Вы тут

Эрнэст Літвіновіч: Фокусы — гэта мастацтва


Многім свет магіі знаёмы з кніг пра Гары Потара. І нават уявіць цяжка, што чараўніцтва існуе ў нашай звыклай рэальнасці. Фокуснік — гэта асобная незвычайная прафесія, у цэнтры якой стаяць яркія эмоцыі гледачоў. Што азначае быць яе прадстаўніком, «Чырвонцы. Чырвонай змене» распавёў ілюзіяніст Эрнэст Літвіновіч.


— Раскажы, калі ласка, як магія прыйшла ў тваё жыццё?

— Мне было восем гадоў, калі стрыечная сястра паказала фокус — нібыта прасоўвала вяроўку скрозь цела. Ён насамрэч элементарны, але я захапіўся і доўга ўпрошваў яе раскрыць, як тое робіцца. Калі даведаўся, у галаве нібыта штосьці пстрыкнула: «Гэта так лёгка, а выклікае столькі эмоцый!» — і мяне ўжо было не спыніць. А ў 12 гадоў зарабіў свае першыя грошы, паказваючы фокусы супрацоўнікам дзіцячай кавярні ў Баранавічах. Мама сказала захаваць іх у кашальку, каб яны прыцягвалі сродкі. Але дзе ж там, на ўсю суму купіў марожанага і зразумеў, што фокусамі можна займацца не толькі дзеля свайго задавальнення.

— Як у тваёй біяграфіі спалучыліся фокусы і вучоба ў абласным кадэцкім вучылішчы?

— Калі штукарствы ўварваліся ў маё жыццё, я забыўся пра ўсё, у тым ліку пра вучобу. Мама сказала, што калі я не вазьмуся за розум і не выпраўлю адзнакі, яны аддадуць мяне ў кадэцкае вучылішча. Бацькі пажартавалі, а я загарэўся і захацеў туды паступіць. У нас была ўмова — калі мне не спадабаецца, праз месяц забіраем дакументы. А праз згаданы тэрмін мяне назначылі камандзірам узвода. Але часта потым хацелі зняць з пасады, бо фокусы я не кінуў і рэгулярна ад'язджаў на выступленні. Праз чатыры гады вучобы ў кадэцкім вучылішчы зразумеў, што ваенная справа — гэта не маё. Але трэба было атрымаць вышэйшую адукацыю, каб бацькі былі спакойныя, і адслужыць у арміі. І я паступіў на факультэт тэхнасфернай бяспекі ўніверсітэта грамадзянскай абароны МНС. Аднак праблемы са здароўем не дазволілі працягваць вучобу, і я забраў дакументы. Пачаўся цяжкі перыяд — трэба было аддаць доўг ВНУ, займацца здароўем, дзесьці працаваць. А ўсё, што я ўмеў, — гэта фокусы. Менавіта дзякуючы ім вырашыў і матэрыяльныя, і душэўныя праблемы.

— Было такое, што бацькі казалі табе кінуць гэты занятак і знайсці «нармальную работу»?

— На жаль, бывае, у нас здараюцца непаразуменні. Магчыма, у іх ёсць страх, што ўсё гэта часова, мне надакучыць, і людзі перастануць цікавіцца і захапляцца тым, што я раблю. Проста ў мамы няма асабістага вопыту ў дадзенай сферы і ёй цяжка зразумець, што гэта вялікая праца. Нядаўна мы ўсёй сям'ёй хварэлі на каранавірус, у яе быў дрэнны настрой і я паказваў новыя фокусы. А потым спрабаваў яе навучыць. Калі некалькі разоў не атрымлівалася, і яна ўсё кідала, я ўбачыў — зразумела, што гэта не так проста, як здаецца.

— Паколькі ілюзіяніст — гэта прафесія, дзе ёй можна навучыцца?

