Вы тут

Дай Бог жыць на пенсіі На кані... І з песнямі!


Што было — было: у Аўцюках, ля крамы, аднаму мужчынку дрэнна зрабілася — самлеў, бедны. Людзі, вядома ж, да яго — абступілі з усіх бакоў, крычаць наперабой: "Вады... Хутчэй!", "Таблетку пад язык...", "Не... Выклікайце "хуткую". У бальніцу везці трэба"...

— Дайце яму віна, — сказала бабка Маня.

Непрытомны, пачуўшы гэта, варухнуў брывом, расплюшчыў правае вочка, ледзь чутна прашаптаў: "Эй вы... Усе... Заткніцеся... Слухайце, што кажа бабуля".

І сапраўды: як не слухаць? Бо чараўніца ж: з таго свету, можна сказаць, мужчыну вярнула. Прычым — без ніякіх лекаў! Толькі слоўцам адным!

1373541021759_1
Во якім яно моцным бывае!

Ці ёсць падобныя ў конкурснай пошце? Як заўжды, мяркуйце самі. Але перш — кіньце вочкам на верхні здымак і, магчыма, разам са спадарыняй Валянцінай Гудачковай з Жыткавічаў успомніце:

Старых знаёмых пазнаю!

Сустрэчы з імі вельмі рада:

Ясь летась ногі мыў каню,

Цяпер — спявае серэнады...

Яно за шчасце, вы паверце,

Быць слухачом —

на тым канцэрце!

Ну яшчэ б, калі...

Льецца музыка —

фантанам!..

Ясь іграе апантана!

Ды, на жаль, тут, хоць заплач,

Усяго адзін слухач.

Зазначае гэта спадар Міхаіл Дубовік з вёскі Арэшкавічы Бярэзінсага раёна. Шкадуе, трэба разумець, што адзін? Але ці варта шкадаваць — на думку спадарыні Раісы Васільевай з Гомеля — ёсць пытанне:

Хлопец стараўся, оду складаў

Для прыгажуні-дзяўчыны,

Але "адлуп" ад яе атрымаў

Без відавочнай прычыны.

Вось і даводзіцца песню сваю

Слухаць у садзе самому.

Бо падабаецца голас... каню.

Болей, выходзіць, нікому?

Ёсць у пошце (у лісце спадара Анатоля Гарачова з вёскі Даўнары Іўеўскага раёна) і адказ на пытанне чаму:

Хоць настырны Ясь і ўпёрты,

Спавядальнік моднага,

Конь бярэ аж тры акорды,

Ну а ён — ніводнага.

З людзьмі, на жаль, гэта часта бывае:

Наступіў мядзведзь на вуха —

Дужа ж кепска грае!

Аніхто не хоча слухаць...

Конік ледзь трывае!

Бедная жывёліна, як лічыць Валянціна Гудачкова. Ды і гітарыст бедны... Прычым — у поўным сэнсе гэтага слова:

Каб плацілі Ясю ў еўра,

Дык ствараў бы ён шэдэўры.

Калі ж толькі за падзяку —

Цягне нудную бадзягу.

Лічыць так спадарыня Любоў Чыгрынава з Вілейшчыны, спадары Сцяпан Нефідовіч з Лунінеччыны і Міхаіл Дубовік з Бярэзіншчыны

. Чытайце:

Спрадвеку музыкант

у вёсцы

Жыў бедняком,

быў голы-босы.

Не лепш і зараз...

Бач, фінансы

Спяваюць сумныя рамансы.

А ўсё чаму?

Барды —

хоць і шмат шчыруюць —

Ды катэджаў не будуюць...

Каб без портак не застацца,

Можа, у конюхі падацца?

А вось гэта ўжо (ну згадзіцеся!) крайнасці. І перш чым кідацца ў іх, варта паглядзець вакол: раптам нейкае іншае выйсце ёсць?

Якое? Ну можна, напрыклад, агратурызмам заняцца. А што? Новы від дзейнасці — модны цяпер, запатрабаваны. Да таго ж у гэтага чалавека (са здымка) ужо шмат што ёсць: конь, гітара... Назва фірмы, рэклама...

Адкуль апошняе? Усё з той жа рэдакцыйнай пошты — ад спадара Валерыя Гаўрыша з Чавусаў — задарма аддае:

На сядзібу "Белы мак"

Шчыра запрашаем!

Гаспадар для вас — спявак,

Конік — пакатае.

