Вы тут

Як засцерагчыся ад навальніцы?


На мінулым тыдні надвор'е ў Беларусі разгортвалася чатыры дні запар па адным і тым жа сцэнарыі. Днём спякотнае чэрвеньскае сонца распальвала паветра да трыццаці, а часам і нават больш градусаў. Але апоўдня метэарадар з радыусам дзеяння 200 кіламетраў, усталяваны ў Нацыянальным аэрапорце Мінск, пачынаў паказваць на поўдні краіны спачатку сінія, а пасля і чырвоныя плямы, якія азначалі, што туды прыходзяць навальнічныя дажджы. Такіх плям станавілася ўсё больш і больш, яны разрасталіся, пачыналі рухацца з Гомельшчыны і Брэстчыны на поўнач, і, такім чынам, маланкі бліскалі на большай частцы тэрыторыі Беларусі.


За няпоўны тыдзень навальніца ўжо двойчы трапіла ў зводкі здарэнняў, ад якіх пацярпелі людзі. Удзень у мінулую сераду на тэрыторыі садовага таварыства ў Мёрскім раёне быў знойдзены 82-гадовы мужчына без прыкмет жыцця. Следча-аператыўная група высветліла, што пенсіянер вёў у руках ровар паблізу ўласнага прысядзібнага ўчастка, калі ў яго раптам ударыла маланка. Сляды ад электрычнага разраду засталіся на адзенні і целе...

А вось 27-гадоваму рыбаку ў Баранавічах пашанцавала болей. Увечары ў мінулы аўторак ён адправіўся з сябрам на мясцовы вадаём. Ужо грымеў гром і бліскала маланка, калі сябру нехта патэлефанаваў. І тут — нібы правал. Калі ачомаўся, то ўбачыў хлопца ў вадзе за бортам — туды яго выкінуў удар маланкі. На шчасце, небараку ўдалося ўсцягнуць назад на борт і пасля перадаць медыкам.

Але здараецца і так, што людзі гінуць ад маланак падчас сваёй работы. У групе рызыкі — пастухі, якія мусяць знаходзіцца на адкрытай мясцовасці цэлы дзень. Летась на Гомельшчыне навальніца стала прычынай гібелі двух прадстаўнікоў гэтай прафесіі. Удзень у адну з чэрвеньскіх нядзель два пастухі заганялі жывёл на лузе паблізу адной з вёсак Кармянскага раёна. У гэты момант ударыла маланка. Адзін з пастухоў упаў на месцы, другі падбег да яго, паспрабаваў аказаць першую дапамогу, але марна. Урачам хуткай дапамогі заставалася толькі канстатаваць смерць 54-гадовага мужчыны. А ў жніўні электрычны разрад забіў 27-гадовага пастуха ўжо ў Рагачоўскім раёне. Перадгісторыя трагедыі — такая ж, як і ў першым выпадку.

Што ж рабіць у такім выпадку?

— Самае непрыемнае — гэта калі непагадзь заспела вас на адкрытай мясцовасці, дзе нельга схавацца ў якім-небудзь памяшканні на той час, пакуль не праляціць навальніца, — заўважае афіцыйны прадстаўнік Мінскага абласнога ўпраўлення па надзвычайных сітуацыях Настасся Швайбовіч. — Самыя небяспечныя месцы — гэта ўзвышшы, лініі электраперадачы і іх апоры. Таму лепш за ўсё пашукаць паблізу якую-небудзь яму ці яр. Гэта неабходна для таго, каб не быць самым высокім аб'ектам для мясцовасці — менавіта ў іх, як правіла, цаляе электрычны разрад. Але калі часовы прыстанак аператыўна знайсці не ўдалося, то адзінае, што застаецца, — прысесці на кукішкі ў позе эмбрыёна. Пуні і стагі саломы лепш абыходзіць — калі маланка туды трапіць, іх імгненна ахопіць пажар. Рыдлёўкі, вуды і іншыя доўгія прадметы, зробленыя з вуглепластыку або металу, выдатна праводзяць ток, таму іх трэба адкінуць як мага далей ад сябе.