— У першую чаргу, праз самаадукацыю — кнігі, інтэрнэт. Праводзяцца фестывалі, канферэнцыі. У 2013 годзе я ўдзельнічаў у міжнародным ілюзійным фэсце ва Украіне, дзе заняў трэцяе месца ў намінацыі «Мікрамагія» — гэта фокусы з прадметамі, якія змяшчаюцца ў кішэню. Тады людзі мала ведалі пра фокуснікаў. А з выхадам фільма «Ілюзія падману» цікавасці да нашай прафесіі стала больш. Сёння ў Беларусі рэгулярна праходзяць розныя фестывалі, канферэнцыі, я некалі займаў там прызавыя месцы. Але потым зразумеў, што для перамогі трэба здзіўляць журы тэхнічнымі прыёмамі ці экстраардынарнай падачай. Для таго каб атрымаць дыплом і аўтарытэт сярод калег, трэба затраціць шмат грошай і сіл. А звычайная публіка не ўспрыме гэты фокус, для яе ён будзе вельмі зацягнуты. Таму цяпер я езджу на канферэнцыі і фестывалі з мэтай паслухаць лекцыі, паглядзець выступленні калег, каб натхніцца на стварэнне фокусаў для публікі, а не для журы. Калегі кажуць, што я іду больш камерцыйным шляхам, але мне хочацца здзіўляць і дарыць эмоцыі людзям, якія не так часта бачаць фокусы.

— Увогуле, як твая індустрыя развіваецца ў Беларусі?

— Часта людзі кажуць, што я першы ілюзіяніст, якога яны бачаць. Гэта сведчыць аб тым, што наша сфера яшчэ развіваецца. Ёсць чат у месенджары, дзе прадстаўлены ўсе фокуснікі Беларусі, і там усяго 60 чалавек. Прафесійна выступае чалавек 25-30, для астатніх гэты занятак — хобі. Мы падтрымліваем добрыя адносіны, абменьваемся вопытам, дзелімся заказамі. Калі збіраемся, вельмі цёпла праводзім час, і не толькі таму, што людзі добрыя, а таму, што нас мала.

— Эрнэст, раскажы, калі ласка, пра свой самы складаны фокус...

— У мяне ёсць два галубы — Валера і Сеня. І вось з імі самыя цяжкія фокусы, але не для мяне, а для птушак. Ім прыходзіцца доўга хавацца, потым іх усе чапаюць, фатаграфуюць. Аднак гэта іх работа...

— Чаму тваімі «калегамі» сталі менавіта галубы?

— Прыйшоў час, калі я задумаўся, куды ж мне расці. Першым крокам для гэтага была пакупка машыны, бо я змог выступаць у розных гарадах, затым — дадатковы рэквізіт. І калі стаў думаць, як яшчэ развівацца, у галаву прыйшлі жывёлы ці птушкі. І галубы ідэальна падышлі, яны — сімвал міру, іх часта выпускаюць на вяселлях. Але я сумняваўся, што куплю, бо іх трэба даглядаць, дрэсіраваць, а я вельмі лянівы. На адпачынку ў Егіпце «перазагрузіўся» і зразумеў, што галубы мне патрэбныя. Вярнуўшыся, адразу купіў. Цікава, што парода «голуб смяшлівы», з якой працуюць усе ілюзіяністы, егіпецкая. І цяпер птушкі — «зоркі» маіх выступленняў.

— У фільме «Прэстыж» часта паўтараецца, што ў кожным фокусе ёсць той самы «прэстыж» — яго галоўны элемент. Гэта праўда?

— Названая стужка — падручнік па ілюзійнаму майстэрству. Многія ілюзіяністы не разумеюць, што фокусы — гэта мастацтва. Фільм «Прэстыж» дэманструе, што ў іх павінны быць гісторыя, падача, прыцягненне ўвагі і непасрэдна сам «прэстыж». Пасля гэтай стужкі я зразумеў, што да фокусаў трэба ставіцца сур'ёзна, дзякуючы чаму падчас сваіх выступленняў я часта бачу слёзы на вачах гледачоў.

— Колькі ў тваім рэпертуары фокусаў?

