Вы тут

Ганна Комар. Ліст да Чарльза Букоўскі


«Дзетка, калі ты хочаш, ты будзеш тварыць...»

Ты меў рацыю, Чарльз.


Кнігу тваіх вершаў па-беларуску я ўкладала як гайдбук для пісьменнікаў. Хіба я магла ўявіць, што праз пяць гадоў пасля таго самага верша пра тое, як «святло, і паветра, і месца, і час не змяняюць нічога і не ствараюць нічога», яна найперш спатрэбіцца мне самой?

У адным літаратурным блогу, дзе чытачка ў лісце жалілася на дэпрэсію і нізкую самаацэнку, якія замінаюць ёй пісаць, хоць яна і адчувае ў сабе вялікі патэнцыял і талент, аўтарка адказвала ёй так: «Ты ж не лічыш, што шахцёры цэлымі днямі стаяць і скардзяцца на тое, як цяжка ім? Яны проста ПРАЦУЮЦЬ!»

Я таксама многа жалюся на тое, як не магу пісаць, Бук. Шукаю адмазкі — у недахопе часу і сіл. У дэпрэсіі. У гіпавітамінозе. Вінавачу боль за тое, што ён занадта моцны. На адным пластычным спектаклі я назірала за танцорамі, за іх натрэніраванымі гнуткімі целамі, што так, здавалася, лёгка рабілі патрэбныя рухі. Тыя танцоры таксама, як і шахцёры, не скардзяцца — яны працуюць.

Чаму скарджуся я? Шукаю камфорту. Заспакаення. Шукаю бяспекі. Пастаянства. Шукаю кропку, з якой нікуды не трэба рухацца. Я хачу спыніцца ці думаю, што хачу? А ці магу? Што забівае мяне, Бук, і чаму мяне забівае не тое, што я люблю? Што, калі я хачу памерці ў паэтычным экстазе, ад перадозу метафар, на самай нечаканай рыфме? Ці думаю, што хачу? А магу?

Смерць — гэта, можа быць, адзінае, пра што варта пісаць, бо яна ўсё адно дастане цябе, «і не важна, хто ты: пісьменнік, шафёр, сутэнёр, парашутыст, мяснік — яна дастане цябе». Толькі не адразу. Спачатку яна прыходзіць па нашых блізкіх. Ты чакаў яе, «бы котку, што скочыць на твой ложак». А яна знянацку наскоквае ў твар, упіваецца кіпцюрамі і раздзірае, як згаладалая рысь.

Гэтая раптоўнасць пужае найболей. Смерць блізкіх — крэйдавы крыжык на маіх дзвярах. Раптам так вусцішна робіцца, што нават напісаць пра гэта не магу. Проста быць побач з блізкімі, з каханымі. Выбіраю самага цудоўнага з прэтэндэнтаў і перапампоўваю ў яго сваё жыццё, каб смерці, калі яна прыйдзе за мной, не было чым паласавацца. Вось толькі што, калі яго смерць забярэ першым?

Боль не апраўдвае бяздзеяння. Боль — гэта яшчэ адна адмазка. Пазбяганне выбару і адказнасці за яго. Стаю, утаропіўшыся ў крыжык, пазначаны крэйдай на дзвярах.

У маёй любімай венгерскай народнай казцы старая абхітрыла Смерць. Калі тая прыйшла па яе, старая папрасіла адтэрміноўкі да заўтра і ўгаварыла Смерць уласнай рукой напісаць на дзвярах хаты: «Заўтра». Кожны наступны дзень тая прыходзіла і сыходзіла ні з чым, бо старая кожны раз указвала ёй на слова «заўтра». Смерць-такі не вытрымала, сцерла надпіс і паабяцала прыйсці назаўтра і дакладна забраць старую з сабой. На наступны дзень жанчына, шукаючы, дзе схавацца, спачатку залезла ў бочку з мёдам, пасля паспрабавала зашыцца ў пярыне, а калі вылезла, каб схавацца яшчэ лепш, Смерць акурат увайшла ў хату — пабачыла тое страхоцце, напужалася і больш не прыходзіла.

Ты таксама «змахляваў», Бук, ты «выйграў свае грэбаныя пяць хвілін і нават больш».

Можа быць, у гэтым і ёсць увесь сэнс — пакуль я пішу, на маіх дзвярах свеціцца слова «заўтра». І ты зноў меў рацыю: «Мы пераможам смерць».

Ганна Комар. Аўтарка, якая друкуецца ў «Маладосці» з кароткімі трапнымі замалёўкамі з жыцця, гаворыць пра сябе так: «Калі я пішу, я не ўцякаю ад жыцця, а пражываю яго. Гэта як затрымацца каля яблыні ў квецені ці запаволіцца, адчуўшы пах бэзу. Гэта і спроба не пытаць «навошта?», а зразумець, дзеля чаго. Спыніць момант. Павярнуцца тварам да страху. Стварыць тую самую маю гісторыю».

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Лiцэнзiя агенцтва «Гатовыя рашэннi» скасавана, «Iмперыi нерухомасцi» — прыпынена, а «Тваёй сталiцы» выпiсана прадпiсанне.

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Кіраўнік дзяржавы прагаласаваў на выбарах Прэзідэнта.

Палітыка

У Рэспубліцы Беларусь прайшоў асноўны дзень выбараў Прэзідэнта

У Рэспубліцы Беларусь прайшоў асноўны дзень выбараў Прэзідэнта

Сёлетнія выбары кіраўніка дзяржавы — шостыя па ліку.

Грамадства

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

А наведвальнiкаў крамы кансультуе выява спецыялiста.