Вы тут

Дзе выў воўк Гедыміна?


Такое пытанне ў мінулым стагоддзі ў сваім артыкуле ўзняў археолаг і журналіст Уладзімір Галубовіч. З публікацыі вынікала, што Гедымін заснаваў Вільню не на гары, якую мы ведаем як Замкавую, а ў іншым месцы — так званым Крывым горадзе. Там у 1930-х гадах сужэнцы Галубовічы праводзілі маштабныя раскопкі, на падставе сабраных матэрыялаў і былі зроблены такія высновы. Раскопкі вяліся не толькі ў Вільні, але і на тэрыторыі сучаснай Беларусі.


Сёння тую спадчыну даводзіцца збіраць пакрысе — у гады Другой сусветнай вайны некаторыя дакументы згубіліся. Між тым раскопкі Галубовічаў рабіліся на вельмі высокім ўзроўні, і іх вопыт быў бы карысны многім сучаснікам. «Наколькі прадумана працавала Алена Цэгак-Галубовіч! У яе была вельмі дасканалая праграма даследавання тэрыторый, разведка вялася па водападзеле, ставіліся мэты вывучэння помнікаў эпохі Сярэднявечча, якія могуць быць звязаныя з гандлёвымі камунікацыямі», — захапляецца загадчык кафедры сацыяльна-гуманітарных навук і ўстойлівага развіцця Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага інстытута Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта Мікалай Плавінскі.

Імёны выдатных археолагаў згадалі на навуковым семінары «Вытокі беларускай археалогіі. Паўночны захад: ад палеаліту да Каложы», што быў прымеркаваны да 205-годдзя з дня нараджэння беларускага археолага, гісторыка, этнографа, краязнаўца і фалькларыста Яўстаха Тышкевіча і 150-годдзя з дня нараджэння Іосіфа Стаброўскага, які вывучаў старажытную гісторыю Слонімшчыны.

Гэтая сустрэча паклала пачатак шэрагу іншых, прысвечаных слаўным постацям у археалогіі Беларусі. Дарэчы, пытанні, якія хвалявалі даследчыкаў у мінулыя часы, не трацяць сваёй актуальнасці і сёння. Так, Вандалін Шукевіч яшчэ ў ХІХ стагоддзі звяртаў увагу на абыякавасць грамадства да археалагічнай спадчыны: помнікі руйнуюцца, асобныя аматары скупляюць артэфакты, але старажытныя рэчы трапляюць у прыватныя музеі без якой-небудзь прывязкі ці лакалізацыі, у выніку чаго знішчаецца іх навуковая вартасць. Археолаг паўтараў, што артэфакты з'яўляюцца асобнымі крыніцамі вывучэння мінулага і павінны выконваць функцыю падмурку нацыі, бо калі не ведаць уласную гісторыю, яе могуць напісаць іншыя.

Таму Вандалін Шукевіч ставіў перад археолагамі задачы інвентарызацыі здабыткаў, гістарычных і археалагічных помнікаў, стварэння карты гістарычных старажытнасцяў і музея, дзе ў тым ліку будзе і аддзел археалогіі, а сярод супрацоўнікаў — падрыхтаваныя кваліфікаваныя кадры, якія змогуць даносіць да шырокай публікі ўсю карысць і вартасць археалагічнай спадчыны. Таксама ён адзначаў, што экскурсіі неабходныя для таго, каб мяняць стаўленне грамадскасці да старажытнай спадчыны, і што археолагам трэба мець актыўную грамадска-палітычную пазіцыю і ўсяляк яе агучваць на карысць сваёй дзяржавы.

Алена ДЗЯДЗЮЛЯ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.