Ёсць свае асаблівасці і ў тым, як хавацца ад маланкі ў лесе. Асобныя высокія дрэвы варта абыходзіць. Па статыстыцы, частымі ахвярамі маланкі становяцца дубы, таполі і вязы. Клёны і бярозы «трапляюць пад раздачу» крыху радзей. Таму найлепшы прыстанак — сярод дрэў з нізкай кронай. Пры гэтым трэба агледзецца — ці няма паблізу дрэў, раней пашкоджаных маланкамі. Гэта значыць, што грунт тут мае добрую электраправоднасць, і не выключана, што маланку сюды пацягне яшчэ раз.

А вось вогнішча ў навальніцу — дрэнны памочнік. Нават калі яго і не патушыць да канца дождж, то высокая імавернасць таго, што ён прыцягне разрад, — слуп нагрэтага паветра з'яўляецца добрым правадніком электрычнасці.

— Не вельмі добра, калі непагадзь заспела на вадаёме, — вакол вас проста ідэальны праваднік электрычнага току, — працягвае Настасся Швайбовіч. — Лепш за ўсё грэбці да берага, але калі гэтага зрабіць не ўдалося, то адзінае, што застаецца, — абараніць сябе ад вільготнага. Для гэтага неабходна ўзняць тэнт, пераадзецца ў сухое, падкласці пад сябе выратавальную камізэльку.

Аўтамабіль падчас навальніцы з'яўляецца добрым прыстанкам. Тут усё проста — пажадана спыніцца на ўзбочыне, зачыніць вокны, спусціць антэну і заглушыць рухавік. А вось да ручак дзвярэй лепш не дакранацца.

Лепш за ўсё, калі навальніца заспела вас дома. У такім разе проста трэба закрыць усе вокны і адключыць электрапрыборы. Лепш адысці ўглыб пакоя — не выключана, што разрад можа адбыцца каля вашых вокнаў.

Як мы ўжо сказалі вышэй, навальніцы нярэдка папярэднічае моцная спякота. Асабліва гэта важна ў гарадскіх умовах, дзе асфальт і плітка награваюцца вельмі моцна. Скажам, калі тэмпература паветра дасягае плюс трыццаці градусаў, то тэрмометр на асфальце пакажа больш за пяцьдзясят!

— Лепш за ўсё, па магчымасці, проста не выходзіць з дому ў такое спякотнае надвор'е і піць больш вады, — кажа Настасся Швайбовіч. — Калі ж без вылазкі на вуліцу не абысціся — абавязкова насіце галаўны ўбор, каб не атрымаць цеплавога ўдару. Алкаголь у спёку — вораг: уздзеянне этылавага спірту на арганізм падчас высокай тэмпературы шматкроць узмацняецца, да таго ж арганізм становіцца яшчэ больш адчувальны да ўмоў навокал. Заняткі спортам лепш адкласці, як і працяглыя паездкі на аўтамабілі, калі ён без кандыцыянера.

Валяр'ян ШКЛЕННІК

Загаловак у газеце: Пярун разбушаваўся

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Конкурс прафесiйнага майстэрства WorldSkills Belarus 2020 прайшоў у Мiнску

Конкурс прафесiйнага майстэрства WorldSkills Belarus 2020 прайшоў у Мiнску

Конкурс прафесiйнага майстэрства WorldSkills Belarus 2020 прайшоў у Мiнску ў Індустрыяльным парку «Вялiкi камень» з грандыёзным размахам. 

Культура

У выдавецтве «Мастацкая лiтаратура» выйшла кнiга Аляксандра Радзькова «Мой фiзмат»

У выдавецтве «Мастацкая лiтаратура» выйшла кнiга Аляксандра Радзькова «Мой фiзмат»

Пра калег — настаўнiкаў, старэйшых таварышаў, паплечнiкаў распавядае доктар педагагiчных навук, прафесар матэматыкi, заслужаны дзеяч навукi Рэспублiкi Беларусь.

Грамадства

Тураўскі крыж упершыню будзе прадстаўлены 26 верасня

Тураўскі крыж упершыню будзе прадстаўлены 26 верасня

На свята Узнясення Крыжа Гасподняга, падчас вячэрняй службы ў Мінскім кафедральным саборы.