Вы тут

Ці варта дзіцяці даваць бацькава або матчына імя?


«У нашага сына нарадзілася дачка, наша ўнучка. І сын прапанаваў назваць так, як завуць яго жонку. І наша, і бабуля нявесткі супраць, спакою нікому не даюць. Чаму? Кажуць, нельга. А ці есць такія «законы», каб забараняць даваць імя бацькі або маці сваім дзецям?» — пытае Марыя Пятроўна з Ельска.


Як жа выбіраць імя свайму дзіцяці? Існуе цэлая сістэма самых рознабаковых рэгламентацый, звязаных з гэтым выбарам.

Вядомая польская артыстка кіно Барбара Брыльска распавядала пра трагічную сітуацыю, якая здарылася ў яе сям'і. Калі яна нарадзіла дачку, то захацела назваць сваім імем. Бабуля Барбары і іншыя сваякі настойліва раілі не рабіць гэтага: сцвярджалі — кепская прыкмета. Кінадзіва не паслухалася, і яе дачка стала Барбарай. З таго часу дзве асобы аказаліся пад патранажам аднаго анёла-ахоўніка. Ці то ён не змог надзейна «прыкрыць» сваімі крыламі дзвюх няўрымслівых жанчын, ці так ужо адразу было наканавана Богам, але ў 18 гадоў дачка загінула. Чаму настойліва пратэставалі супраць такога рашэння сваякі актрысы? Справа ў тым, што яна загадзя, наўмысна парушала адвечную славянскую традыцыю, якая абапіралася на правіла ўнутрыродавай перадачы імя праз пакаленне: унукам давалі імёны дзядуляў і бабуль. Зразумела, што ўнукаў заўсёды было больш, чым старэйшых продкаў, таму гэта правіла распаўсюджвалася больш строга на першых унукаў.

Дасведчаны чытач тут жа задасць лагічнае пытанне, а як жа здарылася так, што адзін з аўтараў гэтай рубрыкі стаў Іванам Іванавічам, г. зн. атрымаў імя не дзеда, а бацькі? У народнай культуры існавала некалькі выпадкаў-выключэнняў, калі было неабходна зрабіць контрход і свядома пайсці на парушэнне існуючых правіл. Па-першае, гэта рабілася тады, калі дзіця нараджалася напярэдадні або ў вялікае свята (напрыклад, на Юр'я, на Міколу Цудатворцу, Міхаіла, Івана Купалу, Іллю, Яна Багаслова, Уласа і г. д.). Па-другое, калі ў сям'і паміралі, «не гадаваліся» дзеці, то немаўляці давалі імя бацькі або маці, свядома разумеючы: смерць пераадрасавалі старэйшаму — «няхай наступным памірае ён, а малодшы няхай застанецца і працягвае род». У нашым выпадку бабуля, Аўдоцця Іванаўна Крук, зрабіла ўсё амаль дакладна. Яе ўнук стаў Іванам Іванавічам таму, што нарадзіўся перад Купаллем, а папярэднія дзве сястрычкі памерлі ў паўгадовым узросце.

Але гэта толькі адно з «народных правілаў» выбару імя дзіцяці. Да гэтай тэмы мы будзем звяртацца яшчэ неаднаразова. Пішыце...

Аксана КАТОВІЧ, Янка КРУК

Дасылайце свае пытанні пра карані і прыстасаванасць да сучаснага жыцця каляндарных і сямейна-побытавых народных традыцый ды абрадаў на паштовы або электронны адрас рэдакцыі з пазнакай «Пра радзіннае».

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Лiцэнзiя агенцтва «Гатовыя рашэннi» скасавана, «Iмперыi нерухомасцi» — прыпынена, а «Тваёй сталiцы» выпiсана прадпiсанне.

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Кіраўнік дзяржавы прагаласаваў на выбарах Прэзідэнта.

Грамадства

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

А наведвальнiкаў крамы кансультуе выява спецыялiста.