Вы тут

З ЧАГО ПАЧЫНАЕЦЦА ІМІДЖ КРАІНЫ?


Каб любіць Беларусь нашу мілую, я ўпэўнены, неабавязкова бываць у розных краях. А каб па-новаму паглядзець на сябе, на нашу культуру і на прадукцыю нашых вытворцаў, на стаўленне да нас з боку іншых, дастаткова наведаць месцы, дзе часта бываюць турысты. Замежны турыст, магчыма, і не надта дакладны індыкатар нашага побыту і культуры, але ўбачаная чужымі вачыма наша рэчаіснасць дае падставу і для гонару, і для роздуму.

1373986390912_9--41

Нясвіж — адна з культурных сталіц краіны — ніколі не скардзіўся на недахоп увагі айчынных і замежных гасцей. Гарадок дагледжаны, зайздроснай прыгажосці замак, касцёл і цэрквы, азёры і паркі, мноства гістарычных помнікаў — гэта вабіць. Апошнім часам заварушыўся нарэшце гасцінічны бізнес — у горадзе падрастае паверхамі гасцініца, істотна пабольшала прыватных пансіянатаў-сядзіб для гасцей. Найбольшы наплыў турыстаў — з пятніцы да нядзелі. На аўтастаянцы непадалёк ад славутага замка па нумарах аўто вывучаем геаграфію: Расія, Польшча, Літва, Украіна, Германія... Хто дасведчаны ў мовах, пачуе і італьянскую, англійскую, румынскую ды яшчэ шмат іншых. Прыемна, што нас наведвае так багата гасцей. Калі едуць — значыць, ёсць дзеля чаго, але паназіраць за турыстамі ў іх вольны ад экскурсій час таксама цікава, асабліва калі прыгледзецца, што яны вязуць з Беларусі "на памяць".

"Зайздросцім якасці вашых тавараў..."

Найпрасцей вызначыць турыста ў гастраноме: свае, дзякуй Богу, па столькі не купляюць. Маладая пара са Смаленска, якая наведвае Нясвіж на сваім аўто, відавочна, вялікія аматары нашых мясных далікатэсаў:

— Калі мы першы раз прывезлі з Беларусі і пачаставалі сяброў беларускімі каўбасамі, адразу атрымалі заказ другім разам прывезці і ім. Цана, зразумела, вельмі даступная, але галоўнае — якасць прадуктаў. Вось паглядзіце, сёння мы купілі 10 кілаграмаў сыравэнджанай каўбасы, 4 кілаграмы сыру, 30 бляшанак тушонкі з ялавічыны і свініны, 10 пачак сметанковага масла... Вось яшчэ скрыначка ёгуртаў... Усё гэта можна доўга захоўваць, таму так багата "затаварваемся" для сябе і бацькоў. Зайздросцім якасці вашых тавараў, іх прыгожай упакоўцы. Ведаем мы беларускія магазіны і ў нас у Смаленску: ёсць прадуктовы, абутковы, бялізнавы.

Дзве масквічкі, якія наведалі мясцовую прывакзальную краму, напакавалі паўнюткі вазок цукеркамі і шампунямі.

— Такія цукеркі ў нас прадаваліся вельмі даўно, а ў вас яны захавалі натуральны смак шакаладу. І сам шакалад добры — і гомельскі, і мінскі... Шампуні беларускія таксама якасныя. Мы яшчэ хацелі б набыць нешта льняное — вопратку, сталовыя наборы і пасцельную бялізну.

Высокія бардзюры і маленькія кавярні

Кіроўца турыстычнага аўтобуса з Падмаскоў'я пачуваецца ў Нясвіжы як свой:

— Прыкладна з год бываю ў Нясвіжы кожныя два-тры тыдні. Бываем таксама ў Віцебску, Мінску, Дудутках, у Мірскім замку. Прыгожыя дарогі, кіроўцы на трасе ветлівыя. Адзінае, што часам раздражняе — маленькія прыдарожныя кавярні і невялікі асартымент страў у іх. Я вязу чалавек 30-40, так што часам на кароткі "перакус" выпадае каля гадзіны. А тут, у Нясвіжы, на вуліцах вельмі многа "спячых паліцэйскіх", але гэта не крытычна, бо многа пешаходаў і веласіпедыстаў. І яшчэ як кіроўца, адзначу надта высокія бардзюрныя камяні ў беларускіх гарадах і тут, у Нясвіжы — гэта нязручна. У вас жа з гор патокі вады не льюцца?

