Вы тут

Вясёлыя гісторыі чытачоў


З горам, але без бяды?

Фота: shbarcelona.ru

У незабыўным 1944-м вайна пакацілася ў бок Германіі, а наша няпоўная сям'я — мама, брацік і я (тата — на фронце, сястрычка памерла ў бежанцах) — вярнуліся ў вызвалены Віцебск. Паверыць у гэта ўжо немагчыма, але ж вызваліцеляў па асобных звестках сустракала 108 чалавек — усё (!) насельніцтва горада. Віцебск ляжаў у руінах, наш дом — таксама. За вялікае шчасце было пасяліцца ў бараку: дзе жылі 11 сем'яў, і кожная з іх займала па адным пакойчыку плошчай у 14 метраў. На іх, як у тым анекдоце, і зала, і кухня, і спальня з вітальняй — праўда, без перагародак.

А за баракамі быў завод, які адразу ж пачалі адбудоўваць, і... вялізная яміна. Пад нешта, відаць, капалі катлаван. Зямля з яго, утварыўшы досыць высокі насып, ляжала побач і зімой пакрылася снегам, а вада — замерзла. Такім чынам зімою ў нас, дзяцей, з'явілася ці не найлепшае месца для забаў: сапраўдная коўзанка, з горкай. Да таго ж побач з імі была завадская агароджа, ля яе ўзвышаўся слуп з пражэктарам. Вечарам яго ўключалі і тым самым як бы дазвалялі нам, забыўшыся на пастаянны голад і холад, катацца да позняга вечара ці хоць сабе і да ночы — на дошках, на санках, нават на каньках.

У суседа Валодзькі яны былі, і ён каму-нікаму даваў...

Неяк паабяцаў быў мне. Але ж яго канькі трэ было вяровачкамі прывязваць да бурачак. А бурачкі ў нас з мамай адны...

Помню, ці не цэлую вечнасць чакала, пакуль яна вернецца з работы!

Калі прыйшла, на дварэ ўжо сцямнела, што мяне зусім не палохала.
Я ўскінула на плечы маміну ватоўку, закруціла яе хустку, прывязала канькі і на вуліцу.

На коўзанцы нікога з дзяцей не было. А я і рада, бо ніхто ж не ўбачыць, што крыва еду, што падаю на лёд, што ўстаю...

Але ж...

У жыцці (я потым не раз пераканалася!) так не бывае, каб ніхто нічога не бачыў — нехта абавязкова знойдзецца.

У той вечар, напрыклад, наш новы сусед дзядзька Сеня. Ён выйшаў з барака, высыпаў смецце і стаў глядзець у мой бок. Думаю: ну і няхай сабе! Дзе я і дзе ён — не пазнае. А калі і так, то што з таго: я, забыўшыся на ўсё, еду, падаю на лёд, падымаюся, зноўку еду — ужо хутчэй, смялей... Мне горача... Мне добра!

А тым часам — «спінай» бачу — ля смеццевых скрынак збіраюцца людзі — з нашага барака, з суседняга. Усе глядзяць на маё «фігурнае катанне», а потым, здаецца, пачынаюць ісці — па лёдзе, да мяне. Я таксама кірую насустрач, набліжаюся і бачу, як дзядзька Сеня (ён першым ішоў) у роспачы плюе на лёд:

— Цьфу ты! Гэта ж Зоя...

А ён — як потым дазналіся — думаў, што Соня, мама мая — не іначай як розум страціла: за баракам на каньках катаецца.

Убачыўшы натоўп, мама, дарэчы, таксама да яго прыйшла. Спытала ў некага, што зрабілася?

— Што-што, — сказалі ёй заднія, — бяда: жанчыне, кажуць, пахаванка прыйшла, а ў яе дзеці малыя. Дык яна, бач, з глузду з'ехала...

— Хто?.. Якая жанчына, — хацела высветліць мама, але пытанні яе заглушыў рогат. Наш сусед Сцяпан Чарнавус сваёй адзінай рукой (другую пакінуў на фронце) абняў матулю за плечы, сказаў:

— Няма бяды, Соня! Ідзі дадому, а то, крый бог, застудзішся, дык і будзе...

Вось так мы жылі — з горам, з бядою і ў той жа час, як быццам, без.

