Вы тут

Галоўны гаспадар — Яе Вялікасць Кніга


Дзень беларускага пісьменства ў Слоніме, відаць, — адна з лепшых нагод пагутарыць з міністрам інфармацыі нашай краіны Аляксандрам Карлюкевічам. І не толькі пра свята…


— Пачнём усё ж з Дня беларускага пісьменства ў Слоніме. Чым адрозніваецца праграма сёлетняга свята?

— Чвэрць стагоддзя адзначаецца Дзень беларускага пісьменства ў нашай краіне. Сёлета — дваццаць шосты раз. Геаграфія самая шырокая, прадстаўнічая: Полацк, Навагрудак, Орша, Заслаўе, Глыбокае, Быхаў, Ганцавічы, Смаргонь, Шчучын… Дзе толькі не пабывала свята! Можна нават адмысловую карту стварыць. Канешне, канцэптуальна свята мае свае абрысы, традыцыі. І наўрад ці лагічна было б парушаць іх адно толькі дзеля навацый. Экспедыцыя «Дарога да святыняў», навуковапрактычная асветніцкая канферэнцыя, урачыстае адкрыццё, фестываль кнігі і прэсы, адкрыццё помніка ў знак мясцовай знакамітасці альбо ў знак асветніцтва, гістарычных адметнасцяў той ці іншай старонкі… Але з кожным годам прыходзіць у праграму нешта новае. Пачалі ўручаць у Дзень беларускага пісьменства прэміі за найлепшы мастацкі твор — спярша, калі памятаеце, гэта было ўручэнне прэміі «Залаты купідон», пасля — Нацыянальнай літаратурнай прэміі. А яшчэ навацыяй у апошнія гады стаў Рэспубліканскі конкурс чытальнікаў «Жывая класіка».

— Калі ўсё ж такі гаварыць пра Слонім…

— На свяце будзе працаваць «Друкарскі двор XVI стагоддзя». Праект хаця і вядомы, але сёлета гэта яшчэ і магчымасць падсумаваць вынікі калекцыянерскай, асветніцкай, гісторыка-краязнаўчай працы вядомага беларускага калекцыянера, лаўрэата Прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне» Уладзіміра Ліхадзедава і яго паплечнікаў па праекце Выдавецкага дома «Звязда» — «У пошуках страчанага». Пры дзяржаўнай падтрымцы выдадзена цэлая бібліятэка падарожных філакартычных кніг. Усяго іх дваццаць пяць. Прайшлі розныя выстаўкі па ўсёй Беларусі. І зараз у Слоніме будзе магчымасць «апрануць» на сябе вопыт першадрукара Францыска Скарыны і аддрукаваць старонку, падобную на старонкі яго кніг. Аддрукаваць па старадаўніх тэхналогіях, на паперы, якая зроблена ідэнтычна той, што меў і наш першадрукар.

Тым, хто робіць першыя крокі ў спасціжэнні беларускай гісторыі, раю прыняць удзел у квэст-гульні «Код Сапегі». Цікавостак у гэтым праекце шмат. Што прыемна, у свята з’явілася шмат партнёраў. Ужо і заснавальнкамі яго поруч з Міністэрствам інфармацыі, Міністэрствам культуры лічацца яшчэ і іншыя міністэрствы: Міністэрства адукацыі, Міністэрства спорту і турызму, Упаўнаважаны па справах рэлігій і нацыянальнасцяў. На святочных пляцоўках шмат розных імпрэз, цікавых мерапрыемстваў правядуць Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы, Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей, Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры, Нацыянальны гістарычны музей, Нацыянальная бібліятэка Беларусі… Мы вельмі ўдзячны музейшчыкам за розныя ініцыятывы. Тое, што яны ладзяць пэўныя праекты ў межах Дня беларускага пісьменства, дае магчымасць аматарам з правінцыі адкрыць нешта новае, цікавае, магчыма, з тых шэрагаў, тых тэматычных абсягаў, якія ім са свайго рэгіёна разгледзець цяжка, ды і не ва ўсіх ёсць магчымасць часта наведваць сталіцу.

— І ўсё ж такога маштабу свята — гэта відовішчы, імпрэзы... Статычнасць тут — не лепшы спадарожнік, пэўна?

— А хто вам сказаў, што праекты, арганізаваныя, напрыклад, музейшчыкамі ці бібліятэкарамі, носяць статычны характар?!. Між іншым, і прыўнесеныя з Мінска ідэі надзвычай інфармацыйныя. Возьмем, напрыклад, мерапрыемствы з удзелам Нацыянальнай бібліятэкі, коласаўскага музея: выстаўка «Слонім і наваколле», прысвечаная Году малой радзімы і вядомым людзям Слонімшчыны, выстаўка рэдкіх і каштоўных кніг па гісторыі Слонімшчыны, выставачная экспазіцыя да 60-годдзя музея Якуба Коласа. Дапоўняць іх «Коласаўскія чытанні», арганізаваныя ўжо Слонімскай раённай бібліятэкай імя Якуба Коласа і прымеркаваныя да 75-годдзя гэтай скарбніцы ведаў. Купалаўскі музей з музеем гісторыі беларускай літаратуры адкрыюць выстаўкі «Мы ёсць народам! (Мітрафан Доўнар-Запольскі)», прысвечаную гісторыі беларускай дзяржаўнасці, і — «Маладая Беларусь: асоба і творчасць Янкі Купалы ў гісторыі краіны», прысвечаную 100-годдзю ўтварэння БССР.

