Вы тут

Навошта патрэбны педагогі дадатковай адукацыі


Словы «дадатковая адукацыя» бацькі часта ўспрымаюць як «неабавязковая». Насамрэч педагогі, якія працуюць па-за школьнай праграмай, могуць даць сучасным дзецям тыя навыкі і ўменні, без якіх ім не абысціся ў далейшым жыцці. У сярэдняй навучальнай установе выкладаецца ўсяго каля двух дзясяткаў прадметаў, а прафесій існуе больш за 40 тысяч! Да таго ж прафесійны свет імкліва змяняецца — адны спецыяльнасці знікаюць, іншыя з'яўляюцца. З кожным годам мы даведваемся пра тавары і паслугі, пра якія раней не чулі. Давайце паспрабуем зазірнуць у будучыню нашых дзяцей і высветліць, што можна зрабіць, каб яны ў яе «ўпісаліся».


Фота: pixabay.com

Навыкі будучыні

У 2020 годзе на Сусветным эканамічным форуме былі агучаны перспектыўныя прафесійныя напрамкі. Вялікі попыт прагназуецца на спецыялістаў, якія ўмеюць апрацоўваць масівы даных, карыстацца інфармацыйнымі тэхналогіямі. Спатрэбяцца новыя інжынеры і распрацоўшчыкі, якія здольныя спалучаць веды з розных галін. Запатрабаванымі будуць кірункі, звязаныя са зносінамі людзей, вытворчасцю кантэнту. Пераход многіх галін у «анлайн» выклікае большы попыт на эмацыянальную сферу, культуру. Старэнне насельніцтва прывядзе да запыту на сацыяльны догляд. А таксама чалавецтва павінна рыхтаваць кадры для «зялёнай» эканомікі.

Спецыялістам будучыні трэба навучыцца выжываць ва ўмовах нявызначанасці, гібка перастройвацца пад змены, напрыклад, пад тое, што інфармацыя ўстарэла ці яе стала ў некалькі разоў больш. Яны павінны быць гатовыя да таго, што вучыцца і ўдасканальвацца давядзецца на працягу ўсяго жыцця.

Усё часцей узнімаецца пытанне аб неабходнасці развіцця ў дзяцей эмацыянальнага інтэлекту, і за мяжой гэта ўлічваецца пры распрацоўцы адукацыйных праграм для навучальных устаноў. Сапраўды, уменне разбірацца са сваімі і чужымі эмоцыямі дапаможа наладжваць кантакты, больш эфектыўна працаваць у камандзе, быць стрэсаўстойлівымі, умець пераконваць іншых (каб прадаць свае ідэі і тавары). Да таго ж у новым свеце з яго імклівымі зменамі і рытмамі важна ўмець канцэнтравацца, планаваць і размяркоўваць нагрузку, пралічваць стратэгію на некалькі крокаў наперад. І не трэба думаць, што ў нас гэтаму раней не вучылі. Хіба гульня ў шахматы не фарміруе такія здольнасці? А спартыўныя гурткі? А тэхнічная творчасць? Трэба проста не забывацца пра гэтыя рэсурсы, тым больш што адукацыйныя праграмы ў гуртках адаптуюцца пад патрабаванні часу, штогод запускаюцца новыя, дзеці працуюць з сучаснымі матэрыяламі і інструментамі. З дзецьмі займаюцца ў тым ліку і педагогі вышэйшай катэгорыі, выкладчыкі з ВНУ і Акадэміі навук.

Месцаў, куды можна ўладкаваць дзіця, хапае: гэта колішнія палацы піянераў і фізкультурна-аздараўленчыя клубы; заняткі праводзяцца на базе бібліятэк і дамоў культуры, школ і ЖЭСаў. У такіх установах пераважная большасць гурткоў бясплатная. Ёсць і камерцыйныя цэнтры, і анлайн-курсы, праўда, там заняткі са школьнікамі могуць пацягнуць сумы, роўныя платнаму навучанню ў сярэдніх спецыяльных і вышэйшых навучальных установах. Прычым падлеткі могуць атрымаць першыя прафесійныя навыкі і нават пачаць зарабляць яшчэ да заканчэння школы.

Вялікі плюс дадатковай адукацыі — менавіта ў тым, што яна развівае самыя розныя навыкі. Пры гэтым любы кірунак, які выбірае дзіця, можа скарэкціраваць яго далейшы лёс у прафесіі, паколькі спецыялістам з дадатковымі здольнасцямі (ведамі, нестандартным падыходам) лягчэй будзе канкурыраваць на рынку працы ці пры неабходнасці перастройвацца пад новыя задачы.

Пошукі сябе

Найперш сістэма дадатковай адукацыі працуе на прафарыентацыю дзяцей і моладзі. Нічога страшнага няма ў тым, што дзіця спачатку можа часта мяняць гурткі. Гэта першы крок да самастойнасці. Яно шукае тое, што яму падабаецца і што ў яго можа добра атрымлівацца. Любімы гурток дае магчымасць раскрыцца і павысіць самаацэнку, адчуць сваю ўнікальнасць, асабліва калі ў школе не шанцуе з адзнакамі, а вось у гуртках ці спартыўных секцыях маленькі чалавек становіцца «зоркай».

Бонус ад такіх пошукаў яшчэ і ў тым, што дзіця вучыцца наладжваць зносіны з новымі людзьмі і пазнае свет з розных бакоў.

