкі спадарыні Валянціны Гудачковай з Жыткавічаў:

Паглядзіце, ягамосці, —

Гэта з будучыні госці...

Стрэнеш недзе

ды сам-насам, —

Каб не стаў заікам часам.

А некалі ж, некалі гулялі зусім не так! «Усе цёплыя дні майго маленства, — успамінае спадар Валерый Гаўрыш з Чавусаў, — прайшлі на вадаёмах. Каля нашай вёскі некалі здабывалі торф. Дык вось у былых кар'ерах і вялікай варонцы часоў вайны, запоўненых чысцюткай вадой, мы, дзеці, вучыліся плаваць, набіраліся спрыту і сіл, можа, нават лячыліся, бо там да ўсяго вадзіліся п'яўкі. Здаралася, што нейкія з іх маглі і «грызануць», а для здароўя ад гэтага толькі карысць...»

«Цяпер, — шкадуе спадар Гаўрыш, — тых вадаёмаў няма. На іншых таксама не пакупаешся, бо там то брудная вада, то забарона: нельга, значыць, ні купацца, ні рыбу лавіць... А дзе ж тады расці нашым дзецям ды ўнукам, дзе адпачываць дарослым?»

Актуальнае пытанне. І такі ж адказ:

Каб здаровымі застацца,

Пішуць, нельга тут купацца:

Цячэ хімія з палёў,

Ад яе хварэе кроў...

На пікет прыйшоў Арцём:

«Абаронім вадаём!»

Прыйшоў, як вы заўважылі, падрыхтаваўшыся — у процівагазе... Стаяць у ім, ну вядома ж, не мёд. (Прыкладна як хвораму... «Доктар, — шэпча той, — я ледзь дыхаю, я нічога не бачу...» — «Аплаціце рахункі, — чуе ў адказ, — і я тут жа загадаю, каб з галавы ў вас знялі мяшок».)

Як пасля гэтага чалавек задыхае, вы здагадаліся. А спадарыня Наталля Шкут са Светлагоршчыны яшчэ і напісала:

З прамзоны

ці не ў першы раз

На хутар выехаў Сярожа.

На твар надзеў процівагаз —

Азонам дыхаць ён не можа.

Кажуць, што ад яго і сапраўды галава пачынае балець, бо (заўвага ад спадарыні Валянціны Гудачковай:

Пахі траў — не для мужчын:

Падавайце ім бензін).

Тут, выходзіць, не тое «падалі». Вось хлапец і бароніцца. Ці ўсё ж трэніруецца?

Перад чым? Тое вядома спадарыні Любові Чыгрынавай з Мінска:

Ясь знайшоў процівагаз

На гарышчы у дзядулі,

Прымярае ў першы раз:

Хутка ў войска... Там не гулі.

І ў салдаты, не у сваты:

Не заявіш: «Не пайду!»...

А надумаеш хавацца,

Дык пад рукі павядуць.

Зрэшты, можа, і сам папросіцца — як адзін студэнт: прыйшоў ён на першую пару — не тое ў політэхнічны, не тое ў радыё-, пад дыктоўку выкладчыка запісаў тэму заняткаў: «Рэчаісная функцыя камплекснай пераменнай. Сюр'ектыўныя, ін'ектыўныя і біяктыўныя функцыі» — і адразу ж на тэлефон: «Алё, ваенкамат? Я перадумаў. Калі ў вас можна прайсці медкамісію?»

Трэба разумець, захацеў хлапчына служыць. Чым гэта можа абярнуцца, убачыла на здымку спадарыня Гудачкова:

Навабранцу быў прыказ

Берагчы процівагаз!

Захаваў у час вучэнняў!

Ды... згубілася адзенне.

Што на беразе ракі ды ў такой вось высокай траве, мякка кажучы, небяспечна.

