Вы тут

Святочны звон у Жыровіцах


Адзін з галоўных цэнтраў беларускага праваслаўя адзначае гэтымі днямі два вялікія юбілеі — 550-годдзе з'яўлення цудатворнага абраза Божай Маці Жыровіцкай і 500-годдзе заснавання Жыровіцкага Свята-Успенскага стаўрапігіяльнага мужчынскага манастыра. Акурат напярэдадні святочных дат у манастыр былі дастаўлены новыя званы.


Званы адлівалі на заводзе «Вера» ў Варонежы, прычым гэтым пытаннем апекаваліся Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Лукашэнка і Прэзідэнт Расійскай Федэрацыі Уладзімір Пуцін, Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл, Мітрапаліт Мінскі і Заслаўскі Павел, Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі, і намеснік манастыра — архіепіскап Навагрудскі і Слонімскі Гурый, а асноўныя выдаткі ўзяў на сабе айчынны банк ВТБ. У перспектыве, кажуць у абіцелі, плануецца і ўзвядзенне новай манастырскай званіцы, а пакуль каштоўны падарунак усталявалі ў часовай, драўлянай званіцы на тэрыторыі манастырскага комплексу, адкуль галасы званоў пачуюць насельнікі манастыра, мясцовыя жыхары і госці аграгарадка Жыровіцы.

Наогул, зазначае намеснік старшыні Слонімскага райвыканкама Тэрэса Юшкевіч, да юбілею аграгарадок разам з манастыром пераўтварыліся: скончаны капітальны рамонт і рэстаўрацыя манастырскага брацкага корпуса, добраўпарадкавана цэнтральная плошча Жыровіцаў і іншыя аб'екты першай чаргі, днямі прывезены і ўсталяваны помнік вядомаму падзвіжніку веры Серафіму Жыровіцкаму.

Аўтарам помніка архімандрыту Серафіму стаў скульптар Дзмітрый Урублеўскі — менавіта яго праект летась перамог у конкурсе сярод шэрагу іншых творчых прапаноў. Стрымана-строгую бронзавую постаць вышынёй 3,5 метра паставілі на гранітным пастаменце каля ўваходу ў манастыр.

Як адзначаецца на сайце манастыра, афіцыйнае адкрыццё помніка — ён, дарэчы, выраблены таксама на сродкі мецэнатаў і дабрачынныя ахвяраванні — плануецца да дня памяці святога (гэты дзень адзначаецца 6 верасня. — «Зв.»), а ў падмурак скульптуры будзе закладзена капсула з зямлёй з лагера, у якім загінуў архімандрыт Серафім Жыровіцкі.

Выхадзец з простай сялянскай сям'і, ураджэнец вёскі Вялікае Падлессе Ляхавіцкага раёна Брэстчыны, айцец Серафім (у мірскім асяроддзі — Раман Шахмуць) стаў вядомы праз сваю місіянерскую дзейнасць у гады Вялікай Айчыннай вайны, аднаўленне раней зачыненых цэркваў і прыходаў, а таксама пастырскае апекаванне ў Мінску бальніцамі, інваліднымі дамамі і дзіцячымі прытулкамі. У 1944 годзе святар быў арыштаваны, абвінавачаны ў супрацоўніцтве з немцамі і высланы ў лагер у Горкаўскай вобласці (цяпер — Ніжагародская), адкуль ужо не вярнуўся — па афіцыйных звестках, памёр ад сардэчнай хваробы, а па ўспамінах аднадумцаў, прыняў пакутніцкую смерць... У 1999 годзе Свяшчэнны Сінод Беларускай Праваслаўнай Царквы далучыў архімандрыта Серафіма да ліку 23 святых новапакутнікаў зямлі беларускай, а праз год ён быў праслаўлены ў саборы новапакутнікаў і вызнаўцаў расійскіх ХХ стагоддзя.

...Нагадаем, Свята-Успенскі Жыровіцкі манастыр — не толькі адзін з галоўных цэнтраў беларускага праваслаўя, але і буйны архітэктурны ансамбль XVІІ—XVІІІ стагоддзяў. У манастырскі комплекс уваходзяць Успенскі сабор, Яўленская царква, Крыжаўздзвіжанская царква, зімовы Нікольскі храм, Георгіеўская царква, будынак Мінскай духоўнай семінарыі, званіца, брацкі корпус, жылыя і гаспадарчыя пабудовы, трапезная, царкоўныя крамы і манастырскі падворак у так званых Старых Жыровіцах — «Эдэмскі сад». А яшчэ Жыровіцкая абіцель — гэта ўнікальная бібліятэка і царкоўна-археалагічны музей Мінскай духоўнай семінарыі, які апавядае наведвальнікам гісторыю станаўлення найстарэйшай у нашай краіне багаслоўскай навучальнай установы, адлюстроўвае развіццё царкоўнага мастацтва, паказвае матэрыялы археалагічных раскопак, якія праводзіліся на тэрыторыі манастыра ў 2007 годзе, утрымлівае калекцыю рэдкіх рукапісных кніг і старадрукаў, сярод якіх «Апостал» Івана Фёдарава, рукапісная «Кніга аб веры» XVІІ стагоддзя, факсімільная копія Жыровіцкага Евангелля з аўтографам канцлера Вялікага Княства Літоўскага Льва Сапегі і многія іншыя каштоўныя дакументы.