Вам да гэтага далёка — пакуль? Рамонт у доме трэба зрабіць, а грошай бракуе? Тады (і з таго ж канверта) яшчэ адна падказка:

Незвычайную паслугу

Ясь-маэстра выдае:

Зранку ў дачніц ён за плугам,

А пад вечар ім пяе.

І тым самым, трэба разумець, зарабляе — на думку спадара Уладзіміра Яцкевіча з вёскі Слонімцы Пружанскага раёна, нават някепска. У прыватнасці:

Шмат сягоння шчыравалі —

Час прыйшоў і паляжаць.

Бульбу людцам паганялі...

Грошы ёсць —

чаму ж не йграць?

(Перапеў тут да месца — ад спадара Міколы Кісяля з Мінска):

Як з канём не пець? ...

Як жа не брынчэць?

Калі уся вёска

На паклон ідзець?..

А ўжо ён, гаспадар таго адзінага ў акрузе канька, можа даць яго — у тым ліку за грошы, а можа сам, што называецца, ласку зрабіць. З усімі адсюль наступствамі:

Жонка лямант усчыніла,

Ледзь гітару не пабіла:

— Працаваў з канём у Людкі?

Дык начуй цяпер ля будкі!

...Летам — люба начаваць,

Серэнады распяваць.

І слухач ёсць — сябра конік,

Ён сагрэе... Дый пракорміць.

Вось такое рашэнне (на думку спадарыні Марыі Грышчанка з Дзяржынска) прыняў гэты "вершнік". А мог бы, дарэчы, і іншае — відавочнае для спадарыні Святланы Іванец з вёскі Калачы, што на Лагойшчыне:

Калі жонка

даўно ўжо ў пячонках,

Не адолець

мужу самоту:

На кані,

з сяміструннай сяброўкай

Ён шукае цяпло і пяшчоту.

Ці лёгка знайсці? На думку той жа Святланы — не:

Разумее нават конь:

Жарсць у песнях, што агонь...

Але гора "барадзе":

Хто ж з босага ідзе?

І сапраўды — мала ахвотных... Ісці. А вось паразважаць, чаму ён такі (у сэнсе босы), ахвотных шмат. Спадар Валерый Гаўрыш, напрыклад, лічыць:

Мабыць, хлопец

схільны пець —

Не касіць пракосы.

Бо мне цяжка зразумець:

Як сягоння косю мець —

І застацца босым?

"Ды што раз плюнуць!" — як згаварыўшыся сцвярджаюць спадары Мікола Кісель, Сцяпан Нефідовіч... І прыводзяць канкрэтныя прыклады:

Пецю Тамара

Выгнала з хаты:

Жонкай — гітара.

Конік — за брата...

З адзежы — кашуля,

(Бот — разваліўся)...

З маёмасці — трасца...

Дайграўся, дапіўся.

Фінал, карацей... Альбо вось яшчэ адна драма:

Піў без меры —

з чаркі, з рыла,

Вось і "вольная"

ў Гаўрылы.

Кроіць сэрца

непарадак

(Атрымаў жа

пад азадак) —

А паскардзіцца каму?

Толькі вернаму каню.

Што, відаць, заканамерна:

Між жывёлін сама болей

Паслужылі людзям коні.

На іх з даўняе пары

У бой імчалі ваяры...

Як жа іх не шанаваць?

Як ім... песень не спяваць?

Пытае, прынамсі, спадар Мікалай Старых з Гомеля. І мае ж рацыю! Бо пра каня твораў багата, а вось для...

Хоць на думку спадара Гарачова, гэта і правільна, бо

Трубячы аб тым штодня,

Варта б і запомніць:

Што каня, як салаўя,

Песнямі не кормяць.

Тады чым — кормяць? Спадар Старых ведае:

Быў у косі Гаспадар

І канёк жыў — нібы цар!

Не ўпрагаўся ў цяжкі воз,

Еў ён бульбу і авёс...

Ды... купіў яго Міхайла

(Ёсць паўсюль такі нядбайла):

Песень мае, што вады...

А канёк — худы-худы.

Можа, ён такім, крый Бог, стане? Бо пакуль, мяркуючы па здымку... Нейкі сумны толькі...

Зрэшты, тут трэба прыгледзецца — нам... І, вядома ж, герою спадарыні Чыгрынавай:

Ажаргаў Тарас Пегаса

І прастуе да Парнаса.

— Эй, ачомайся, Тарас,

Можа гэта не Пегас?

А проста...

