Вы тут

Аднаўленне пасля COVІD-19. Што мусіць рабіць кожны, хто перахварэў


Перанесеная нават у лёгкай форме COVІD-інфекцыя не праходзіць для арганізма бясследна. Людзі скардзяцца на задышку, асабліва пасля фізічнай нагрузкі, зніжэнне працаздольнасці, прыступы галавакружэння, сухі кашаль і боль у грудзях. Каб мінімізаваць такія наступствы, неабходны перыяд аднаўлення. Ганна Родзіч, урач па медыцынскай прафілактыцы Мінскага абласнога цэнтра гігіены, эпідэміялогіі і грамадскага здароўя расказала, як дапамагчы сабе пасля выпіскі з бальніцы ці перахварэўшы дома, каб рэабілітацыя прайшла найхутчэй і з максімальнай карысцю для арганізма.


Фота: pixabay.com

— Сёння няма спецыяльных медыкаментаў і тэхналогій, здольных хутка аднавіць здароўе, аднак ёсць комплекс мерапрыемстваў, які можа падтрымаць аслаблены арганізм у гэтай сітуацыі, — кажа ўрач. — Ён уключае дыхальную гімнастыку, фізічную актыўнасць і псіхаэмацыянальнае здароўе.

Акрамя таго, чалавеку, які перанёс пнеўманію ці нават проста перахварэў на каранавірусную інфекцыю, неабходны спакой і правільны пітны рэжым з ужываннем не менш за два літры вады ў суткі, не лічачы іншых напояў. У перыяд захворвання і пасля дыетолагі раяць беражлівае харчаванне, якое складаецца з супаў-пюрэ і страў на пары, выключыць смажанае, тлустае, салодкае, кансервы, фаст-фуд. І, натуральна, звесці да мінімуму паступленне ў арганізм нікаціну, кафеіну і алкаголю.

Пачынаем з дыхальнай гімнастыкі

Існуе мноства дыхальных практык, якія не патрабуюць спецыяльнай падрыхтоўкі, іх можна выконваць самастойна і ў хатніх умовах у прахалодным, добра праветраным памяшканні. Сядзьце ў зручнае становішча так, каб спіна мела добрую апору, пакладзіце адну руку на грудзі, а другую на жывот і сканцэнтруйцеся на дыханні. Рабіце павольныя ўдыхі праз нос (ці рот, калі не можаце інакш) і павольныя выдыхі праз рот. Старайцеся дыхаць павольна, расслаблена, роўна і спакойна, прыкладаючы як мага менш намаганняў.

Спачатку дыхайце так, каб паднімалася толькі рука, якая ляжыць на грудзях. Затрымаеце паветра і затым выдыхніце яго праз рот. Паўтарыце некалькі разоў. Цяпер, наадварот, дыхайце так, каб паднімалася толькі рука, якая ляжыць на жываце. Грудзі не павінны рухацца. Паўтарыце некалькі разоў. Цяпер паспрабуйце па чарзе дыхаць так, каб спачатку паднімалася рука, якая ляжыць на жываце, а затым — рука, якая ляжыць на грудзях. Пасля гэтага дыхайце глыбока, выкарыстоўваючы адначасова абодва віды дыхання, і рабіце невялікія паўзы паміж удыхам і выдыхам.

Можна выкарыстоўваць метранамізаванае дыханне — павольнае глыбокае дыханне жыватом. Ім карысна карыстацца, напрыклад, пры ўздыме па лесвіцах або па дарозе, якая ідзе ўгару. Павольнае дыханне таксама дапамагае зменшыць стрэс і з'яўляецца яшчэ адной разнавіднасцю стратэгіі рэлаксацыі.

Дадаём фізічную актыўнасць

Памяншэнню стрэсу і зніжэнню імавернасці развіцця дэпрэсіі ў большай меры садзейнічае фізічная актыўнасць. Пасля хваробы яе інтэнсіўнасць трэба павялічваць паступова. Пачынаць працэс аднаўлення можна з пешых прагулак на свежым паветры. Паступова ўскладняйце іх: павялічвайце адлегласць ці хадзіце ўгару. Калі сілы адновяцца, можна вярнуцца да заняткаў у басейне і прагулак на веласіпедзе.