Чым канкрэтна, — ведае спадарыня Чыгрынава. Яна ж — не тое просіць, не тое засцерагае:

Не хадзіў бы ты, сынок,

Тут без ботаў і парток:

У трусы «нырне» вужака

І... мужчына ты — ніякі.

Дарэчы, пра мужчын (пра іх — як кажуць жанкі — любой часінай дарэчы)... І таму

Каля рэчкі, каля гаю

Свайго любага пазнаю:

У яго трусы малыя,

Ножкі тонкія, худыя, —

піша спадарыня Галіна Пятроўская са Смаргоншчыны, неяк «не заўважыўшы», процівагаз на твары. З таго ж канверта яшчэ восем заліхвацкіх радкоў:

Лета, рэчка, сенажаць —

Анямелая...

Клічу дзевак паляжаць,

Калі... смелыя.

Калі не? Калі доўга альбо і зусім не ідзе тая адна-адзіная, тады ўжо іншая карціна, іншы і настрой:

Свеціць сонца на ўсё неба,

Сэрца — птушкай у грудзях...

Мяне мілка разлюбіла —

Утаплюся у слязах.

А значыць, сам хлапчына іх пралівае (процівагаз на твары, каб гэтай слабіны нябачна было)... Ці ўсё ж не сам, а (паводле спадарыні Чыгрынавай)... яго крэдыторы да рэчкі «давялі» (ці, можа, і да ручкі):

Не пабіла грады градам,

Не пужаў нажом бандыт...

Ясь застаўся з голым задам

Праз даляравы крэдыт.

І тут вось што крыўдна, папярэджвалі чалавека: ён у банку быў, абмяркоўваў умовы крэдытавання, калі дзверы там расчыніліся і трое з пісталетамі ў гвалт: «Стаяць!.. Гэта аграбленне!» — «Ды я ведаю, — адказаў ім Ясь. — Але ж цешча ўсе вантробы ад'ела: «Бяры крэдыт...», ды «Бяры крэдыт...», «Будуй жыллё» ды «Будуй...»

Трэба разумець, «дабудаваўся» чалавеча: у палях ад крэдытораў хаваецца. А можа — як лічыць спадар Сіманёнак — тут зусім іншы варыянт, з рубрыкі «Крымінальная хроніка»? То-бок «пашчасціла» хлопцу дзеўку сустрэць, з якой так хораша ўсё пачыналася: падабрала, абагрэла... А ўрэшце — абабрала і выгнала. Гэта — калі апісваць празаічным радком, калі паэтычным...

Над купальскаю вадой

Пазнаватым ранкам

Топча жоўты зверабой

Голы-босы Янка.

Страціў розум ён і твар,

Да любошчаў падкі...

Не дапяў — у дзеўкі дар

Яшчэ той махляркі!

Між іншым, можа ён і ў хлопцаў быць. А вось які?

«Гадоў колькі таму ў адной з гарадскіх кватэр «парвала» трубу ацяплення, — успамінае спадар Мікалай Старых з Гомеля. — Сантэхнікі прыехалі на ліквідацыю аварыі. Дзверы адчынілі і як не рухнулі: кватэра (амаль да столі!) была завалена розным барахлом. А паколькі яно яшчэ і намокла... Іншага выйсця не было: пад вокны падагналі трактар, у прычэп паскідалі ўсё «дабро» і вывезлі на сметнік. Так што жывы Курылка!» — сцвярджае шаноўны Мікалай Валянцінавіч. Ад яго ж:

Ля ракі на гэты раз

Ясь знайшоў... процівагаз

І на кумпал свой надзеў...

Да сябе кіруе ў хлеў...

Кажа: «Усякая драбніца

Калі-небудзь ды згадзіцца...»

Ну а я зрабіў выснову:

Перад намі Плюшкін новы.

«А вось і не, зусім не!» — упэўнены сужэнцы Астроўскія:

Спорту ў нас даўно пашана:

Дайвінг — любы для Івана.

