Вы тут

Адбыўся паказ пастаноўкі «Кандзід, альбо Аптымізм»


Гэта ўсё. Адзін з найлепшых беларускіх рэжысёраў-лялечнікаў Ігар Казакоў, які зрабіў славу Магілёўскаму тэатру лялек і толькі-толькі з яго сышоў, паказаў у Мінску сваю пастаноўку «Кандзід, альбо Аптымізм». Паказ адбыўся ў рамках форума тэатральнага мастацтва «Тэарт» і прадэманстраваў, як шалёна недарэмна ў сталіцы збіраецца праграма «Belarus Open». Пікантная філасофская аповесць Вальтэра ў свой час хваляй пракацілася па Еўропе, а сёння, калі ўразіць сытага гледача ўжо складаней, Казакоў бярэ надзвычайнай выкрутлівасцю ў ператварэнні маленькай тэатральнай сцэны ў агромісты няветлівы свет, дзе нацягваць на сябе ўсмешку застаецца толькі штучна, рукою. Такі ёмкі, вынаходлівы, іранічны Вальтэр нам бясспрэчна даспадобы.


Лялечныя спектаклі як неад'емны авангардны элемент беларускага тэатра ў праграму форуму ўваходзяць заўсёды, ды і сам Ігар Казакоў — даўно не навічок як на «Тэарце», так і ў пахвальных водгуках крытыкаў. Глядач, магчыма, памятае яго пастаноўкі «Гамлет», «На дне» і «Сіняя-сіняя» і разумее масштаб страты Магілёўскага тэатра лялек, з якога рэжысёр сышоў пасля трынаццаці гадоў работы, бо менавіта дзякуючы Казакову на гэтым абласным горадзе быў пастаўлены адзін з дэцэнтрычных акцэнтаў тэатральнай сферы.

Зрэшты, сыходы апошнім часам наогул характэрныя для нашай сцэны. Мы ўжо расказвалі пра рэжысёра Аляксандра Янушкевіча, што звольніўся з Брэсцкага тэатра лялек і гэтым таксама яго аслабіў. А інсцэніроўку спектакля «Кандзід, альбо Аптымізм» напісаў адзін з найцікавейшых айчынных драматургаў і рэжысёр Дзмітрый Багаслаўскі, які не так даўно сышоў з Маладзёжнага тэатра.

Нягоды галоўнага героя пастаноўкі з нягодамі беларускіх тэатралаў у нечым ненаўмысна пераклікаюцца. Яшчэ неспрактыкаванага юнака Кандзіда, які выхоўваўся ў замку барона і жалезна верыў у перакананне настаўніка Пангласа ў тым, што ўсё ідзе да лепшага, вытурылі з замка за інтымную сувязь з дачкой уладара Кунігундай — і пачалося. Кандзід стаў блукаць у пошуках прыкметаў таго самага найлепшага свету, у існаванне якога верыў дзякуючы Пангласу, але трапляў на новыя і новыя выпрабаванні ды ім усё не было канца.

Армія, інквізіцыя, прыродныя катаклізмы, гандаль людзьмі, выкарыстанне сваёй улады, барацьба паміж рэлігіямі, прадажны суд, забойствы, падманы, рабаванні і нізкая чалавечая існасць — праз усё гэта праходзяць аптымізм, даверлівасць і каханне Кандзіда, каб у рэшце рэшт прымусіць нацягнуць змушаную ўсмешку і спыніцца на думцы, што паўсюль у свеце аднолькава дрэнна.

Чым далей, тым больш бляклым становіцца настрой галоўнага героя, і пастановачная група выкарыстала надзейныя спосабы гэта адлюстраваць. Апроч таго, што выканальнік галоўнай ролі Аляксандр Куляшоў паступова пазбаўляецца адзення (і суд сімвалічна раздзявае яго ўканец), ён з усё глыбейшым сумам, з усё цішэйшым голасам, з усё больш павольнымі рухамі садзіцца за вясло, каб адправіцца ў чарговае падарожжа ў пошуках лепшага жыцця. Аптымізм, выдатна вымаляваны Аляксандрам Куляшовым (субтыльны хлопец у нязграбным галаўным уборы жвава рухаецца і ўсё задаецца пытаннямі аб светабудове) у спектаклі, здаецца, мяжуе з неразумнасцю. Зрэшты, панаваць яму застаецца нядоўга.

Функцыянальныя дэкарацыі раз-пораз ператвараюцца ў судна і без асаблівых высілкаў пераносяць месца дзеяння ў іншыя гарады ды краіны. У праёмах з'яўляюцца новыя персанажы, выявы і рэквізіт, і судна лёгка робіцца зямной лакацыяй. Тэатральная сцэна без разбуральных умяшанняў умомант перайначваецца ў Буэнас-Айрэс, Венецыю альбо казачную зямлю Эльдарада, і вынаходлівым выкарыстаннем месца ўсё не абмяжоўваецца. Вобразы і эпізоды сумяшчаюць у сабе прыемную воку эстэтыку, метафарычнасць ды здаровы кураж аўтараў, дзе і гумар, і сумная іронія, і прамыя адсылкі да рэчаіснасці.

Хоць дзеянне і адбываецца дзе заўгодна, але не ў Беларусі, інсцэніроўка і рэжысёрскія рашэнні спектакля ўвесь час нагадваюць, што знаходзіцца за дзвярыма тэатра. Першакрыніца не проста аказваецца надзённай дзякуючы сваёй крытыцы марнага аптымізму — яна яшчэ і ўвасабляецца са шматзначнымі, датычнымі ўжо толькі нас, дэталямі. Аўтары ўдала расставілі акцэнты па працяглых падарожжах Кандзіда і на некаторых яго «пунктах» спыніліся асобна — так філасофская аповесць XVІІІ стагоддзя з прыгожым гумарам і надрыўнай журбой стала беларускім спектаклем.

Ты з задавальненнем дзеліш гэтыя жарты, намагаешся ахапіць сцэну ў яе — кожную секунду — прыцягальнай кампазіцыі, як дурань чакаеш чарговай пстрычкі па аптымізме Кандзіда, бо ён задаволіць твае чаканні і пакажа больш рэжысёрскіх вынаходак, але нарэшце спектакль канчаецца. І ты ўсё разумееш.

Ірэна КАЦЯЛОВІЧ

Загаловак у газеце: Аднолькава добры альбо аднолькава дрэнны

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Звязда» дапамагла ліквідаваць стыхійную паркоўку ў Магілёве

«Звязда» дапамагла ліквідаваць стыхійную паркоўку ў Магілёве

Увагу на праблеме завастрыў старшыня вулічнага камітэта гэтай мікразоны Аляксандр Пікуля. 

Грамадства

Прамянёвая тэрапія: новыя магчымасці і рызыкі

Прамянёвая тэрапія: новыя магчымасці і рызыкі

 Прамянёвая тэрапія можа выкарыстоўвацца як у спалучэнні з хірургіяй і хіміятэрапіяй, так і як самастойны метад лячэння.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Старэнькі «Запарожац» (цяпер такіх машын і не відаць ужо) старанна пыліў па дарозе...

Грамадства

Антарктыда чакае беларусак. Але яны пакуль туды не імкнуцца

Антарктыда чакае беларусак. Але яны пакуль туды не імкнуцца

Дванаццатая беларуская антарктычная экспедыцыя адправілася на ледзяны кантынент.