22 верасня, аўторак

Вы тут

Дзе шукаць мінскіх прывідаў?


За савецкім часам, калі пачалася барацьба з рэлігіяй, дасталася і «нячысцікам»: як верыць, так і распавядаць пра іх стала не модна. А пасля Другой сусветнай паміралі многія з тых, хто мог яшчэ памятаць тыя ці іншыя паданні. І тым не менш у сталіцы яшчэ засталіся месцы, дзе быццам жылі чароўныя істоты. На Гандлёвай вуліцы стаіць дом з прывідамі, а па Свіслачы плавае русалка. Быў у Мінску і свой Вадзянік. Юбілейная плошча раней нездарма называлася Змеевай гарой. З Залатой Горкай наогул звязана некалькі незвычайных гісторый. Пра касцёл Святога Роха захавалася паданне пра выратаванне ў ХІХ стагоддзі жыхароў горада ад эпідэміі халеры.


Пагаворваюць, быццам у адбудаваную наноў ратушу вярнуўся прывід. Некаторыя вераць, што многа сакрэтаў яшчэ схавана ў мінскіх падзямеллях, а можа, менавіта там варта пашукаць старыя скарбы? На Кальварыйскіх могілках раней сустракалі Белую панну (здань, у якую ператварылася маладзенькая прыгажуня, — яе пахавалі, калі яна ўпала ў летаргічны сон). Яшчэ адна няшчасная Белая панна блукае па Лошыцкім парку. Гэта ўжо прывід Ядвігі Любанскай, якая з-за няшчаснага кахання ў мінскага губернатара Мусіна-Пушкіна ўтапілася ў рацэ. А ў вясновых туманах над ракой тут бачаць белага каня. На руінах млына быццам бы жывуць ведзьмы, якія наведвальнікаў парка «водзяць за нос» — прымушаюць хадзіць кругамі. А яшчэ зусім нядаўна моладзь прыходзіла сюды са сваімі жаданнямі да заручальнага дуба, пакуль дрэва не пацярпела ў час навальніцы...

Чароўных гісторый, звязаных з Мінскам, набярэцца не адзін дзясятак! Пра многія з іх можна даведацца з новай кнігі краязнаўца Уладзіміра Валожынскага «Мінск у легендах, міфах і паданнях», у якой ён пастараўся аб'яднаць гісторыі, сабраныя з розных крыніц: кніг, часопісаў, газет, публікацый у інтэрнэце, лістоў чытачоў сайта «Мінск стары і новы», таксама даследчык запісваў сведчанні розных людзей.

Падчас прэзентацыі аўтар заўважыў, што з многімі старымі назвамі (прадмесцяў, сядзіб, ваколіц) былі звязаны пэўныя паданні, і гэта толькі адна з прычын, чаму варта больш увагі ўдзяляць беларускай міфалогіі. Не ўсе гістарычныя звесткі маглі патрапіць у летапісы, хронікі, мемуары, — часам пра страчаны кавалак мінулага можна даведацца з паданняў, што перадаваліся з вуснаў у вусны. Міфы могуць даць уяўленне і пра светапогляд нашых продкаў, іх фантазію. Многія з іх падказваюць, як жыць у згодзе з блізкімі, з прыродай.

За мяжой чароўныя істоты дапамагаюць зарабляць грошы: у розных краінах дзейнічаюць музеі міфалогіі, у замку Дракулы не пераводзяцца турысты, на аснове паданняў ствараюцца папулярныя кнігі, фільмы, карціны і музычныя творы.

Чароўныя гісторыі Мінска таксама маглі б паслужыць літаратарам, рэжысёрам, мастакам. Ужо сёння яны запатрабаваныя ў турыстычнай сферы, прычым попыт на прывідаў і русалак ёсць як у саміх беларусаў, так і ў замежных гасцей.

У кнізе пададзены розныя легенды — і старажытныя, і тыя, што ўзніклі за савецкім часам. Прыемны бонус — знаёмства з сучаснай вулічнай тапанімікай. Напрыклад, можна даведацца, які кавалак сталічнага праспекта Незалежнасці ў 50-60-я гады зваўся Брадвеем. Якія будынкі мясцовыя жыхары назвалі «бігудзі», «караблік», «каза», «кукурузнікі», «долар». Дзе знаходзяцца «Поле цудаў», «курлы-мурлы», «Пентагон», «гарбаты мост» і «пуп зямлі». І куды ісці, калі ў Мінску вам прызначылі сустрэчу ля «чупа-чупса», «на трубе» ці «на Панікоўцы».

Алена ДЗЯДЗЮЛЯ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Конкурс прафесiйнага майстэрства WorldSkills Belarus 2020 прайшоў у Мiнску

Конкурс прафесiйнага майстэрства WorldSkills Belarus 2020 прайшоў у Мiнску

Конкурс прафесiйнага майстэрства WorldSkills Belarus 2020 прайшоў у Мiнску ў Індустрыяльным парку «Вялiкi камень» з грандыёзным размахам. 

Культура

У выдавецтве «Мастацкая лiтаратура» выйшла кнiга Аляксандра Радзькова «Мой фiзмат»

У выдавецтве «Мастацкая лiтаратура» выйшла кнiга Аляксандра Радзькова «Мой фiзмат»

Пра калег — настаўнiкаў, старэйшых таварышаў, паплечнiкаў распавядае доктар педагагiчных навук, прафесар матэматыкi, заслужаны дзеяч навукi Рэспублiкi Беларусь.

Грамадства

Тураўскі крыж упершыню будзе прадстаўлены 26 верасня

Тураўскі крыж упершыню будзе прадстаўлены 26 верасня

На свята Узнясення Крыжа Гасподняга, падчас вячэрняй службы ў Мінскім кафедральным саборы.