І на шчасце юнака

Ёсць празрыстая рака.

Там нырае ён заўзята.

То адзін, то разам з братам.

Чэмпіёнам хутка стане.

Мы — упэўнены ў Іване!

А спадарыня Любоў Чыгрынава «ківае» між тым на... Пятра, лічыць, што ён такі скарыстаўся сэлфі-палкай, якую тры гады таму жонка падарыла на 23 лютага: дастаў ёю трусы, што заваліліся за пральную машыну, і нават у іх прыбраўся, а потым

Бачу, у нас на сэлфі мода?

Вырашыў праславіцца:

Хтось «нанёс» тату з нагоды,

Ён у «масцы» плавіцца.

І каб толькі:

Закарцела-такі Пецю

«Засвяціцца» ў інтэрнэце,

Дык на твар у гэты раз

Нацягнуў процівагаз.

Карацей, чым бы дзіця ні цешылася... А бацькі пазіраюць ды ціхую гамонку вядуць: «Не ўяўляю, як мы будзем яго ад грудзей адлучаць?» — «Ну як?.. Скажам: «Сынок, ты ўжо вялікі, табе ў войска пара, мама з табой пайсці не можа»...

А таму напрыканцы — заклік ад спадарыні Пятроўскай:

У анлайнах, выбачайце,

Годзе, хлопчыкі, сядзець:

Болей грошай зарабляйце —

Жонкі знойдуць, дзе іх дзець!

(Размова дваіх: «Дарагая, калі нашы зберажэнні скласці разам, атрымаецца вялікая кучка?» — «Атрымаецца ямка»).

Вось на гэтай не вельмі вясёлай ноце і можна было б завяршыць чарговы агляд, калі б не трэ было падводзіць вынікі...

Такім чынам, на думку вялікага чытацкага журы, найлепшыя радкі пра два боты і аўтобус, пакінутыя некім у лесе (гл. нумар «Звязды» за 22 чэрвеня), склалі спадарыні Любоў Чыгрынава з Мінска, Наталля Шкут са Светлагоршчыны, Валянціна Гудачкова з Жыткавічаў, Карына Цануніна з Вілейкі, спадары Мікалай Старых з Гомеля, Валерый Гаўрыш з Чавусаў і Мікалай Касмачэўскі....

З гэтым вось, апошнім меркаваннем, пагадзілася і журы маленькае рэдакцыйнае. Таму прыз у выглядзе падпіскі на дарагую сэрцам газету на чацвёрты квартал 2019 года накіроўваецца ў Наваполацк.

Хочаце, каб «Звязда» прыходзіла і да вас? Як той казаў, не пытанне: афармляйце падпіску, альбо, уважліва паглядзеўшы на новы конкурсны здымак, тварыце! То-бок прыдумвайце кароткі (не больш за восем радкоў) подпіс (а можна і некалькі...), дасылайце ў рэдакцыю.

Шанц на выйгрыш мае
кожны.

Валянціна Доўнар

Фота Анатоля Клешчука

Ад іх жа шчырыя прабачэнні ўсім, чые радкі не прайшлі строгага адбору, не трапілі на старонкі газеты — гэтым разам. Затое наступным...

Пішыце!

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Лiцэнзiя агенцтва «Гатовыя рашэннi» скасавана, «Iмперыi нерухомасцi» — прыпынена, а «Тваёй сталiцы» выпiсана прадпiсанне.

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Кіраўнік дзяржавы прагаласаваў на выбарах Прэзідэнта.

Палітыка

У Рэспубліцы Беларусь прайшоў асноўны дзень выбараў Прэзідэнта

У Рэспубліцы Беларусь прайшоў асноўны дзень выбараў Прэзідэнта

Сёлетнія выбары кіраўніка дзяржавы — шостыя па ліку.

Грамадства

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

А наведвальнiкаў крамы кансультуе выява спецыялiста.