29 кастрычніка, чацвер

Вы тут

На тэрыторыi Камунараўскага сельсавета налiчваецца 250 кароў


Камунараўскi сельсавет, што ў Любанскiм раёне на Мiншчыне, мяжуе з Гомельскай вобласцю. Ад райцэнтра ён знаходзiцца на адлегласцi 25 кiламетраў. Тут пражывае 2860 чалавек. На тэрыторыi сельсавета ў асабiстых дапаможных гаспадарках налiчваецца 250 кароў. Не ў кожным раёне не толькi Мiнскай вобласцi, але i краiны ў цэлым, знойдзеш такi прыватны статак пагалоўя. Калi старшыня сельвыканкама Мiкалай Дудзiк расказвае пра гэты факт падчас сустрэч са сваiмi калегамi з iншых рэгiёнаў, яны шчыра здзiўляюцца.


Святлана Носiкава з дачкой Лiзай.

Сапраўды, на пад'ездзе да вёскi Камунары заўважаю статак кароў, што скубуць траву на беразе ракi Арэса. Шмат у якiх дварах чароды гусей, качак, iндыкоў, курэй.

— Людзi ў нашым сельсавеце вельмi працавiтыя, трымаюць вялiкую хатнюю гаспадарку, — кажа Мiкалай Мiкалаевiч. — Акрамя буйной рагатай жывёлы, яшчэ i коз, парсюкоў. У многiх ёсць конi. Малако здаюць дзяржаве. Напрыклад, Святлана Носiкава за сем месяцаў прадала 21 337 лiтраў, Марына Лапцiк — каля 21 000, Вольга Хамлюк — каля 14 000, Раiса Дудзiк — 8186, Ларыса Сулiм — 8109, Тамара Хомец — 7552 лiтра малака.

Цяпер малако па вёсках сельсавета збiраюць iндывiдуальныя прадпрымальнiкi. У iх заключаны дагаворы на пастаўку прадукцыi з Любанскiм сыраробным заводам. Малакавозы абсталяваныя прыборамi для вымярэння тлустасцi. Калi раней нехта з жыхароў мог разбавiць малако вадой, то цяпер усё змянiлася. Кожны разумее: няхай будзе менш малака, але яны выйграюць за кошт тлустасцi. За лiтр здадзенага «белага золата» людзi атрымлiваюць 55 капеек, разлiк iдзе кожныя дзесяць дзён.

Няма праблемы i з тым, каб здаць цялят. Iх закупляюць у грамадзян адкрытыя акцыянерныя таварыствы «Палессе-Агра» i «БВА», што знаходзяцца на тэрыторыi сельсавета. За кiлаграм жывой вагi яны даюць 15 кiлаграмаў зерня i сена.

— Людзi трымаюцца за асабiстую дапаможную гаспадарку, паколькi яна прыносiць дадатковы прыбытак у сямейны бюджэт. Яны думаюць аб далейшым жыццi, будуюць планы на будучыню. Нехта мяркуе набыць сельскагаспадарчы iнвентар, пашырыць сваю гаспадарку, хтосьцi — нешта купiць, пабудаваць. Гэта таксама добрая нагода дапамагчы дзецям стаць на ногi. Акрамя таго, на стале заўсёды натуральныя свойскiя прадукты: малако, тварог, смятана, яйкi, мяса, сала. Разам з тым тыя, хто трымае сваю гаспадарку, паралельна занятыя ў сельгасарганiзацыях, пiтомнiку лясгаса.

Святлана Носiкава з вёскi Нежын была на розных пасадах — загадчыцай фермы, асемянатарам, лабарантам у ААТ «БВА». Толькi сёлета ў сакавiку сышла з работы па стане здароўя. Яе муж працягвае працаваць асемянатарам i ветфельчарам.

Сям'я трымае 14 галоў буйной рагатай жывёлы разам з цялятамi, 16 коз, iндыкоў, качак, парсюкоў, каня. Былi яшчэ i трусы, але нядаўна iх звялi.

— Штодзень надойваем па 130—140 лiтраў малака, здаём прыёмшчыку. Сабе пакiдаем толькi казiнае малако. Ад дзевяцi дойных козачак добрыя надоi. Гэтае малако падыходзiць дзецям, людзям, у якiх алергiя на каровiна малако, якiя не пераносяць лактозу, — кажа Святлана Аркадзеўна.

Мы гутарым на ўтульным падворку каля вялiкага цаглянага дома. Вакол парадак, чысцiня, шмат зелянiны i кветак.

— Як паспяваеце з усiм спраўляцца? — пацiкавiлася ў гаспадынi.

— Устаём у пяць гадзiн ранiцы, надзяваем гумавыя боты i круцiмся ўвесь дзень, як вавёрка ў коле: кормiм жывёлу, доiм, выганяем на пашу, затым сустракаем з поля, зноў доiм. А яшчэ трэба i стойлы пачысцiць, i сена нарыхтаваць на зiму.

Каля вялiкага хлява заўважаю будаўнiчыя матэрыялы.

