Вы тут

Ці можна самастойна адрозніць СOVІD-19 ад іншых рэспіраторных хвароб?


Ці можна самастойна адрозніць СOVІD-19 ад іншых рэспіраторных хвароб і як западозрыць пнеўманію?

Каранавірусная інфекцыя застаецца галоўным рэспіраторным захворваннем апошніх месяцаў, ды і ўсяго мінулага года. Праўда, пасля пікавых лічбаў у лістападзе-снежні цяпер назіраецца хоць і невялікае, але зніжэнне. Частка бальніц, як у сталіцы, так і ў рэгіёнах, нават вяртаецца да звычайнага рэжыму работы. Міністр аховы здароўя Дзмітрый Піневіч у панядзелак адзначыў, што яшчэ да новага года спецыялісты ўбачылі ўстойлівую тэндэнцыю па зніжэнні захваральнасці, і яна назіраецца ва ўсіх рэгіёнах. Нават прынята рашэнне аб вывадзе некаторых стацыянараў з рэжыму работы інфекцыйных. У Мінску гэта 2-і радзільны дом і Рэспубліканская клінічная бальніца медыцынскай рэабілітацыі (Аксакаўшчына).


З самага пачатку пандэміі ахоўны касцюм стаў для ўрача Святланы Янушкі штодзённай неабходнасцю.

Пасля вялікіх выхадных цягам некалькіх дзён чакаецца рост зваротаў да медыкаў, што звязана з так званым адтэрмінаваным зваротам. Затым прагназуецца, што захваральнасць пойдзе на спад. Аднак рэзкага зніжэння чакаць не варта. «Мяркую, да сярэдзіны-канца лютага будзе падзенне, затым, магчыма, невялікі рост, звязаны з прыходам звычайных эпідэмічных захворванняў, у прыватнасці, грыпу. Але дзякуючы вакцынацыі (у гэтым эпідсезоне прышчэплена каля 40 % насельніцтва) пад'ём захваральнасці чакаецца невысокі», — адзначыў міністр.

Так ці інакш, СOVІD-19 працягвае непакоіць як новымі для рэспіраторнай хваробы сімптомамі, так і тым, што застаецца адной з самых небяспечных хвароб. Пра яго праявы, у тым ліку і тыя, якія павінны ўстрывожыць, лячэнне, у прыватнасці, дома, і сімптомы, што застаюцца праз тыдні і месяцы пасля хваробы, мы пагаварылі з доктарам, якая працавала ў выязной брыгадзе падчас першай хвалі і працягвае назіраць пацыентаў з ковід-інфекцыяй цяпер. На нашы пытанні адказала ўрач агульнай практыкі, выконваючы абавязкі загадчыка 1-га тэрапеўтычнага аддзялення 11-й сталічнай паліклінікі Святлана Янушка.

— Святлана Аляксандраўна, як адрозніць каранавірусную інфекцыю ад іншых рэспіраторных захворванняў? Якія ў яе спецыфічныя прыкметы?

— СOVІD-19 — гэта інфекцыйнае захворванне, узбуджальнікам якога з'яўляецца каранавірус, год таму выяўлены ў Кітаі. На раннім этапе хваробу складана адрозніць ад звычайнай сезоннай ВРВІ.

Асноўным адрозненнем каранавіруса ад грыпу і ВРВІ з'яўляецца інкубацыйны перыяд (час ад інфіцыравання да праяўлення першых сімптомаў). Рэспіраторныя вірусы і грып заяўляюць пра сябе ўжо на 1—4 суткі. У сярэднім іх інкубацыйны перыяд складае 2-3 дні. Каранавірусу для размнажэння ў арганізме патрэбна больш часу. Яго інкубацыйны перыяд можа дасягаць 14 дзён. Яўныя прыкметы хваробы ў большасці пацыентаў адзначаюцца ўжо на пяты дзень, але могуць з'явіцца і значна пазней.

Галоўныя сімптомы, уласцівыя каранавірусу, наступныя: непрадукцыйны зацяжны кашаль, павышэнне тэмпературы цела, часцей за ўсё да субфебрыльных лічбаў (37,0—37,5) на пачатковай стадыі хваробы, ламота ў мышцах і суставах, «пяршэнне» ў горле, галаўны боль, цяжкасці з дыханнем, задышка, адчуванне закладзенасці ў вобласці грудзей, дыярэйны сіндром або расстройства стулу, млоснасць, закладзенасць носа без слізістых выдзяленняў, анасмія (адсутнасць нюху), скурная высыпка.

— Дарэчы, ці можа пры каранавірусе захоўвацца нюх, або ён, як правіла, прападае?

— У 70—80 % хвароба суправаджаецца няздольнасцю адчуваць пахі і смакі на фоне закладзенасці носа без насмарку.

