Вы тут

Як каранавірус становіцца полем для злачынстваў


Абвешчаная пандэмiя COVID-19 змянiла за паўтара месяца безлiч сацыяльных працэсаў у свеце. Аказала яна ўплыў i на праявы крымiналу. У сакавiку 2020 года Еўрапол выпусцiў спецыяльны даклад на тэму таго, як злачынцы эксплуатуюць сiтуацыю з COVID-19. Сярод фактараў уплыву — высокi попыт на пэўныя тавары, знiжэнне мабiльнасцi людзей, большае выкарыстанне лiчбавых тэхналогiй i iнтэрнэту, павелiчэнне трывогi. Як жа гэта працуе ў Беларусi?


Бiзнес — нiчога асабiстага

Нядаўна ўрад Беларусi прыняў рашэнне аб тым, што медыцынскiя маскi i iншыя сродкi iндывiдуальнай абароны, зробленыя на любым суб'екце гаспадарання незалежна ад яго формы ўласнасцi, могуць адгружацца выключна ў адрас двух прадпрыемстваў — «Фармацыя» i «Белмедтэхнiка». Менавiта iм даручана насыцiць рынак Беларусi гэтымi рэчамi. Але нават у такiх умовах знайшлiся дзялкi, якiя захацелi зарабiць звышдаходы на такiх неабходных сёння сродках iндывiдуальнай абароны. Прадпрыемства пажадала прадаць маскi камерцыйным структурам па трывiяльнай прычыне — яны больш плацяць. Калi дзяржаўная ўстанова гатова заплацiць за адну штуку 10 капеек, то прайс камерсантаў — рубель за маску. Натуральна, што цана, якую плацiў за яе канчатковы пакупнiк, была яшчэ вышэйшая.

21 красавiка ў Мiнску супрацоўнiкамi мiлiцыi быў затрыманы ўраджэнец Мексiкi. Нелегальным мiгрантам госць з амерыканскага кантынента ў Беларусi не быў — у яго ёсць дазвол на пражыванне ў нашай краiне. Цiкавiла аператыўнiкаў iншае. Замежнiка спынiлi якраз у той момант, калi ён на мiкрааўтобусе вёз маскi, вырабленыя на адным з мiнскiх прадпрыемстваў. Ды i партыя была, мякка кажучы, унушальная — 164 тысячы адзiнак. Падчас разбору высветлiлася, што гэтае ж прадпрыемства раней ужо рэалiзавала яму 408 тысяч масак.

Супрацоўнiкi аддзела па барацьбе з эканамiчнымi злачынствамi высветлiлi, што за два няпоўныя месяцы прадпрыемства прадало прыватным структурам амаль тры мiльёны масак. Лiчба касмiчная. Асаблiва калi ўлiчыць, што толькi 10 % ад гэтай колькасцi было адгружана ў адрас «Фармацыi» i «Белмедтэхнiкi».

Яшчэ адзiн хiтры вытворца знайшоўся ва Уздзе. Ён паведамiў адпаведным структурам пра тое, што маскi рабiць не можа. Прычына — абсталяванне няспраўнае, ды i з набыццём сыравiны вялiкiя праблемы. Але, як зазначылi ў Мiнiстэрстве ўнутраных спраў, вытворчасць у цэхах лiтаральна буяла. Кожныя суткi прадпрыемства адгружала звыш 30 тысяч масак. Сумарна «налева» пайшло каля 450 тысяч вырабаў. Падчас вобыску аператыўнiкi знайшлi таксама 56 тысяч паўфабрыкатаў — масак, якiя былi збольшага гатовы, — проста да iх не прымацавалi завушыны i не было ўпакоўкi. Цана гатовага тавару няспынна расла, свой працэнт бралi i камерцыйныя структуры. А ў вынiку ўвесь «банкет» аплачваў канчатковы пакупнiк.

Яшчэ адзiн замежнiк спрабаваў нелегальна прадаць праз iнтэрнэт 260 абарончых рэспiратараў. Некалькi месяцаў таму ён набыў iх у адным са сталiчных гандлёвых цэнтраў. На момант рэалiзацыi цана аднаго такога рэспiратара падскочыла ў некалькi разоў, да 12 рублёў. Натуральна, прадавалася ўсё гэта праз iнтэрнэт без якiх-небудзь дакументаў — што i стала падставай да прыцягнення 43-гадовага мужчыны да адказнасцi за незаконную прадпрымальнiцкую дзейнасць.

У поле зроку аператыўнiкаў трапiла i 33-гадовая жыхарка Вiцебска, якая вырашыла зарабiць на перапродажы праз iнтэрнэт медыцынскiх пальчатак. Яна набыла iх на адной з гандлёвых пляцовак, дзе пасля i прадавала. Агульны кошт канфiскаваных тавараў пацягнуў больш чым на 400 рублёў.

Цяпер па выяўленых фактах праводзiцца праверка, вырашаецца пытанне аб тым, каб прыцягнуць парушальнiкаў да адмiнiстрацыйнай адказнасцi за незаконную прадпрымальнiцкую дзейнасць.

— Агулам у Беларусi выяўлена ўжо каля двух дзясяткаў фактаў незаконнай рэалiзацыi сродкаў iндывiдуальнай абароны, — паведамiла афiцыйны прадстаўнiк МУС Вольга Чамаданава. — Складзена столькi ж адмiнiстрацыйных пратаколаў за незаконную прадпрымальнiцкую дзейнасць i парушэнне правiл гандлю i аказання паслуг насельнiцтву. Аператыўнiкi канфiскавалi з незаконнага абарачэння даволi вялiкую колькасць сродкаў iндывiдуальнай абароны — больш за 250 тысяч медыцынскiх масак, 6 тысяч пар пальчатак i 80 лiтраў дэзынфiцыруючага сродку. Агульны кошт тавараў перавысiў 180 тысяч рублёў.