Ганна Родзіч прыводзіць прыклады нескладаных практыкаванняў, якія можна выконваць дома.

  • Седзячы на крэсле, павольна паднімайце плечы як мага вышэй і апускайце іх.
  • Зрабіце павольныя круцільныя рухі плячыма наперад, затым назад.
  • Устаньце, пастаўце ногі на шырыню плячэй і апусціце рукі ўздоўж цела. Зрабіце невялікія нахілы ў бок — спачатку ў адзін, затым — у іншы. Рукі спакойна слізгаюць уніз уздоўж цела.
  • Прысядзьце на крэсла. Па чарзе павольна паднімайце і апускайце калені.
  • Пастуквайце па чарзе па паверхні падлогі пальцамі і пяткай адной нагі, потым пальцамі і пяткай іншай нагі.
  • Седзячы на крэсле, выконвайце кругавыя рухі ступнёй спачатку левай, а затым правай нагі.
  • Выконвайце хаду на месцы. Можна трымацца за спінку крэсла. Паступова павялічвайце вышыню падымання ног, пажадана, каб калені паднімаліся да ўзроўню таза.

Практыкаванні рэкамендуецца рабіць у тры падыходы па 10 паўтораў кожнае, з кароткім перапынкам для адпачынку паміж падыходамі. Можна пачынаць з меншай колькасці паўтораў, паступова давёўшы іх лік да 10. Калі практыкаванні даюцца без цяжкасцяў і ў поўным аб'ёме, выкарыстоўвайце абцяжарванне, каб прымусіць вашы мышцы працаваць мацней. Гэта могуць быць невялікія гантэлі ці бутэлькі з вадой.

Не забывайце трымаць постаць і ўцягваць жывот, выконвайце практыкаванні ў павольным тэмпе. Рабіце ўдых, калі рыхтуецеся выканаць самую цяжкую частку практыкаванні, і выдых — калі прыкладаеце намаганне.

Ускладняем заняткі

  • Згінаючы рукі ў локцевых суставах, павольна падніміце іх да плеч, затым павольна апусціце уніз.
  • Устаньце на адлегласці каля 30 сантыметраў ад сцяны. Пакладзіце выцягнутыя рукі на сцяну пальцамі ўверх на ўзроўні плячэй, захоўваючы прамое становішча тулава, сагніце локці і апусціцеся да сцяны, затым павольна адштурхніцеся ад яе, вяртаючыся ў зыходнае становішча. Каб павялічыць інтэнсіўнасць практыкаванні, адыдзіце далей ад сцяны.
  • Рукі апушчаны ўздоўж цела, далоні звернуты ўнутр. Падніміце абедзве рукі ў бакі (максімальна да ўзроўню плячэй), затым павольна апусціце іх уніз. Каб павялічыць інтэнсіўнасць практыкаванняў, павялічце вышыню, на якую паднімаеце рукі, або вагу, якую выкарыстоўваеце пры выкананні практыкаванні.
  • Сядзьце ў крэсла, расставіўшы ногі на шырыню сцёгнаў. Выцягнуўшы рукі ўздоўж цела або скрыжаваўшы на грудзях, павольна ўстаньце, утрымліваючы становішча на лік 3, затым павольна сядзьце назад на крэсла. Увесь час трымайце ногі на падлозе. Калі выкананне гэтага практыкавання даецца цяжка, скарыстайцеся дапамогай рук.

Каб павялічыць інтэнсіўнасць, зрабіце працэс уставання як мага павольней ці выконвайце практыкаванне з дапамогай ніжэйшага крэсла, з абцяжарваннямі, прыціснутымі да грудзей.