Зоя Наваенка, г. п. Падсвілле, Глыбоцкі раён


Пагрэўся...

Фота: proza.ru

Зіма ў той год была марознай і вельмі снежнай: з вёскі, помню, проста не выехаць... Толькі з часам дарогу пачысцілі, праўда, у адзін след, гэта значыць, утварылі ў гурбах глыбокі тунель — абы машыне якой праехаць.

Дык вось недзе ў Піліпаўку, у добры мароз, былі ў мяне справы ў мястэчку. Пакуль іх уладзіла, — апошні аўтобус сышоў. Трэба, значыць, пехатой ісці — шэсць ці сем кіламетраў... Што ж — гэта не ў навіну ды і дарога добра знаёмая... Адзінае — вечарэе ўжо, і лес наперадзе ледзь не да самай вёскі.

Іду, спяшаюся. Раптам бачу — наперадзе ў гэтым «тунелі» нешта чарнеецца. Падступаю бліжэй — чалавек і нават знаёмы — дзядзька Антось з суседняга хутара. Спіць, бедачына. П'яны..

— Вам нядобра? — пытаюся, ледзь раскатурхаўшы.

Той маўчыць, спрабуе ўстаць, але ж ногі зусім не слухаюць. Прыйшлося дапамагчы: падняліся мы з дарогі, ускараскаліся на снежны «перавал», спусціліся, трохі прасунуліся па сцежцы, што вяла да хутара. А далей я ўжо спытала ў дзядзькі:

— Знаеце, куды ісці?

Кажа:

— Знаю: дамоў.

Значыць, думаю, нідзе не дзенецца, неяк дапаўзе (брэх сабакі з хутара чуваць)... Развітваюся з ім, прастую назад на дарогу, як раптам з-за спіны крык: дзядзька Антось махае мне рукой, тупае следам...

Я насустрач, каб затрымаць, не даць яму «выпаўзці» на бальшак, а той яшчэ здалёк пытае:

— Дзе мая сумка?

— Ды нічога, — кажу, — пры вас не было.

— Як гэта не было? — абураецца дзядзька. — Была... З селядцамі...

Яшчэ раз кажу, што не. Ён — верыць ці не верыць, але ж змаўкае. Можа, таму што ў руках у мяне маленькая дамская сумачка, у якую селядца ну ніяк не пакладзеш, а можа, пазнае, хто я, бо з татам яны добра знаёмыя...

Так што ўздыхнуў п'яны, павярнуўся і папоўз дахаты, да жонкі на разбор.

І я пайшла, праўда, з іншым настроем: то прыемна было (як-ніяк дапамагла чалавеку, бо ці мала што — цямком, на вузкай дарозе...), то раптам прыкра. Ну сапраўды, дзе ж яго сумка? Няўжо і праўда была ды нехта ўзяў?

...Пытанні гэтыя непакоілі, можа, з тыдзень, пакуль зноў не паехала ў мястэчка. І там ужо — больш не марудзіла, паспела на аўтобус. Заходжу ў салон і бачу — на пярэднім сядзенні дзядзька Антось размясціўся. Усміхаецца мне, вітаецца і з радасцю паведамляе, што знайшліся яго селядцы!

— Гэта ж я тады, — кажа, — аўтобуса чакаў і змёрз як сабака. Да знаёмых зайшоў, трохі пагрэўся і ходу, а сумка ў іх засталася.

Добрыя, значыць, у дзядзькі знаёмцы, калі ён, як кажа, толькі крыху пагрэўся і потым нават на снезе не мёрз, а калі б даўжэй пасядзеў...

Гэта я да таго, што зіма не за гарамі. І хай цяпер яны не такія марозныя ды снежныя, сагравацца ўсё роўна лепш з розумам.

Леанарда Аляшкевіч, г. Смаргонь


Злавіла баба злодзея

Фота: portal12.bg

Першыя саўгасы былі ў нас досыць вялікімі. Ад цэнтральнай сядзібы да нейкай вёскі, здаралася, кіламетраў з пятнаццаць — дырэктар нячаста наязджаў... Брыгадзір там быў і цар, і бог, і воінскі начальнік. Ад яго залежала, каму калі на якія работы пайсці, дзе бульбы пасадзіць, як сена ўкасіць карове і г. д.

