Вы тут

Прыма-балерына Вялікага тэатра Ірына Яромкіна: Жаданне ствараць мне дораць дзеці


Гэтая балерына разбівае ўшчэнт ўсе стэрэатыпы. У яе — такой вытанчанай, далікатнай, палётнай — неверагодна моцны характар. Яна — мама траіх дзяцей, але для яе ніколі не стаяла дылема: сям'я ці прафесія. Нават калі яе паставяць перад такім выбарам, яна, ні хвіліны не вагаючыся, выбера дзяцей. І як добра, што ёй не даводзіцца рабіць такіх рашучых крокаў!

Практычна кожны вечар яна ззяе на сцэне, зноў і зноў скараючы сваім талентам гледачоў. Сёння госця «Алесі» — прыма-балерына Вялікага тэатра Беларусі Ірына Яромкіна.


— На сцэне вы ўвасабляеце самыя розныя вобразы, партыі, характары... Што дорыць вам натхненне?

— Пасля некаторых спектакляў здаецца, што табе ўжо нічога не хочацца, таму што ты цалкам выклаўся на сцэне, вывернуў самога сябе навыварат. Але я ведаю, што за межамі тэатра мяне чакае іншае жыццё. Так, жаданне ствараць дораць кнігі і музыка. Але самыя галоўныя мае натхняльнікі — мае дзеці! Калі мы разам, мы з дзяўчынкамі размаўляем, займаемся хатнімі справамі, гуляем, радуемся, смяёмся — і гэтая атмасфера дзіцячай наіўнасці і бязмернай любові мяне неверагодна напаўняе. І я гатовая ствараць далей!

— Ці хацелі б, каб дачкі прадоўжылі дынастыю артыстаў балета?

— Цяпер назіраю за сваімі дочкамі, гляджу, як яны развіваюцца, у чым кожная праяўляе сваю індывідуальнасць, характар і часам думаю: не патрэбны ім гэты балет... Хоць усе даныя ў дзяўчынак у наяўнасці і абедзве ў адзін голас заяўляюць, што абавязкова будуць балерынамі. Адна насок цягне, за ёй — другая, і абедзве крычаць: «Мама, паглядзі, як мы ножку паднялі!» А я думаю: ці трэба ім гэта?

— Чаму?

— Напэўна, я асцерагаюся, каб ім у галаве не засеў стэрэатып аб мадэльнай знешнасці, які цяпер асабліва навязвае грамадства. З дзецьмі пра іх фізічную форму трэба гаварыць вельмі акуратна, каб не траўміраваць іх псіхіку і не сфарміраваць няправільныя паняцці. У харэаграфічным вучылішчы я была пухленькая. «Таму што з Пухавіч», — жартавала настаўніца. Хоць цяпер гляджу на свае фатаграфіі — худзенькая дзяўчынка. Але я залішне адказна паставілася да сваёй знешнасці, стала сачыць за фігурай і лічыць калорыі. Быў выпадак, калі мужчына перада мной нёс кардонную каробку, а я шукала, дзе на ёй напісана каларыйнасць прадукцыі, але гэта аказалася каробка... з-пад тэлевізара.

Не хацелася б, каб праз гэта праходзілі мае дзеці. Цяпер у мяне засталася звычка есці мала. У нас у сям'і няма забароны на булкі ці макароны. Але дочкі ведаюць, што ў мучным шмат калорый, а калі не хочаш есці, то запіхваць у сябе ежу не варта. Магчыма, гэта будзе ім толькі плюсам у далейшым жыцці. Сын Максім быў у дзяцінстве досыць мажным дзіцем, цяпер ён выцягнуўся, у яго прыгожыя балетныя ногі. Нават жартую часам: можа, дарма не аддала цябе ў балет? (Усміхаецца.) А дочкам кажу: «Пакуль займайцеся ўсім, што падабаецца, а там паглядзім...»

— Вы не раз казалі, што, калі ў вас з'явіўся першынец Максім, думалі, што будзеце аддаваць сябе ўсю сыну, а не прафесіі...

— Але ёсць лёсавызначальныя рэчы, ад якіх не ўцячэш. Балет стаў важнай часткай майго жыцця менавіта калі з'явіўся сын. І пачаўся мой творчы ўзлёт, кар'ерны рост, галоўныя партыі. Памятаю, адной з першых сур'ёзных роляў стала Маша ў «Шчаўкунку» Пятра Чайкоўскага. У самым пачатку спектакля яна бяжыць насустрач свайму дзядзьку з тварам, які зіхаціць ад радасці, ад прадчування чарадзейства, цуду. Для таго каб настроіць сябе эмацыянальна, заўсёды перад гэтай сцэнай уяўляла, што ў глядзельнай зале сядзіць мой сын і глядзіць на мяне. І тады ў мяне з'яўлялася тая самая ўсмешка, якая была так неабходная для вобразу Машы... Максім — мой памочнік ва ўсім. Цяпер сын атрымлівае прафесію інжынера ў БДАТУ. Часам гляджу на 19-гадовага сур'ёзнага Максіма і ўспамінаю, як люляла яго на руках. Цяпер на руках ён носіць мяне...

— У пачатку гэтага года вы атрымалі званне народнай артысткі Беларусі. Што для вас значыць гэтая ўзнагарода?

— Любую ўзнагароду ўспрымаю як падзяку за нашу працу. Безумоўна, радасна, што адзначылі, спадзяюся, што заслужана. Любое званне — гэта рух наперад, творчы рост, своеасаблівы стымул і крыніца натхнення. А народны артыст — настолькі высокае прызнанне, што да яго можна ставіцца выключна з павагай. І калі за мяне шчыра радуюцца — вельмі прыемна. Наша прафесія патрабуе неверагодных фізічных сіл, канцэнтрацыі ўвагі, эмацыянальнай аддачы. Артысты балета не выходзяць на сцэну з думкай пра грошы за выступленне — выходзяць дзеля творчасці, у якую я заўсёды ўкладваю душу.