Менавіта сёння, 20 мая, вернікі ўшаноўваюць абраз Божай Маці Жыровіцкай, які прызналі цудадзейным і праваслаўная, і каталіцкая канфесія. Паводле звестак з розных крыніц ад XVІ да ХХІ стагоддзя, якія насельнікі манастыра карпатліва збіраюць, людзі згадваюць звыш паўсотні выпадкаў цудоўнай дапамогі Маці Божай праз ікону. Тут і выздараўленне цяжкахворых, і дараванне магчымасці бясплодным парам стаць бацькамі, і вяртанне страчанай мовы або зроку, і захаванне іконы пры пажары, і выратаванне самой Жыровіцкай абіцелі падчас Вялікай Айчыннай вайны — падчас вызвалення гарадка ў ліпені 1944 года: як успамінаюць сведкі тых падзей, ніводная авіябомба і ніводны выпушчаны з танкаў снарад не трапілі ў манастырскія будынкі...

Звычайна на свята ў Жыровіцах збіраецца мноства паломнікаў з розных краін свету, таксама ў гэтыя дні праходзіць пад адкрытым небам традыцыйны музычна-літаратурны «Жыровіцкі фэст», аднак сёлета з-за складанай эпідэміялагічнай сітуацыі было прынятае рашэнне перанесці юбілейныя ўрачыстасці на пазнейшы тэрмін. Таму сёння ў манастыры пройдзе толькі закрытая святочная служба з удзелам намесніка, архіепіскапа Навагрудскага і Слонімскага Гурыя — ён ужо выпісаны са шпіталя і запісаў відэазварот з падзякай усім, асабліва ўрачам, якія знаходзяцца на перадавой барацьбы з пандэміяй, за падтрымку насельнікаў і навучэнцаў семінарыі, якія знаходзяцца ў самаізаляцыі ці на лячэнні ў шпіталях, за ўсе тыя добрыя справы, якія людзі з адкрытым сэрцам робяць у гэты няпросты час.

І тым не менш, няхай пакуль што ў дыстанцыйным фармаце, Беларусь адзначае вялікі юбілей — новымі кнігамі і фільмамі пра гісторыю манастыра, прысвечанымі знакавай даце навуковымі даследаваннямі і канферэнцыямі, мастацкімі і музейнымі праектамі.

Фота Ганны Занкавіч.

Дасье «Звязды»

Жыровіцкі абраз Божай Маці – не толькі цудатворная святыня, якая ўваходзіць у спіс 100 самых значных праваслаўных ікон свету, але і мастацкі рарытэт, гісторыка-культурная каштоўнасць. Гэта самая маленькая сярод аналагічных ікон, памер пласціны яшмы з рэльефнай выявай Дзевы Марыі і маленькага Ісуса складае ўсяго 5,6 на 4,4 сантыметра.

Паводле падання, абраз Божай Маці ў Жыровіцах цудоўным чынам з'явіўся перад людзьмі вясной 1470 года. У лесе ва ўладаннях казначэя ВКЛ Аляксандра Солтана пастухі заўважылі святло, якое зыходзіла з галін дзікай грушы – ад маленькай выявы Багародзіцы з немаўлём. Ікону аднеслі гаспадару, а той зачыніў у куфэрак. Але ўвечары, калі Солтан хацеў паказаць знаходку гасцям, яе ў куфэрку не аказалася. Яна аб'явілася на тым жа самым месцы ў галінках грушы, і Сапега паабяцаў заснаваць тут храм. Каля 1520 года ў мястэчку здарыўся пажар, падчас якога драўляная царква згарэла, а ікона знікла. Знайшлі яе дзеці, якія пасля заняткаў убачылі на вялікім камні Божую маці, а ў руках у яе страчаную рэліквію – гэту падзею лічаць другім з'яўленнем іконы.

Урачыстая каранацыя і стварэнне дарагога акладу для іконы датуюцца 1730-м годам.

Сёння абраз практычна не пакідае сцен манастыра, а на мерапрыемствах звычайна выкарыстоўваецца яго дакладная копія, вырабленая ў 1996 годзе.

Вікторыя ЦЕЛЯШУК

Фота Мінскай духоўнай семінарыі

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Запусцілі найноўшы спецыялiзаваны комплекс для падрыхтоўкi судовых экспертаў

Запусцілі найноўшы спецыялiзаваны комплекс для падрыхтоўкi судовых экспертаў

Дзяржаўнаму камiтэту судовых экспертыз споўнiлася сем гадоў.

Грамадства

Як захаваць сэрца i сасуды здаровымi

Як захаваць сэрца i сасуды здаровымi

Адным з самых распаўсюджаных захворванняў у свеце з'яўляецца артэрыяльная гiпертэнзiя.

Грамадства

Валанцёр праекта «Дапамога бяздомным»: Цяпло i падтрымка нават праз ежу перадаюцца

Валанцёр праекта «Дапамога бяздомным»: Цяпло i падтрымка нават праз ежу перадаюцца

Яны кормяць гарачымi абедамi больш за сто чалавек, якiя апынулiся на абочыне жыцця.

Грамадства

Чаму трэба праводзiць цеплавую мадэрнiзацыю?

Чаму трэба праводзiць цеплавую мадэрнiзацыю?

У распараджэннi, падпiсаным на мiнулым тыднi кiраўнiком дзяржавы, ёсць пункт, якi датычыцца капрамонту жыллёвага фонду.