— Ці можна сказаць, што цяпер каранавірус менш небяспечны, чым вясной?

— Другая хваля каранавіруснай інфекцыі, якую мы перажываем цяпер, характарызуецца больш цяжкім цячэннем і нашмат большай колькасцю інфіцыраваных.

— Адной з прыкмет каранавіруснай інфекцыі з'яўляецца павышаная тэмпература, якая «скача». Ці можа з-за COVІD-19 тэмпература, наадварот, паніжацца?

— Ваганні ў дыяпазоне ад нормы да субфебрылітэту характэрныя для ранняй стадыі хваробы. Часта гэты перыяд характарызуецца нарастаннем сімптаматыкі — з'яўляецца ламота ў суставах, павялічваецца слабасць, з'яўляецца задышка. Бывае, што да гэтых прыкмет далучаецца страта нюху і смаку. Калі падчас COVІD-19 тэмпература цела трымаецца на 35,5 °С і ніжэй, гэта можа сведчыць аб розных спадарожных захворваннях, якія ў выніку могуць пагоршыць стан пацыента, нават калі ў яго лёгкая форма інфекцыі.

— Якімі прэпаратамі і ў якіх выпадках варта збіваць тэмпературу? Якія яшчэ лекі неабходна мець дома для барацьбы з COVІD-19?

— Пры тэмпературы вышэй за 38,5 °С трэба прыняць парацэтамол 500 мг (яго доза павінна быць не больш за 3,0 г у суткі). Увогуле ж лекавыя прэпараты, неабходныя пацыенту для лячэння, прызначае ўрач зыходзячы з даных клінічнай карціны, аб'ектыўнага агляду і лабараторных даных. Пры лёгкім цячэнні хваробы дастаткова вялікай колькасці піцця і вітамінаў.

— У якіх выпадках патрэбныя антыбіётыкі?

— Паказаннем для прызначэння антыбактэрыяльных прэпаратаў з'яўляецца далучэнне бактэрыяльнай інфекцыі, але ніяк не наяўнасць віруснай пнеўманіі пры КТ органаў грудной клеткі.

— Якія прэпараты ні ў якім разе нельга прызначаць сабе самому?

— Найперш гэта датычыцца гармонаў, супрацьмалярыйных прэпаратаў, антыбіётыкаў. Паўтаруся, што ўсе лекі мусіць прызначаць доктар.

— Як пачынаецца пнеўманія пры COVІD-19 і як можна самому яе западозрыць? Што ў такім выпадку рабіць? У якіх выпадках з пнеўманіяй патрэбна шпіталізацыя? Якія паказчыкі трэба кантраляваць пры лячэнні пнеўманіі дома?

— Асаблівасці каранавіруснай інфекцыі такія, што пнеўманія без тэмпературы сустракаецца нярэдка. Звычайна пры гэтым выяўленыя па КТ ачагі займаюць да 25 % лёгачных палёў. Замест тэмпературы могуць непакоіць слабасць, стамляльнасць, страта або прытупленне нюху, задышка ці цяжар у грудзях.  Хоць і рэдка, але сустракаюцца сітуацыі, калі любыя сімптомы, у тым ліку тэмпература, адсутнічаюць.

Калі пасля таго, як высокая тэмпература (37,5-39 °С) трымалася некалькі дзён (ад двух сутак да тыдня), потым падала да 36-37 °С і зноў расла вышэй за 37,5 °С (да 38,5-40 °С), асабліва ў спалучэнні са з'яўленнем гнойнай макроты, можна меркаваць аб далучэнні да віруса бактэрыяльнай флоры.

Фота Ганны Занкавіч.

З'яўленне задышкі, боляў у грудной клетцы, падзенне ўзроўню сатурацыі ніжэй за 95 %, павышэнне тэмпературы да 39-40 °С — трывожныя прыкметы. У такім выпадку неабходна выклікаць урача на дом, а пры рэзкім пагаршэнні стану — брыгаду хуткай дапамогі.

— Як можна зразумець, што пнеўманія вылечана? Калі (і ўвогуле ці трэба) рабіць кантрольны здымак?

— Вылечанасць пнеўманіі вызначаецца ўрачом па розных крытэрыях, тэрміны яе вар'іруюцца індывідуальна. Неабходнасць і тэрміны кантрольнага абследавання гэтак жа вызначаюцца індывідуальна.

— За які тэрмін у сярэднім вылечваецца каранавірусная інфекцыя ў лёгкай і цяжкай формах?

— Тэрміны лячэння COVІD-19 вар'іруюць ад двух тыдняў у лёгкай форме і да 3-4 месяцаў пры цяжкіх формах. У сярэднім гэта інфекцыя ў цяперашні час лечыцца каля месяца.

