Вы тут

Усё больш фільмаў «Дау» можна ўбачыць на адмысловай інтэрнэт-платформе


Хачу нагадаць, што на сайце скандальнага праекта «Дау» адзін за адным з'яўляюцца створаныя ў сусвеце рэжысёра Ільі Хржаноўскага фільмы — розныя гісторыі, розныя героі, розныя ступені збянтэжанасці ад прагляду. Убачыць іх можна на платформе dau.com за тры долары кожны. Першыя былі выкладзены карціны «Дау. Наташа» і «Дау. Дэгенерацыя», што паказваліся на сёлетнім Берлінскім кінафестывалі, дзе «Дау. Наташа» да таго ж узяла «Сярэбранага мядзведзя» за аператарскую работу. Увогуле ж праект мае складацца з шаснаццаці фільмаў, некалькіх серыялаў і ўсяго, што застанецца ад сямісот знятых у Інстытуце гадзін матэрыялу. Пасля Берлінале мы ўжо расказвалі пра шакіруючую «Наташу», але нельга абмінуць увагай яшчэ адно рэзананснае дасягненне аўтараў — «Дау. Дэгенерацыя».


Гэта менавіта той фільм, у якім неанацыст Максім Марцінкевіч па мянушцы Цясак у сталоўцы на вачах у іншых дзеячаў Інстытута забівае свінню. Напраўду, нажом, нечакана. І менавіта той фільм, які Генеральная пракуратура Украіны правярае на прадмет гвалту над дзецьмі. У праціўнікаў Хржаноўскага і «Дау» невядома дзеля чаго забітая жывёла і ўдзел у здымках немаўлят сталі аднымі з галоўных прэтэнзій, а праект, трэба сказаць, выклікаў безліч прэтэнзій і дыскусій наконт апраўданасці метадаў, якімі тут стваралася кіно.

«Дау» здымаўся ў быццам узноўленай савецкай таталітарнай сістэме — у Харкаве быў узведзены так званы Інстытут, куды людзі запрашаліся без дакладнага сцэнарыя проста жыць. Мяркуецца, што адпаведная атмасфера прымушала іх размаўляць, дзейнічаць і адчуваць сябе так, а не інакш, з чаго ткалася ўнікальная тканіна «Дау» — абсалютна новая, нябачная дагэтуль эстэтыка.

Паводле сюжэта Інстытут знаходзіцца ў Маскве; у ім робяцца даследаванні і праводзяцца эксперыменты, у тым ліку над чалавекам; галоўнай асобай тут з'яўляецца геніяльны вучоны Дау — прататыпам яго быў Леў Ландау, — якога іграе славуты дырыжор Тэадор Курэнтзіс. Існуе Інстытут с 1938 да 1968 года, і шасцігадзінная «Дау. Дэгенерацыя» якраз расказвае пра яго апошнія тыдні ці, можа быць, месяцы.

Сярод створаных праектам «Дау» карцін, калі не глядзець іх усе, цалкам можна выбраць нешта на свой густ — калі «Наташа» проста-такі кроватачыць таталітарнай сістэмай, гвалтам і безвыходнасцю, то, напрыклад, «Тры дні» можна лічыць камедыяй, канешне, невідавочнай, у якой у госці да Дау прыязджае яго каханне маладосці, а з Крыма раптам вяртаецца жонка Нора.

«Дэгенерацыя» — відаць, адзін з найцяжэйшых фільмаў праекта, усё пра тую ж жорсткасць і бесчалавечнасць сістэмы, якія вымалёўваюцца перакрыжаваннем самых розных сцэн у самых розных лакацыях з самымі рознымі персанажамі. Экскурсіі ў Інстытут і да неактыўнага ўжо Дау, размовы і харасмент у кабінеце дырэктара, алкаголь і весялосць у буфеце, допыты ў мясцовым аддзяленні КДБ, каханне, секс і кухонныя вячоркі — усё гэта пад назвай «Дэгенерацыя» паказвае дажыванне Інстытута аж да самай яго ліквідацыі, што дзякуючы спосабу ліквідацыі стане для гледача асобным відовішчам.

У «Дэгенерацыі» ў Інстытуце адбываецца змена ўлады, і новым дырэктарам замест сладастраснага Аляксея Трыфанава становіцца Уладзімір Ажыпа — той самы, які здзяйсняў жорсткі допыт галоўнай гераіні ў «Дау. Наташа», што таксама выклікала абвінавачванні ў гвалце (яго не было). У Ажыпа мы бачым аднекуль знаёмы непрыемны тып знешне ветлівага і спакойнага чалавека, які ў сваім кабінеце раздае «таталітарныя» загады. Разам з ім у Інстытуце з'яўляецца група пэўным чынам настроеных спартсменаў на чале з Цесаком, што становіцца пачаткам канца.

Дарэчы, апроч Ажыпа ў «Дэгенерацыі» ёсць яшчэ адзін знаёмы па «Наташы» персанаж — Вольга, якая там была буфетчыцай, а тут з'яўляецца жонкай вучонага, прычым яго сапраўднай жонкай: Вольга Шкабарня і Дзмітрый Каледзін пазнаёміліся на здымачнай пляцоўцы і пажаніліся.

Дык вось, хоць нам і даводзіцца з сапраўднай агідай глядзець на тое, што адбываецца ў Інстытуце, — «Дау» ў выкліканні агіды надзвычай паспяховы — назва фільма не ўспрымаецца адназначна. Можна падумаць, што спакушэнне сакратарак, п'яныя гульні ў даміно на раздзяванне, вар'яцтва навуковых супрацоўнікаў і ёсць дэгенерацыя, але ў момант, калі з Інстытутам адбываюцца сур'ёзныя змены, узнікае пытанне, яны гэтае выраджэнне выправяць альбо справакуюць. Альбо дэгенерацыя папросту татальная. І галоўнае — ці мае прапанаванае відовішча нейкае дачыненне да сучаснасці.

Усё гэта — шэсць гадзін выпрабавання і адначасова ашаламляльнай мовы кіно, з якой можна, па-першае, атрымаць дагэтуль незнаёмы досвед прагляду, а па-другое, блізка падабрацца да чалавека і нашага мінулага. Тры долары за білет.

Ірэна КАЦЯЛОВІЧ

Загаловак у газеце: Шэсць гадзін з жыцця Інстытута

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Класiкаў трэба ведаць…, Быў бы араты, будзе й прыганяты, Па малiну…