Што да відовішчаў, то ў Слонімскім цэнтры культуры і адпачынку па вуліцы Чырвонаармейская, 25 пройдзе спектакль «Вечар» у пастаноўцы Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. Гэта ж унікальная падзея: адзін з галоўных тэатраў краіны прыехаў у раённы цэнтр!.. Такая цікавостка павінна стаць пастаяннай у праграме свята ў іншых рэгіёнах краіны. Спадзяёмся, што Купалаўскі тэатр і надалей застанецца добрым партнёрам і Міністэрства інфармацыі, а самае галоўнае — Дня беларускага пісьменства.

 Вечарам 1 верасня Слонімскі драматычны тэатр пакажа спектакль па п’есе У. Рудава «Камедыя».

— Свята святам, песні песнямі, пастаноўкі пастаноўкамі, а вось кніга… Друкаваная кніга. Як яна будзе пачувацца на Дні беларускага пісьменства?

— Яе Вялікасць Кніга — галоўны персанаж, галоўная царыца балю на свяце пісьменства. І ў ранейшыя гады, і цяпер, у Слоніме. Многія мерапрыемствы праграмы — з удзелам, па ініцыятыве беларускіх пісьменнікаў, Саюза пісьменнікаў Беларусі. На Фестывалі кнігі і прэсы будуць прадстаўлены найлепшыя мастацкія выданні, літаратура адукацыйнага характару, энцыклапедычныя выданні. Адмысловая пляцоўка «Слова пісьменніка» дасць магчымасць наладзіць многія прэзентацыі, аўтограф-сесіі. Асобна будуць вылучаны кнігі-юбіляры, кнігі — пераможцы Нацыянальнага і Міжнароднага конкурсу «Мастацтва кнігі», кнігі, якія выдадзены з нагоды 75-годдзя вызвалення Беларусі ад нямецкафашысцкіх захопнікаў. Пройдзе адмысловая выстаўка «Самаробная кніга». Падкрэслю, што ААТ «Белкніга» арганізуе шырокі гандаль кнігамі. Літаральна дзясяткі тысяч (!) назваў кніжных навінак 2018 і 2019, а таксама ранейшых гадоў выдання будуць прадстаўлены ў продажы. І гэта пры тым, што ў Слоніме пачала працаваць новая кнігарня з прыгожай асветніцкай назвай «Санет». Варта ўжо сёння назваць імя кіраўніка Гродзенскага філіяла «Белкнігі» Ігара Лапенкі, які шмат зрабіў для арганізацыі прадуктыўнай працы гэтай кнігарні, для знаёмства сланімчан з кніжнымі навінкамі, у тым ліку праз добры дзясятак прэзентацый, якія ў «Санеце» паспелі правесці за два месяцы працы — кнігарня адчыніла свае дзверы для работы ў тэставым рэжыме 15 чэрвеня.

Гаворачы пра кнігу, хацеў бы звярнуць увагу на значныя праекты, якія засведчылі і мастацкі ўзровень выданняў, іх адмысловае паліграфічнае выкананне і цікавы мастацкі ці дакументальны змест. Па традыцыі, якая ўсё болей пашыраецца, выдадзена цэлая лінейка кніг замежных аўтараў на рускай і беларускай мовах. А гэта і альманах «Созвучие», які ўжо пяты раз прыходзіць да чытача, і кнігі з серый «Сябрына: паэзія народаў Расіі», «Светлыя знакі: паэты Кітая», і аповесць украінскага пісьменніка Уладзіміра Даніленкі… Пералік, паверце, можа быць доўгі.

— Сёння ўжо можна сказаць, куды далей рухаецца Дзень беларускага пісьменства?

— Маршрут пралягае ў Бялынічы, на Магілёўшчыну. Рашэнне прынята арганізацыйным камітэтам па правядзенні Дня беларускага пісьменства. Сімвалічна эстафета аб перадачы свята адбудзецца ў час урачыстага закрыцця Дня беларускага пісьменства ў Слоніме. Заўважу, што ўжо зараз нараджаюцца першыя ініцыятывы, дарэчы, досыць, канкрэтныя, — адносна святкавання Дня беларускага пісьменства ў Бялынічах. Запрашаю ўсіх чытачоў рабіць прапановы і ўжо сёння планаваць свае першыя выхадныя дні ў верасні 2020 года з разлікам на паездку ў Бялынічы. Усіх чытачоў «Літаратуры і мастацтва» — са святам! З Днём беларускага пісьменства ў Слоніме!

Гутарыў Максім ВЕЯНІС

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.