— Якія сімптомы COVІD-19 могуць захоўвацца праз тыдні і месяцы пасля выздараўлення?

— У шэрагу пацыентаў сутачныя ваганні тэмпературы адзначаюцца нават пасля выздараўлення. Увогуле для каранавіруснай інфекцыі характэрны працяглы аднаўленчы перыяд, калі фіксуюцца розныя рэшткавыя праявы, у тым ліку трымаецца субфебрыльная тэмпература, часцей за ўсё ў вячэрнія і начныя гадзіны. Могуць быць павышаная стамляльнасць, патлівасць.

Часцей за ўсё каранавірус дае ўскладненні на сардэчна-сасудзістую сістэму, істотна павялічваецца рызыка развіцця інфарктаў, парушэнняў рытму сэрца, міякардыту, інсультаў, тромбаэмбаліі лёгачнай артэрыі. Практычна ва ўсіх пацыентаў адзначаецца паражэнне печані — змены яе функцый — і выяўляецца рост пячоначных ферментаў. З аднаго боку, гэта можа быць абумоўлена масіўнымі дозамі лекавых прэпаратаў, якія атрымліваюць пацыенты. З іншага — маюцца даныя, што вірус уплывае на страўнікава-кішачны тракт. Вядомыя паражэнні кішэчніка пры COVІD-інфекцыі, а аднымі з праяў захворвання з'яўляюцца розныя кішэчныя сімптомы.

У большасці пацыентаў, якія лечацца ад COVІD-інфекцыі, узнікаюць пэўныя псіхалагічныя праблемы — дэпрэсія, трывога. Такім людзям сапраўды патрэбна дапамога псіхатэрапеўта. Прычым гэта не проста ўласна псіхалагічная праблема. Каранавірус можа паражаць цэнтральную нервовую сістэму, і развіваецца своеасаблівая ковідная энцэфалапатыя. Былі выпадкі ковіднага паражэння галаўнога мозга, ковіднага менінгіту і энцэфаліту.

— Цяпер больш вядома пра меры прафілактыкі, чым у часы першай хвалі. Як засцерагацца ад каранавіруса?

— Пазбягайце «трох К»: крытых памяшканняў, у якіх людзі трымаюцца кучна або кантактуюць. Вытрымлівайце сацыяльную дыстанцыю ў 1,5-2 метры. Кашляць і чхаць трэба ў згіб локця ці сурвэтку. Апошнюю адразу выкідваюць у кантэйнер для смецця. Ад тканевай насоўкі лепш адмовіцца. Абавязковым застаецца нашэнне маскі ў грамадскіх месцах. Таксама важна мыць рукі з мылам і апрацоўваць іх спіртаўтрымліваючымі антысептыкамі. А яшчэ не дакранацца да твару рукамі і не церці вочы.

Вядучая рубрыкі Алена КРАВЕЦ

Тэл. (017) 311-17-36

Фота аўтара

Загаловак у газеце: Тэмпература, слабасць, страта нюху...

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Які хлеб любяць у Беларусі?

Які хлеб любяць у Беларусі?

У савецкія часы гандаль прапаноўваў пакупніку абмежаваны асартымент хлебабулачных вырабаў. У 1980-я нават у буйных крамах было ўсяго 3-4 найменні хлеба.

Грамадства

Дыхаць на поўныя грудзі. Міфы і праўда аб мамапластыцы

Дыхаць на поўныя грудзі. Міфы і праўда аб мамапластыцы

Прадстаўніцам прыгожага полу заўсёды хочацца нешта змяніць у сваёй знешнасці. І часам жанчыны рашаюцца на кардынальныя крокі.

Культура

Арганізатар імпрэз Дзіяна Краснашапка: Сёння людзі знаходзяцца ў сваіх коканах, але ж для таго і існуюць танцы ды спевы, каб здымаць стрэс, негатыў

Арганізатар імпрэз Дзіяна Краснашапка: Сёння людзі знаходзяцца ў сваіх коканах, але ж для таго і існуюць танцы ды спевы, каб здымаць стрэс, негатыў

Яна ўпэўнена сябе адчувае і ў нацыянальным строі, калі робіць цеста для вясельнага каравая, і ў блакітным футры Снягуркі, калі праводзіць ранішнік для дзетак, і ў шыкоўнай сукенцы пэўнай эпохі, калі выконвае аўтэнтычныя беларускія спевы пад гукі старажытных музычных інструментаў.

Грамадства

Паразуменне падчас капрамонту: праз штрафы ці дамаўленне?

Паразуменне падчас капрамонту: праз штрафы ці дамаўленне?

Культура выканання работ падчас капрамонту ў Беларусі кульгае, а тэхналогія — парушаецца, сведчаць спецыялісты Дзяржбуднагляда.