— Збiраемся пабудаваць новае памяшканне для жывёлы, — перахапiла мой погляд Святлана. — Старое стала цеснаватае, бо колькасць пагалоўя з кожным годам павялiчваецца. Вядзём свой адбор маладняку. Найлепшых прадукцыйных цялушак пакiдаем сабе. Астатнiх пастаўляем у калгас. Летась за здадзены маладняк атрымалi тры тоны зерня. Мелем зерне сваiм млынам, муку дадаём у корм хатняй птушцы, свiнням.

— Цяпер практычна кожны жыхар, якi трымае жывёлу, мае свой млын. Можна размалоць i ў калгасе, але за пэўную плату, — удакладняе старшыня сельвыканкама. — Акрамя таго, людзi маюць коней, трактары, сельгасiнвентар, што значна спрашчае работу.

Праўда, ёсць некаторыя праблемы з выпасам жывёлы. Паша, якая iснуе 25 гадоў, не акультураная. Нарыхтоўваюць сена на няўдобiцах, лясных палянах. Калi раней можна было прывязаць кароў на вясковых пустырах, пустуючых участках, то цяпер яны засеяны i ўведзены ў сельгасабарот.

Сёлета кiраўнiцтва «БВА» пайшло насустрач просьбам уласнiкаў выдзелiць i залужыць 35 гектараў зямлi пад пашу. Калгас палiчыў усе магчымыя выдаткi. За кожную карову неабходна было ўнесцi 70 рублёў. Але большасць гаспадароў не пагадзiлася з такiм варыянтам.

— Хочаш добра жыць — працуй, не лянуйся i спадзявайся на свае сiлы, — кажа Святлана Носiкава. — Будзе i скварка, i да скваркi. I дзецям будзе што ў сумку пакласцi.

— А на продаж нешта застаецца, напрыклад, сыр, масла, тварог?

— Па-першае, гэтыя прадукты мы робiм для сваiх патрэб, часцей за ўсё позняй восенню ды зiмой, калi больш вольнага часу. А прадаць яго не можам — да горада далёка, да вялiкiх магiстраляў, каб можна было прапанаваць прадукцыю праезным, — кажа Святлана Носiкава.

Падчас нашай гутаркi на ганак выходзiць дзяўчынка i цiкаўна паглядае на гасцей.

— Гэта мая малодшая дачушка, мая памочнiца, — усмiхаецца мацi.

Лiза перайшла ў чацвёрты клас, добра вучыцца.

— Я дапамагаю маме даiць козачку, даглядаю коцiкаў i сабак, — сарамлiва кажа дзяўчынка.

Не толькi ў гэтай сям'i растуць памочнiкi. Дзiму Хамлюка мы таксама засталi за справай. Хлопчык ачышчаў ад бруду бацькоўскi трактар. «Сёння прыйдзе брат мамы дзядзька Коля, каб памяняць некаторыя дэталi», — кажа школьнiк. — А маме тэрмiнова давялося выехаць у райцэнтр. Яна папярэдзiла, што вы будзеце».

Дзiма сёлета пойдзе ў сёмы клас.

— Бацькi трымаюць 9 дойных кароў i цялят. Мой абавязак — паiць малых, прыганяць з пашы рагуль i кармiць трох парсюкоў па даручэннi бацькi. Колькi ў нас свiней, я не лiчыў, але многа, — дадаў Дзiма.

Прыемна, што ў сем'ях растуць руплiвыя, працавiтыя дзецi, якiя бяруць прыклад з бацькоў. Зносiны з жывым, з прыродай выхоўваюць у iх пачуццё дабрынi, спачування і да людзей.

Таццяна ЛАЗОЎСКАЯ, фота аўтара

Загаловак у газеце: «Белае золата» Камунараў

Выбар рэдакцыі

Культура

Як знік працяг рамана Янкі Нёманскага «Драпежнікі», прысвечанага лёсу рабочых шклозавода

Як знік працяг рамана Янкі Нёманскага «Драпежнікі», прысвечанага лёсу рабочых шклозавода

Беларускі акадэмік працаваў грузчыкам у порце і падарыў Мінску трамвай.

Грамадства

Бяздзетныя па ўласным жаданні. ​Ці ва ўсім яны не маюць рацыі?

Бяздзетныя па ўласным жаданні. ​Ці ва ўсім яны не маюць рацыі?

Даслоўна англійскае слова «чайлдфры» перакладаецца як «свабодныя ад дзяцей». 

Грамадства

Карэспандэнты «Звязды» даведалiся, як працуюць ратавальнiкi-кiнолагi

Карэспандэнты «Звязды» даведалiся, як працуюць ратавальнiкi-кiнолагi

У Беларусi прайшлi спартыўныя спаборнiцтвы па службовым шматбор'i кiнолагаў.

Грамадства

Спрабуем «выглядаць на мiльён» танна

Спрабуем «выглядаць на мiльён» танна

Парады ад Аляксандры Анцэлевіч.