Вы тут

Залман Дымшыц. Перакладчык з хіндзі, які нарадзіўся на Лёзненшчыне


Лёзненшчына — багатая на таленты зямля. Менавіта там, у сяле Веляшковічы, нарадзіўся расійскі мастак Якаў Голубеў (1913–1973). Многія яго працы захоўваюцца ў музеях і прыватных калекцыях не толькі Расіі, але і Японіі, Італіі, Германіі, Францыі, Літвы. Лёзненшчына — і радзіма народнага пісьменніка Беларусі Міхася Лынькова. У лёзненскіх Бабінавічах нарадзілася амерыканская пісьменніца Ганна Струнская (1877–1964). Яна сябравала з Джэкам Лонданам, напісала цэлы шэраг кніг. З Лёзненшчынай звязаны лёс беларускага і польскага паэта, кнігавыдаўца Аляксандра Рыпінскага (1811–1900).


Гэтым разам больш падрабязна пагаворым пра Залмана Дымшыца, які нарадзіўся ў 1921 годзе ў Янавічах. Тады паселішча ўваходзіла ў Суражскі раён Віцебшчыны, якога цяпер не існуе, а тэрыторыі тыя прыналежныя Лёзненскаму раёну. Мала што вядома з даваеннай біяграфіі нашага земляка, які ўдзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне. З першага да апошняга дня вайны — на фронце. Перамогу сустрэў у самым фашысцкім логаве — у Берліне. Пасля паступіў у Маскоўскі інстытут усходазнаўства, які закончыў у 1950 годзе. З таго выпуску Маскоўскага інстытута ўсходазнаўства — кітаіст, кандыдат эканамічных навук, доктар гістарычных навук Аляксандр Якаўлеў (1928–2003), азербайджанскі гісторык-усходазнаўца, доктар гістарычных навук, член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Азербайджана Актай Эфендыеў (1926–2013), спецыяліст па інданезійскай філалогіі Юрый Мазур (1924–1999) і шмат хто яшчэ з яркіх, цікавых асобаў.

У ВНУ Залман Дымшыц вывучаў хіндзі. І амаль з першых дзён пасля інстытута пачаў сур’ёзна займацца навуковымі вышукамі. Пасля выкладчыцкай практыкі ў родным Маскоўскім інстытуце ўсходазнаўства ў 1951–1954 гады перайшоў у Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных адносін. Абараніў дысертацыю на годнасць доктара філалагічных навук. Атрымаў званне прафесара.

Залман Дымшыц напісаў мноства работ у галіне лінгвістыкі, шэраг вучэбных дапаможнікаў, некаторыя раздзелы ў розных слоўніках. Разам з А. Гладышавай выдаў падручнік па хіндзі — упершыню кніга пабачыла свет у 1953 годзе. Затым былі неаднаразовыя перавыданні. Нашаму земляку належыць і складанне кішэннага хіндзі-рускага слоўніка. Перакладаў мастацкую літаратуру з хіндзі на рускую. Дзякуючы нястомнай працы Дымшыца чытачы Савецкага Саюза, іншых краін, дзе чыталі па-руску, адкрылі імёны многіх і многіх пісьменнікаў Індыі. Аўтарытэт савецкага лінгвіста быў настолькі высокі, што яго манаграфічны нарыс, прысвечаны граматыцы хіндзі, выйшаў нават у Дэлі (у 1966 годзе). Зразумела, на хіндзі. Залман Дымшыц займаўся і мовай урду. Прысвяціў ёй падручнік, які пабачыў свет у Галоўнай рэдакцыі ўсходняй літаратуры выдавецтва «Наука» ў 1962 годзе. А пасля смерці Дымшыца «Граматыка мовы урду» выйшла ў маскоўскім выдавецтве «Восточная литература» (2001 г.).

Творчая праца, навуковыя даследванні ўраджэнца Лёзнешчыны адзначаны былі Прэміяй імя Джавахарлала Неру.

Памёр усходазнаўца на Віцебшчыне 6 студзеня 1990 года. У Беларусі імя Залмана Дымшыца і не згадваецца. Шкада. Беларускае ўсходазнаўства набірае сёння ўсё большыя абсягі. І згадкі пра нашых землякоў, якія былі папярэднікамі сённяшніх даследчыкаў, лінгвістаў, усходазнаўцаў, — яшчэ адзін складнік агульнай гісторыі, агульнай культуры.

Мікола Берлеж

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Як генафонд раслін адаптуецца да змен клімату

Як генафонд раслін адаптуецца да змен клімату

Работа па вывучэннi генетычных рэсурсаў раслiн у Беларусi была пачата яшчэ ў 20-я гады мiнулага стагоддзя.

Грамадства

Паэт Iван Юркiн: З жонкай упершыню пацалаваўся ў дзень вяселля 47 год таму

Паэт Iван Юркiн: З жонкай упершыню пацалаваўся ў дзень вяселля 47 год таму

Песнi на вершы Iвана Юркiна карыстаюцца вялiкай папулярнасцю. Хто не ведае гiмна гасцiннасцi нашай краiны — «Прыязджайце да нас у Беларусь»? Вось таму было цiкава пазнаёмiцца з музай паэта — яго жонкай Надзеяй Iванаўнай. 

Грамадства

Колькасць «супрацьпрышчэпачнiкаў» змяншаецца, бо вакцыны даказваюць сваю эфектыўнасць

Колькасць «супрацьпрышчэпачнiкаў» змяншаецца, бо вакцыны даказваюць сваю эфектыўнасць

Сусветны тыдзень iмунiзацыi сёлета пройдзе з 24 да 30 красавiка пад лозунгам #Vaccines Work for AN# — «За агульны доступ да эфектыўных вакцын».

Грамадства

Карэспандэнты «Звязды» выправiлiся ў рэйд з супрацоўнiкамi ДАI

Карэспандэнты «Звязды» выправiлiся ў рэйд з супрацоўнiкамi ДАI

Абстаноўка на дарогах Мiнскага раёна — не з самых простых.