Вы тут

У Віцебску можна ўбачыць больш за 150 прасаў, зробленых у розныя стагоддзi ў розных краiнах


У вiцебскiм Музеi гісторыі прыватнага калекцыянiравання можна ўбачыць больш за 150 прасаў, зробленых у розныя стагоддзi ў розных краiнах. Збор прадастаўлены калекцыянеркай Юліяй Ржэўскай.


Напрыклад, вугальныя прасы, вынайдзеныя ў XVIII стагоддзi. Каб яны як мага даўжэй былi гарачыя, унутр загружалi гарачае вуголле. Цiкава, што нашы продкi, калi не выкарыстоўвалi гэтую прыладу, рабiлi з яе пастку для грызуноў. Вугальнымi прасамi, дарэчы, карыстаюцца i ў наш час.

Пэўны перыяд XIX стагоддзя выкарыстоўвалi газавыя прасы, якiя далучалiся пры дапамозе металiчных трубачак да газавых балонаў. Аднак з iх з'яўленнем пачасцiлiся выпадкi ўцечкi газу, i як вынiк — пажары.

На выстаўцы можна ўбачыць i жароўню XIX стагоддзя — вельмi «кантрасны» ў параўнаннi з вугальным прасам экспанат. Справа ў тым, што прыкладна такiмi ж каля 4000 гадоў таму ў Кiтаi катавалi. У коўш засыпалi нагрэтыя пясок, камянi, вугаль, i... Пазней кiтайская прамысловасць перайшла на выраб жароўняў у выключна мiрных мэтах.

Паказана тут i драўляная канструкцыя — прылада, зробленая таксама прыблiзна ў пазамiнулым стагоддзi з рыфленай дошкi i каталкi. Такiмi карысталiся i ў Беларусi.

У пачатку XX стагоддзя прыдумалi спiртавы прас. Але з-за высокага кошту — прыбор каштаваў каля пяцi рублёў, прыкладна столькi ж, колькi карова — ён быў цяжкадаступны для набыцця небагатымi людзьмi. Завiднымi жанiхамi i нявестамi лiчылiся тыя, у каго ў сям'i быў такi прас.

Першы электрычны прас з'явiўся ў ЗША. Яго запатэнтаваў Генры Сiлi 6 чэрвеня 1882 года. З тых часоў такiя прылады ўдасканалiлiся i трывала ўвайшлi ў наша жыццё.

Сярод электрычных, якiя можна ўбачыць у Вiцебску, ёсць i невялiчкiя, якiя лёгка можна схаваць нават у кiшэнi. Гэтыя мiнi-прыборы выраблялi спецыяльна для таго, каб iх можна было ўзяць з сабой у паездку.

Здзiўляюць сваiм выглядам прыстасаваннi для прасавання гальштукаў, жаночага адзення, зробленага з вельмi «капрызных» тканiн, для навядзення стрэлак на штанах...

Кожны экспанат — часцiнка эпохi, у якую бытавыя прадметы выкарыстоўвалiся.

Барыс Васiльеў, дырэктар прадпрыемства «Мiнскгардаведка», якое арганiзавала выстаўку, дарэчы, сам калекцыянер прасаў. У яго iх сотнi! Самы рарытэтны зроблены ў XVIII стагоддзi. Падчас замежных камандзiровак дырэктар заўсёды стараецца прывезцi ў Беларусь стары прас. Купляе будучыя экспанаты i на аўкцыёнах. Калекцыянер адзначыў, што такiя выстаўкi ладзяцца, каб людзi часцей наведвалi музеi. Прадпрыемства некалькi гадоў актыўна развiвае турызм у межах Беларусi i робiць стаўку на музейны кiрунак. А тыя, у каго ёсць «Картка госця», якую прапагандуюць у «Мiнскгардаведцы», могуць эканомiць пры пакупцы бiлетаў для наведвання каля двухсот музеяў, а таксама ў крамах i кавярнях.

Адкрытая з месяц таму выстаўка «Музей праса» стала папулярнай сярод гараджан i турыстаў — яе можна ўбачыць да 1 лiстапада.

Аляксандр ПУКШАНСКI, фота аўтара

Загаловак у газеце: Папрасаваў i ў... кiшэню

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

«Да штыка ён пяро прыраўняў». Узгадваем ваеннага карэспандэнта Канстанціна Сіманава

28 лістапада 2020 года спаўняецца 105 гадоў з дня нараджэння вядомага рускага пісьменніка, ваеннага карэспандэнта і журналіста Канстанціна Сіманава. 

Грамадства

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

«Калі б не сям'я Абрамукоў, наш род перастаў бы існаваць яшчэ ў 1941 годзе». Расіянка з Ніжняга Ноўгарада знайшла ў беларускай вёсцы сваякоў

І аднавяскоўцаў людзей, якія ў час вайны ратавалі сям'ю яе бабулі, жонкі афіцэра Чырвонай Арміі.

Спорт

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

«Вікторыя», якая робіць з Гродна баскетбольную сталіцу

Гродна — горад з багатай не толькі культурнай, але і баскетбольнай гісторыяй. 

Грамадства

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

У Гродне жыхары кватэр адмовіліся падчас капітальнага рамонту здымаць аздабленне з балконаў. На іх падалі ў суд

Такога кшталту справа ў судзе Кастрычнiцкага раёна Гродна разглядаецца ўпершыню.