Далей — ужо вершамі, ад спадара Альфрэда Тычко з вёскі Ідолта, што на Мёршчыне:

Вясна —

у квецені садоў...

Бясконцы

салаўёў рулады,

Бо прагне сэрца

зноў і зноў

Спяваць каханай

серэнады...

А каб здзівіць

сваю Джульету,

Прыдумаў Янка

сцэну гэту.

"Нумар "Звязды" з чарговым конкурсным здымкам выйшаў 4 мая, якраз у самы разгар салаўіных спеваў, — піша спадар Гаўрыш. — Таму па вечарах проста грэх было не выходзіць на вуліцу, не слухаць гэты чароўны пошчак. Дарэчы, арнітолагі кажуць, што спявае толькі салоўка і толькі ў той перыяд, калі самачка выседжвае птушанят..."

Адкуль, відаць, і радкі:

Салавей перад салоўкай

Песняй заліваецца.

Пакуль тая птушанятак

Выседзець стараецца.

Гэты ж хлопец — ля радзільні

Жонцы арыю завёў.

Ці паможа? Невядома...

Больш бы гэткіх салаўёў!

І сапраўды — не зашкодзіла б! А то (паводле спадарыні Чыгрынавай) асобныя з мужоў зусім ад рук адбіліся:

Ясь шукае стыль высокі —

Спінай ловіць біятокі...

Яго жонка ў баразне

Да змяркання спіну гне.

Тутэйшая яна, трэба разумець, працаўнічка — вартая самых узнёслых вершаў! Напрыклад — ад спадара Нефідовіча:

У жонкі куры, свінні, градкі...

Усё дагледзіць па парадку!

Ну, а муж — "дапамагае",

Пасвіць косю ў лузе-гаі.

Бо жыве на пенсіі

На кані і з песнямі!

От каб так — ды кожнаму!

Зрэшты, гэта — адступленне. А што да здымка, то на ім (як піша спадарыня Іванец) — з'ява. І зусім нярэдкая:

Саўка летам грэе плечы

На кабыле... замест печы.

Значыць хворы ён? Ці гультай? А можа, мае рацыю спадарыня Таццяна Баркоўская з вёскі Жажэлка Смалявіцкага раёна, калі піша:

З барадою, паглядзіце,

А ляжыць, не дзьме у вус:

Вам патрэбна? Вы й рабіце,

А я — новы беларус!

Ад агіды конік плача —

Зведаў розных седакоў,

А такіх яшчэ не бачыў —

Прахадзімцаў-лайдакоў.

Дзіўна, бо іх жа час... Як лічыць, прынамсі, спадар Нефідовіч:

Цяпер не трэба быць

спартсменам,

Пісьменнікам

ці бізнесменам.

А ладзь канцэрты

пад "фанеру"

І мецьмеш грошай

да халеры.

За іх — асабліва цяпер (ці вам казаць?) і робіцца, і купляецца многае... Але ж не ўсё! Вы толькі ўявіце (услед за спадарыняй Чыгрынавай):

Да цешчы вясною

Прыехаў зяцёк,

Гітару з сабою

У сяло прывалок.

І тупае зранку

Ля "госціка" цешча,

А зяць то зайграе,

То ў ладкі заплешча.

Больш за тое (як дадае спадар Гарачоў):

Грамадзяне, стаўце свечкі!

І званіце у званы —

Хоць "партэчкі па кастэчкі",

Янка меціць у паны.

На кані, да неба тварам —

Больш ці ўбачыце мужчын?

А пры чым тады гітара?

Ды гітара — ні пры чым.

Бо (як лічыць спадар Юрый Вінаградаў з Бабруйска):

Не да твару казаку

Днём ляжаць у гамаку.

Вось на спіне у каня...

Ясь ляжыць...

Ляжыць штодня.

Што здзівіла спадара Дубовіка — адзін... Ляжыць:

Да гітары прыхіліўся...

У нязручнай позе...

Лепш бы з дзеўкаю любіўся,

Седзячы на возе!

Іншымі словамі, вы адчулі, колькі шпілек адпушчана ў адрас героя, колькі крытыкі выліта на яго галаву? Прычым — справядлівай, бо, каго ні паслухай (ну як ля таго аўцюка непрытомнага!)...
усе маюць рацыю.

Як, вядома ж, і сужэнцы Астроўскія з Мінска:

Хай дзяцюк раздзенецца,

Хай калі й разуецца...

Як вясёлы чалавек —

Яму ўсё даруецца!