  • Сядзьце ў крэсла, паставіўшы ногі разам. Выпрастаць адну нагу ў каленным суставе, утрымліваючы яе, затым павольна апусціце яе. Паўтарыце практыкаванне з іншай нагой. Каб павялічыць інтэнсіўнасць практыкавання, павялічце час утрымання выцягнутай нагі ці запавольце тэмп выканання.
  • Устаньце спінай да сцяны ці іншай устойлівай паверхні, злёгку расставіўшы ногі. Пастаўце ступні ног на адлегласці прыкладна 30 см ад сцяны і злёгку развядзіце іх у бакі. Упіраючыся спіной у сцяну або трымаючыся за крэсла, павольна сагніце калені, спіна будзе слізгаць уніз па сцяне. Вашы сцёгны павінны заставацца вышэй каленяў. Пасля невялікай паўзы выпрастайце калені.
  • У становішчы стоячы пакладзяце рукі на ўстойлівую паверхню для падтрымання раўнавагі, павольна падніміцеся на дыбачкі і вярніцеся ў зыходнае становішча. Каб павялічыць інтэнсіўнасць практыкавання, утрымлівайце стойку на дыбачках, лічачы да трох, папераменна ўставайце на кончыкі пальцаў адной нагі.

Такія практыкаванні рэкамендуецца рабіць на працягу 20—30 хвілін пяць дзён у тыдзень. Дарэчы, да ліку практыкаванняў можа быць аднесена любая фізічная актыўнасць, у выніку якой глыбіня і частата дыхання ўмерана павялічваюцца. Каб не падвяргаць арганізм перагрузкам, працягласць і інтэнсіўнасць практыкаванняў варта павялічваць паступова.

Кнігі, музыка і хобі

Для псіхаэмацыянальнага дабрабыту і папраўкі немалаважнае значэнне мае падтрыманне сацыяльных сувязяў. Гутаркі з блізкімі не толькі памяншаюць стрэс, але і дапамагаюць знайсці спосабы пераадолення цяжкасцяў і праблем, звязаных з аднаўленнем здароўя. Таму паведаміце сваім сваякам, сябрам і знаёмым, што ў перыяд аднаўлення вам будзе прыемна і карысна пагутарыць з імі.

Займайцеся расслабляльнай дзейнасцю, якая не надта стамляе, чытайце ці слухайце прыемную музыку. Паступова павялічвайце сваю бытавую і працоўную дзейнасць, не забывайце пра хобі — заняткі любімай справай спрыяюць паляпшэнню настрою.

Практыкаванні могуць дапамагчы і аднаўленню функцый галаўнога мозгу, хоць пры наяўнасці такіх сімптомаў, як слабасць, задышка ці стомленасць, гэта будзе няпроста, памятайце: фізкультура з'яўляецца добрым пачатковым спосабам узнаўлення здароўя. Галаваломкі, гульні са словамі і лічбамі, практыкаванні для развіцця памяці дапамогуць вярнуць страчаныя навыкі і хуткасць рэакцыі. Пачніце з простых заняткаў, паступова ўскладняючы іх.

— Вяртанне да ранейшай паўсядзённай актыўнасці павінна быць паступовым. Не спрабуйце прыступіць да выканання ўсіх сваіх ранейшых функцый, пакуль не адчуеце, што гатовы да гэтага. Аднаўленне пасля каранавіруса можа заняць не адзін месяц, таму назапасьцеся цярпеннем і планамерна выконвайце рэкамендацыі, — нагадвае ўрач.

Алена КРАВЕЦ

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Блізнятам – нямала спраў і праектаў, авену – усё будзе спорыцца ў руках.

Грамадства

Гаджэт для фельчара. Як працуюць ФАП і амбулаторыя ў самым аддаленым сельсавеце Пружанскага раёна

Гаджэт для фельчара. Як працуюць ФАП і амбулаторыя ў самым аддаленым сельсавеце Пружанскага раёна

Паведаміла Людміла Аляксееўна, якая загадвае фельчарска-акушэрскім пунктам і з'яўляецца фельчарам, акушэркай, медсястрой у адной асобе.