— Ці існуюць цяпер спектаклі, у якіх вы можаце расплакацца проста на сцэне?

— У нашым рэпертуары засталіся два спектаклі, у якіх не магу стрымаць слёз. Першы — балет «Страсці (Рагнеда)». Калі перад вачыма дубцамі б'юць дзіця — ком да горла падступае кожны раз і проста градам цякуць слёзы. Нічога не магу з сабой зрабіць... І самая першая сцэна балета «Анюта» вельмі цяжкая для мяне — тая, у якой хаваюць маму гераіні. Мне здаецца, гэта катастрофа ўсяго жыцця!

У балеце «Рамэа і Джульета» ўжо не плачу, уваходжу ў вобраз літаральна за некалькі секунд, як па пстрычцы, усведамляю ўсю трагедыю таго, што адбываецца... Але партыя Джульеты неверагодна складаная: у ёй сабрана практычна ўсё. Як і ў вобразе Кармэн у балеце Бізэ — Шчадрына, у якім усе крайнія эмоцыі жывуць у адзіным акце. Гэтыя 50 хвілін здаюцца паўнавартасным трохактным спектаклем! Пастаноўка Валянціна Елізар'ева спусташае цябе цалкам. Менавіта галоўная жаночая партыя ў «Кармэн-сюіце» варта ўсіх прэмій і ўзнагарод. Але і пра «Анастасію» не магу не сказаць. Юрый Траян «намаляваў» тут зусім іншую жанчыну — маці, жонку, абаронцу горада. І сіла гэтага вобраза неверагодная!

— Ці працуецца з Елізар'евым па-іншаму сёння, калі прайшла пэўная колькасць гадоў?

— У маладосці я вельмі баялася Елізар'ева — сумненне ў яго поглядзе выклікала ўва мне паніку. Пачынаўся мандраж, які не магла перамагчы. Цяпер з Валянцінам Мікалаевічам працуецца зусім па-іншаму: праз столькі гадоў пазнала яго з іншага боку. На апошніх рэпетыцыях «Рамэа і Джульеты» я адчувала яго падтрымку, якая ўсяляла ў мяне абсалютную ўпэўненасць. Не баялася заўваг, спакойна іх прымала — і работа была неверагодна плённая.

Калі ў артыста балета няма сцэнічнага вопыту, існуе нейкая сарамлівасць нешта выказаць асабліва эмацыянальна, баішся памыліцца, перажываеш, што пачуцці, якія цябе захлістваюць, могуць няправільна прыняць, што з цябе могуць пасмяяцца. У маладосці ў мяне бывала такое.

Але цяпер я магу выказваць эмоцыі настолькі моцна, наколькі я гэта адчуваю. Нават калі памыляюся — гэтага не баюся, спакойна прымаю крытыку, нешта мяняю і даю вынік.

Было прыемна, што Елізар'еву спадабалася, як я станцавала яго Джульету: што раблю, як танцую, што адчуваю і як выказваю эмоцыі. Раней да бязмернай павагі да Елізар'ева дадаваўся страх. Цяпер гэта любоў — любоў да Майстра, які маштабна і неардынарна мысліць, развівае балет і дзякуючы якому нараджаюцца гэтыя шэдэўры.

— Пасля 20 гадоў работы артыст балета можа сыходзіць на пенсію. Але і тут вы разбіваеце стэрэатыпы. Сёлета вам споўнілася 40 гадоў, але вы — вядучая балерына тэатра.

— Пашпартны ўзрост для балета не заўсёды паказальны. Для мяне пенсія ў 38 гадоў — гэта стэрэатып накшталт такіх, што балерына, каб быць паспяховай, нічога не есць і не нараджае дзяцей. І ў мінулыя стагоддзі, і цяпер былі і ёсць артысты, у якіх атрымалася захаваць сябе для сцэны — яны выходзілі танцаваць вядучыя партыі і пасля 40 гадоў. Марго Фантэйн, Алесандра Фэры, Мая Плісецкая... Паглядзіце на Ніну Ананіяшвілі. Ёй далёка за 50, а яна не проста выходзіць на сцэну ў тым ці іншым балеце, яна танцуе вельмі складаныя спектаклі, такія як «Лебядзінае возера» і «Шчаўкунок». І пакуль я адчуваю, што годна выходжу на сцэну, я хацела б працягваць гэта рабіць...

Алена БАЛАБАНОВІЧ

Фота Анжалікі ГРАКОВІЧ

Друкуецца ў часопісе «Алеся»

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Работа па вяртанні імёнаў ахвяр канцлагера Штутгаф не спыняецца

Работа па вяртанні імёнаў ахвяр канцлагера Штутгаф не спыняецца

Імя адбіралі: калі ў рэгістрацыйны барак уваходзіў чалавек, то ўжо з наступных дзвярэй выходзіў нумар.

Жыллё

Як даказаць, што сусед сочыць за вамі, а не за злодзеямі

Як даказаць, што сусед сочыць за вамі, а не за злодзеямі

Падобныя звароты ад фізічных асоб — не рэдкасць.

Грамадства

Якую шкоду могуць прынесці бяскрыўдныя цацкі?

Якую шкоду могуць прынесці бяскрыўдныя цацкі?

У сённяшнім быце немагчыма абысціся без хімічных прадуктаў.

Грамадства

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Вечарам прайсціся ўздоўж цэнтральнай вуліцы Першамайскай у Магілёве адно задавальненне.