Сёння запатрабаваныя аб'яднанні па інтарэсах эканамічнага профілю. Дзеці актыўна вывучаюць замежныя мовы (прычым не толькі англійскую). Вырасла цікавасць да тэхнічных гурткоў і кірункаў, звязаных з сучаснымі тэхналогіямі. З кожным годам прапаноў для будучых айцішнікаў і інжынераў становіцца больш. Сёння школьнікі праграмуюць, ствараюць робатаў, робяць мультфільмы, апрацоўваюць фатаграфіі, займаюцца відэамантажом, дыджытал-маляваннем, канструяваннем, пішуць музыку, вучацца кіраваць дронамі, спрабуюць сябе ў блогінгу, працуюць з вымяральнай апаратурай, праектуюць радыёэлектронныя канструкцыі, ствараюць праграміруемыя цацкі.

Сярод навінак — і такая прапанова як курс «Машыны Голдберга», калі дзеці праз доследы вывучаюць законы фізікі, атрыманыя веды выкарыстоўваюць пры стварэнні сваіх праектаў, механізмаў.

Гуманізм і крэатыўнасць

Эстэтычнаму выхаванню ў сістэме адукацыі здаўна аддавалі ўвагу. І справа тут не толькі ў развіцці творчай асобы. Дзеці вучацца быць больш уважлівымі, заўважаць дэталі, выказваць свае пачуцці і па-рознаму асэнсоўваць свет. Маленькія мастакі ведаюць, што ёсць не толькі чорны і белы колеры. Юны музыкант чуе ад педагога просьбу іграць больш эмацыянальна, улоўлівае тоны, настрой...

Творчае мысленне — адзін з неабходных навыкаў будучыні. Спатрэбяцца людзі, якія могуць прапанаваць нестандартныя рашэнні, прыдумваць тое, чаго раней не было. Яны будуць ствараць віртуальныя сусветы і рэальныя механізмы, якія ўплываюць на якасць жыцця.

У старажытнай Грэцыі не проста так кожны хлопчык павінен быў умець іграць на музычным інструменце. Творчыя заняткі дапамагалі выхоўваць дзяцей, з якіх пасля вырасталі годныя воіны. Людзі з чэрствай душой, калі атрымлівалі зброю, з часам, адчуваючы сваю сілу і беспакаранасць, маглі скаціцца на шлях забойцаў і рабаўнікоў. Але належнае выхаванне папярэджвала такія паводзіны. Творчасць — «прышчэпка» ад жорсткасці і абыякавасці. Менавіта творчыя, уважлівыя і ўразлівыя людзі будуць клапаціцца пра «зялёную» эканоміку і ісці ў сацыяльную сферу, каб дапамагаць іншым.

Дарэчы, далучыцца да творчых заняткаў ніколі не позна — на базе цэнтраў дадатковай адукацыі ёсць такія прапановы для моладзі і дарослых.

Радзімазнаўства

Дадатковая адукацыя працуе на патрыятызм. Яго можна падаваць праз самыя розныя формы — аб'яднанні ратавальнікаў і юных інспектараў, экалагічныя, турыстычныя, фальклорныя, дыскусійныя клубы. На творчых занятках дзеці вывучаюць культуру і традыцыі свайго рэгіёна, знаёмяцца з народнымі майстрамі, ствараюць сюжэты, прысвечаныя сваёй зямлі.

Маленькія экскурсаводы вывучаюць гісторыю. Юныя турысты (а сёння ёсць гурткі ў тым ліку па веласіпедным і водным турызме, скалалажанні) захапляюцца роднымі краявідамі.

А можа, патрыятызм пачынаецца на трэніроўках юных спартсменаў, дзе тыя вучацца перажываць і змагацца за сваіх? Пасля на міжнародных спаборніцтвах дастойна паказваюць сваю краіну. А хіба ж юныя вучоныя не працуюць на імідж краіны, не імкнуцца сваімі вынаходніцтвамі палепшыць свет?..

Алена ДЗЯДЗЮЛЯ

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Змены ў падатковы кодыэкс. Хто заплаціць падатак на кватэру, а хто не?

Змены ў падатковы кодыэкс. Хто заплаціць падатак на кватэру, а хто не?

З пачатку года ўступілі ў сілу змены ў Падатковы кодэкс.

Культура

Біблія на беларускай мове: «Галоўнае — абапірацца не на прыдуманыя ўяўленні, а на тысячагадовы вопыт набожных папярэднікаў»

Біблія на беларускай мове: «Галоўнае — абапірацца не на прыдуманыя ўяўленні, а на тысячагадовы вопыт набожных папярэднікаў»

 У 2019 годзе прэміяй «За духоўнае адраджэнне» былі адзначаны перакладчыкі Бібліі на беларускую мову.

Палітыка

Алег Іваноў: Наша супрацоўніцтва — вуліца з двухбаковым рухам

Алег Іваноў: Наша супрацоўніцтва — вуліца з двухбаковым рухам

У бягучым годзе стартуе рэалізацыя 28 інтэграцыйных праграм Саюзнай дзяржавы.

Грамадства

Чым прыцягвае гісторыя ваеннай авіяцыі бераставіцкіх аматараў тэхнічнай творчасці

Чым прыцягвае гісторыя ваеннай авіяцыі бераставіцкіх аматараў тэхнічнай творчасці

Ідэя стварыць гурток авіямадэлістаў у нейкім сэнсе звязана і з размяшчэннем побач з райцэнтрам былога ваеннага аэрадрома.