Запалохаць i пакiнуць без грошай

Натуральная чалавечая рэакцыя на небяспеку, якую ўяўляе сабой каранавiрус, — страх. Стапрацэнтнай абароны ад гэтага нябачнага ворага пакуль не iснуе. Затое актывiзавалiся махляры, якiя карыстаюцца сiтуацыяй i мяркуюць на ёй узбагацiцца.

— Такiя зламыснiкi — дасведчаныя псiхолагi, якiя ўпэўнена выкарыстоўваюць прыёмы пераканання, — заўважае Вольга Чамаданава. — Дзякуючы гэтаму яны вельмi лёгка ўваходзяць у кантакт з ахвярай i выклiкаюць да сябе прыязнае стаўленне. Робяць яны стаўку i на асаблiвасцi ўзросту, з-за якiх пажылыя людзi не заўжды могуць дэталёва запомнiць iх знешнасць i пасля апiсаць яе.

Галоўная задача такога чалавека — трапiць у вашу кватэру i чым-небудзь там пажывiцца. А для гэтага ён можа прыкiнуцца кiм заўгодна. Напрыклад, як адрознiць сапраўднага медыцынскага работнiка ад фальшывага? Цэлы злачынны «спектакль» быў разыграны ў Баранавiчах. Дзве жанчыны прыйшлi дадому да мясцовай жыхаркi, каб прапанаваць запiс на бясплатную вакцынацыю. Падабенства з медыкамi дадавалi маскi, якiя жанчыны надзелi на свае твары. Падчас афармлення «заяўкi» адна з iлжэмедыкаў непрыкметна адлучылася, як пасля высветлiлася — у суседнi пакой. Калi ж вiзiцёркi сышлi, то старая выявiла, што знiкла буйная сума грошай.

— Таму нi ў якiм разе не адчыняйце дзверы незнаёмцам, — раiць Вольга Чамаданава. — Будзьце пiльныя i вельмi асцярожныя, калi гутарку з вамi заводзiць незнаёмы чалавек. Зносiны з iм у межах уласнага жылля трэба выключыць. Па магчымасцi патэлефануйце родным або суседзям. Калi гэтага зрабiць не атрымлiваецца, то трэба папрасiць вiзiцёра прыйсцi пазней. I пазначце на вiдным месцы спiс тэлефонных нумароў камунальных, сацыяльных i аварыйных службаў, а таксама рэгiстратуры палiклiнiкi i свайго ўчастковага iнспектара. Яны вам спатрэбяцца для праверкi наведвальнiка — цi сапраўды ён той, кiм прадстаўляецца.

Пад прыцэлам злачынцаў не толькi наяўныя грошы, але i тыя, што ляжаць на банкаўскiм рахунку, а таксама персанальныя звесткi.

— Нам вядома пра выпадак iмiтацыi афiцыйнай рассылкi СМС-паведамленняў на мабiльныя тэлефоны, — адзначыла афiцыйны прадстаўнiк ГУУС Мiнгарвыканкама Наталля Ганусевiч. — У ёй паведамлялася пра аднабаковае рашэнне банка пералiчыць працэнты па дэпазiце ў Фонд барацьбы з каранавiрусам згодна з пастановай Савета Мiнiстраў. Але ўся соль у тым, што такой пастановы не iснуе ў прыродзе. Да гэтага паведамлення была прымацавана спасылка. Калi на яе нацiснуць, то там запытваюцца асабiстыя звесткi. Як толькi вы iх паведамляеце — тым самым даеце махляру ключ да ўсiх сродкаў, якiя на гэтай картцы ляжаць.

Толькi гэтым спосабам ашуканцы не абмяжоўваюцца. Напрыклад, у свеце сёння распаўсюджана рассылка лiстоў нiбыта ад iмя Сусветнай арганiзацыi аховы здароўя. Мэта адпраўшчыкаў iдэнтычная — пры дапамозе сацыяльнай iнжынерыi выцягнуць з вас усе неабходныя паролi i iншыя персанальныя звесткi. Пры гэтым яны могуць маскiравацца цалкам, на першы погляд, дабрачыннымi матывамi — напрыклад, зборам ахвяраванняў на барацьбу з вiрусам. Таму мiлiцыянеры раяць такiя паведамленнi проста iгнараваць, а тым больш не пераходзiць нi на якiя спасылкi i не паведамляць паролi, звесткi з карткi i яе CVV-код.

Валяр'ян ШКЛЕННІК

Загаловак у газеце: Каранавiрус як поле для злачынстваў

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Як абараняцца ад рыэлтараў, якія не хочуць працаваць па законе

Лiцэнзiя агенцтва «Гатовыя рашэннi» скасавана, «Iмперыi нерухомасцi» — прыпынена, а «Тваёй сталiцы» выпiсана прадпiсанне.

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Аляксандр Лукашэнка: Гэта адна з самых складаных выбарчых кампаній

Кіраўнік дзяржавы прагаласаваў на выбарах Прэзідэнта.

Грамадства

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

Медыцынскі агляд у віцебскіх газавікоў ажыццяўляе... робат

А наведвальнiкаў крамы кансультуе выява спецыялiста.