Дзе дзяржаўны гандаль?

Слухаючы ўражанні турыстаў пра Нясвіж, трэба памятаць і пра тое, што кожны з іх — патрыёт і сваіх мясцін, таму павінен бачыць і ў нас не толькі адно добрае. Як вядома, у чужым воку вялікае бачым, якім бы малым яно не было. Хаця крытычных заўваг ад тых, хто гасцюе ў нас, дабіцца няпроста. Вось тры кабеты, назваліся ленінградкамі:

— Не, крытычна пра Беларусь мы ніколі нічога не скажам. Як жанчын нас яшчэ цікавяць вашы беларускія тканіны льняныя, бялізна. Шкада, што на вашых рынках амаль не прадаюць, а толькі імпартнае ўсё. Нам крыху смешна, што ў сувенірных крамах многа расійскіх матрошак і таннай замежнай біжутэрыі. Матрошак мы і дома купім, ды і гэтай біжутэрыяй у нас таксама ўсё завалена... Вось і ў Нясвіжы мы абышлі некалькі крам, набралі многа чаго, але ручной работы кераміку, вышыванкі, карункі, саломку толькі вось тут набылі, у народных майстрых... І вельмі нам было прыемна ўбачыць, што на Беларусі ў вас усё ў зеляніне, усе палі апрацаваная. Такія помнікі дагледжаныя, нават у райцэнтры мы бачылі, што на брацкай магіле гарыць Вечны агонь.

Наконт матрошак у дзяржаўных крамах — слушна. І насамрэч, смешнавата — няўжо бракуе беларускіх сувеніраў? Прадаюць матрошак, вядома, і прыватнікі. Але, акрамя прыватнікаў, ні каля Нясвіжскага, ні каля Мірскага замка не відаць дзяржаўнага гандлю — цікавяцца ж госці льнянымі тканінамі і вырабамі з іх, кандытарскімі вырабамі. Упэўнены, што бралі б госці і згушчонку, і якасныя алкагольныя напоі — "Белавежскую", славутыя нашы бальзамы. Але нейкі, відаць, існуе стэрэатып, што каля месцаў, дзе бывае багата замежных турыстаў, абавязкова прадаюцца толькі сувенірныя вырабы і работы майстроў народнай творчасці. А можа, час і "афіцыйнаму гандлю" зрабіць крокі насустрач турысту?

Мы адрозніваемся

Успомнілася, як аднойчы перад Вялікаднем пабываў на нясвіжскіх могілках разам з госцем з Краснадарскага краю, які прыехаў у Беларусь упершыню. Рухаемся па сцяжынцы, чытаем прозвішчы і эпітафіі: Зяньковіч, Гінзбург, Шыманскі, Гетнер, нешта па-польску, зноў па-нашаму, зноў лацінкай. Я тлумачу, што ў нас хаваюць на адных могілках усіх. Госць спыняецца і кажа:

— Могілкі ў вас не па нацыянальным прынцыпе, гэта правільна... Не ведаў, што вы так ад многіх адрозніваецеся...

...Вось і думаецца, як і з чаго складаецца імідж краіны. Аказваецца, і з наяўнасці менавіта беларускіх сувеніраў і тавараў пры нашых гістарычных і культурных аб'ектах, з якасці нашых каўбас і са стану могілак, з вышыні бардзюраў на вуліцах і якасці саміх вуліц... І гэта не вялікая палітыка, якую вядуць тыя, каму гэта належыць і ў каго гэта атрымліваецца. Вось тут, у Нясвіжы і Міры, ды і ў іншых падобных мясцінах, у кожнай краме ад райцэнтра да сталіцы і на кожнай вуліцы мы павінны ведаць, што на нас глядзяць людзі з усяго свету. Дык давайма будзем адпавядаць таму, што мы, беларусы, маем так багата адметнага і свайго ўласнага. І давайце вучыцца годна яго паказваць.

Пятро РАМАНЧУК

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

«Сумныя» прадукты — прэч з халадзільніка!

Грамадства

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

Пасля смерці Сталіна «жалезная заслона», якая аддзяляла Савецкі Саюз ад навакольнага свету, прыадчынілася.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

АВЕН. Неабходна будзе сканцэнтраваць намаганні на рабоце.

Грамадства

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

«Ні разу не пашкадавала, што прыйшла працаваць у такую ўнікальную структуру, як спажыўкааперацыя»