Вось на гэтай аптымістычнай ноце і завершым чарговы агляд. Што да вынікаў?

Нагадаем: на мінулым конкурсным здымку сабачка быў — у тэпціках, у жупане. Дык вось. Па меркаванні вялікага чытацкага журы найлепшыя радкі пра яго напісалі спадары Аляксандр Матошка з Расонаў, Васіль Пяшэвіч з Жыткавіччыны, Мікалай Старых з Гомеля, Альфрэд Тычко з Мёршчыны, сужэнцы Астроўскія з Мінска, Анатоль Гарачоў з Іўеўшчыны; Ніна Бурко з Бярэзіншчыны, дзве Валянціны — Гудачкова з Жыткавічаў і Пабягайла з Ляхавічаў, Марыя Грышчанка з Дзяржынска і Раіса Васільева. Яе радкі

(Не патрэбны многім дзеці —

З імі клопат будзеш меці...

А сабачку як прыдбаеш,

Толькі і ведай, што гуляеш.

...Як такое павядзецца,

То і люд перавядзецца.

З кім тады сабакам жыць?

Хто ім будзе порткі шыць?)

палічыла мацнейшымі і журы маленькае, рэдакцыйнае. Таму прыз у выглядзе падпіскі на дарагую сэрцам "Звязду" на чацвёрты квартал гэтага года (на трэці, будзем спадзявацца, усе падпісаліся?) накіроўваецца ў Гомель.

Вызначыла пераможцу і рэдакцыя "Вожыка". Ёй стала спадарыня Соф'я Кусянкова: гэта значыць, што менавіта да яе, у вёску Лучын, што на Рагачоўшчыне, прыйдзе ліпеньскі нумар часопіса.

Хочаце, каб да вас таксама? Падпісвайцеся! І тым самым падтрымлівайце (ну хоць нечым...) — родную мову ў родным народзе...

Не выпадае? Хочаце зэканоміць? Тады ўважліва паглядзіце на чарговы конкурсны здымак, напішыце (па-беларуску, дасціпна і коратка), што б гэта значыла, і прышліце ў рэдакцыю. Шанцы выйграць ёсць! У кожнага... А яшчэ ёсць магчымасць і займець новых сяброў), адкрыць свае таленты. Дык няхай іх будзе больш — у кожнага з удзельнікаў нашага конкурсу, у кожнага з чытачоў "Звязды", у кожнага, хто робіць нешта людскае на карысць сваёй Бацькаўшчыны.

1373541021132_2
Валянціна Доўнар.

Ад яе ж шчырыя прабачэнні ўсім, чые радкі на гэты раз не вытрымалі строгага конкурснага адбору.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Беларускі Чырвоны Крыж працягвае аказваць дапамогу падчас пандэміі і іншых надзвычайных сітуацый

Беларускі Чырвоны Крыж працягвае аказваць дапамогу падчас пандэміі і іншых надзвычайных сітуацый

Каля мільёна чалавек атрымала падтрымку ў выглядзе прадуктовых набораў, ваўчараў, якія можна было «атаварыць», грашовых сродкаў, дастаўкі прадуктаў на дом, а таксама простай размовы па тэлефоне «гарачай лініі» са спецыялістам.

Грамадства

Матывацыя праз гейміфікацыю, або як працуюць механізмы гульні ў адукацыі

Матывацыя праз гейміфікацыю, або як працуюць механізмы гульні ў адукацыі

Вядома, што гульня здольная захапіць усю ўвагу чалавека і не адпускаць яе доўгі час.

Культура

Падмурак Трэцяга Рэнесансу закладваецца ва Узбекістане

Падмурак Трэцяга Рэнесансу закладваецца ва Узбекістане

У Ташкенце прайшлі Тыдзень культурнай спадчыны Узбекістана і ІV Міжнародны кангрэс Сусветнага таварыства па вывучэнні, захаванні і папулярызацыі культурнай спадчыны Узбекістана «Культурная спадчына Узбекістана — падмурак новага Рэнесансу».

Грамадства

Елку можна секчы, але нельга спальваць у печы. Чым небяспечныя хвойныя дрэвы і што з імі рабіць, асабліва пасля свят

Елку можна секчы, але нельга спальваць у печы. Чым небяспечныя хвойныя дрэвы і што з імі рабіць, асабліва пасля свят

Елкі, вывезеныя на смеццевыя палігоны, падчас гніення выдзяляюць у асяроддзе шкодныя рэчывы не горш за пластык.