Той вёсцы (адрас па зразумелых прычынах паведамляць не буду) на брыгадзіра пашчасціла. Валодзя быў чалавекам справядлівым і памяркоўным. Да таго ж — былы партызан і гаспадар, якіх пашукаць: дыхтоўную хату сабе паставіў, трое дзяцей гадаваў, сталярнічаў, людзей разумеў...

А вось пра ягоную жонку такога не скажаш. Яго Манюся хіба начальству ўмела дагадзіць (ведала дарожку і ў кантору, і ў сельсавет), а вось вяскоўцаў не паважала — дзёрзкай была, ганарыстай... Дома камандавала мужам ды дзецьмі, а хацела, каб і брыгадай яшчэ.

Вось людзі і стараніліся яе, лішняе слова баяліся сказаць — абыходзілі тое ліха ў надзеі, што будзе ціха, а яно ўзяло ды грымнула, прычым так нечакана...

Ідзе, значыць, чарговая пасяўная кампанія. Мужчыны падводамі возяць насенне. З тым «караванам» і сам брыгадзір. З загадчыкам склада паціху дамовіўся — ускінуў на воз два мяшэчкі непратраўленай пшаніцы для сваіх курэй. Потым у ельніку непадалёк ад вёскі іх згрузіў — прыхаваў, каб вечарам забраць.

А яго Манюся ў той самы дзень з жанкамі бульбу перабірала. У абед пабегла дадому, каб перакусіць ды агледзецца. І трэба ж — па дарозе захацелася, беднай, са сцежкі збочыць — заскочыць у лясок. Прысела за ельнічкам, а там два мяшкі прыхаваныя. Ёй адразу ж — цюк у галаву: «Нехта ўкраў! Трэба начальству сказаць».

І пабегла кабета не дамоў, а на пошту, дзе ў яе найлепшая сяброўка была (такая ж, дарэчы, утрапёная ды нахабная).

Мабільнікаў яны, вядома ж, не мелі. Тады звычайных тэлефонаў мала было, але ж як на дурное, дык свабодная «лінія» заўсёды знойдзецца. Жанчыны хутка дазваніліся ў кантору. І ўжо адтуль закруцілася: дырэктар выклікаў участковага, той арганізаваў засаду...

І «злодзей» доўга чакаць не прымусіў: як толькі сшарэла, прыехаў брыгадзір па тую злашчасную пшаніцу. Яго за руку злавілі, на гарачым, як той казаў.

І судзілі хутка (гадамі ў СІЗа тады ніхто не сядзеў)... У выніку загрымеў бедачына ў месца вельмі далёкае — у Сібір, лес валіць. А ты, баба, жыві чатыры гады, адна круціся, выхоўвай дзяцей...

Праўда, яе людзі не шкадавалі, хоць і ўзгадвалі досыць часта. Казалі: «Перш чым нешта зрабіць, спачатку з мужам парайся, а то будзе, як Манюсі».

Любоў Чыгрынава, г. Мінск

Рубрыку вядзе Валянціна Доўнар

Ад яе ж. Шчыры дзякуй усім чытачам за добрыя словы на адрас газеты і рубрыкі, якую (паводле пісьмаў) «з задавальненнем чытаем» і ў якую «даўно збіраліся напісаць»...

То не трэба доўга збірацца, трэба — пісаць! І, вядома ж, выпісваць — адзіную (са штодзённых) беларускамоўную газету «Звязда», якая больш за сто гадоў з вамі, вашымі бацькамі і дзядамі.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Як пенсіянерка з Гомеля купіла набор каструль па цане патрыманай іншамаркі

Усё, як у казцы: прыгожая зала, музыка, пачастункі. Абаяльныя людзі распавядаюць аб правільным харчаванні і рэкламуюць свой тавар...

Грамадства

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

714 тысяч тон адходаў для перапрацоўкі сабралі летась беларусы

Гэта адходы шкла, паперы, пластыку, шын, батарэек, машыннага масла...

Грамадства

​Дзе прызначалі спатканні ў даваенным Мінску?

​Дзе прызначалі спатканні ў даваенным Мінску?

Атрымаць падказкі вам дапаможа экскурсія «Рамантыка мінскіх дворыкаў».