— Гэта тое самае, як спытаць у спевака, колькі ён песень ведае. Як у музыцы ёсць сем нот, так і ў нас 12 асноўных базавых эфектаў. Як і ноты, іх можна камбінаваць бясконца, а зверху дадаваць жарты, гісторыю, стасункі з публікай. Тэхнічная частка фокуса называецца трук, іх абмежаваная колькасць. Увесь ілюзійны свет — гэта пераробкі старых трукаў. Вядома, з'яўляецца новы рэквізіт, на канферэнцыях праводзяцца лекцыі па новых труках. Раз на паўгода ў праграму мікрамагіі дадаецца новы фокус, але гэта менавіта для мікрамагіі. Для сцэнічнага шоу — раз на год, бо, акрамя самога фокуса, трэба распрацаваць падачу, гісторыю.

— З якімі самымі незвычайнымі рэакцыямі публікі ты сутыкаўся падчас выступленняў?

— Нядаўна на вяселлі праводзіў фокус з удзелам маладых. І жаніх быў так уражаны, што на ўсю залу закрычаў: «Мама, нясі ікону». Да гэтага госць прызнаваўся, што хацеў раскрыць мае сакрэты, але быў рады, што ў яго не атрымалася. Людзі розныя і часта прыходзіцца сутыкацца не толькі з пазітывам. На ўсіх канферэнцыях самая частая лекцыя — пра работу з негатыўна настроеным гледачом. На жаль, у многіх людзей ёсць стэрэатып, што фокуснік абавязкова іх падмане. З гэтай прычыны ў маёй сцэнічнай праграме толькі адзін картачны фокус, бо карты могуць выклікаць непрыемныя асацыяцыі. І калі я разумею, што чалавек негатыўна настроены праз свой вопыт, маёй задачай становіцца паказаць, што я адношуся да яго добразычліва і хачу падарыць яму пазітыў. А калі гледачу проста хочацца прыцягнуць да сябе ўвагу, то дастаткова лёгкага жарту накшталт «Я таксама заўтра прыйду да вас на работу і буду вам перашкаджаць». У любых выпадках я абавязаны быць на пазітыве.

— У тваім «Інстаграме» быў пост пра тое, што дзеці — самая складаная публіка. Чаму?

— Што такое фокус? Гэта парушэнне логікі, ад якога ўзнікае ваў-эфект. А дзіця не ведае законаў логікі, для яго ўсё навокал цудоўна. І калі карта ўзлятае, больш здзіўляецца дарослы, бо ведае, што яна не павінна лятаць. А ў малых няма гэтага разумення, яны больш здзіўляюцца ад нечаканасці. Дзеці не заўсёды могуць прамаўчаць, могуць залезці да мяне ў кішэню, у такіх умовах цяжка паказваць гісторыю. Але мне падабаецца працаваць з імі, яны шчырыя і даюць зусім іншыя эмоцыі, чым дарослыя. У мяне ёсць свая «Школа чараўніцтва», дзе я вучу малых паказваць фокусы. І водгукі бацькоў аб тым, што вечарамі дзеці не сядзяць у гаджэтах, а трэніруюць фокусы, для мяне даражэйшыя за любыя грошы.

Валерыя СЦЯЦКО

Фота з архіва героя

Выбар рэдакцыі

Грамадства

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

«Сацыяльная зніжка» — каму і на што? Як купіць прадукты танней на 10 %

На зніжку могуць разлічваць пенсіянеры, шматдзетныя сем'і і.

Палітыка

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Андрэй Савіных: Якасць абраных стратэгій не правяраецца ў ідэальных сітуацыях

Беларускі парадак дня нікому не дае расслабіцца, час не дазваляе.

Грамадства

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Экстраная дапамога. Як працуе Цэнтр аператыўнага кіравання МНС

Дзяжурныя службы — вушы і вочы Міністэрства па надзвычайных сітуацыях. 

Палітыка

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Пасол Беларусі ў КНР: З 1992-га тавараабарот з Кітаем вырас больш як у 130 разоў

Наперадзе юбілей беларуска-кітайскіх адносін — 30 гадоў.