Вы тут

Беларусь у цэнтры Новай Цэнтральнай Еўропы


17 верасня ў Мінску прайшла прэзентацыя даклада, падрыхтаванага беларускім Цэнтрам стратэгічных і знешнепалітычных даследаванняў «Да Новай Цэнтральнай Еўропы! Пераадоленне крызісу Цэнтральнай Еўропы праз будаўніцтва новага макрарэгіёна». На прэзентацыі прысутнічалі працаўнікі дыпламатычных прадстаўніцтваў Расіі, Казахстана, Украіны, Польшчы, Літвы, Румыніі; беларускія эксперты, навукоўцы, журналісты.

1379543307531_19-32

Пра мэту выдання даклада і асноўныя яго палажэнні мы гутарылі з вядучымі аўтарамі распрацоўкі — дырэктарам Цэнтра Арсенам СІВІЦКІМ і кіраўніком Беларускай групы развіцця Юрыем ЦАРЫКАМ.

«Звязда»: З чым звязана ідэя распрацоўкі даклада? На што ён накіраваны?

Юрый Царык: Два гады таму Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь была агучана канцэпцыя інтэграцыі інтэграцый. Сутнасць яе зводзілася да таго, што стварэнне Еўразійскага саюза не прадугледжвае падзелу Еўропы, але з'яўляецца найважнейшай перадумовай для раўнапраўнага і ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва двух буйных утварэнняў у рэгіёне — Еўрапейскага і Еўразійскага саюзаў.

Дыскусіі апошніх месяцаў паказалі відавочны дэфіцыт прапаноў, ідэй і праектаў, якія рэальна прасоўвалі б гэтую канцэпцыю.

Важным крокам у гэтым напрамку стала агучаная міністрам замежных спраў Беларусі Уладзімірам Макеем прапанова аб перафарматаванні праграмы «Усходняе партнёрства». Гаворка ішла аб умацаванні бізнес-вымярэння «Усходняга партнёрства» і фарміраванні спіса прыярытэтных стратэгічных праектаў у рамках праграмы.

Аднак і пасля гэтага далейшае экспертнае абмеркаванне ўзаемных адносін Беларусі і Еўрапейскага саюза працягвала грунтавацца, у асноўным, на падставе мадэлі супрацьстаяння праектаў еўрапейскай інтэграцыі і еўразійскай інтэграцыі. З аднаго боку, гэтая памылковая логіка гульні з нулявой сумай непазбежна заганяла ў тупік не толькі Беларусь, але і іншыя краіны рэгіёна: дастаткова паглядзець на прыклады Украіны ці Малдовы. З іншага боку, што лагічна, такі падыход у цэлым вёў і вядзе да зніжэння ўзроўню бяспекі і стабільнасці ў рэгіёне Цэнтральнай і Усходняй Еўропы.

У гэтых умовах канцэпцыя інтэграцыі інтэграцый патрабуе адмысловага інструментарыя для яе рэалізацыі, які дазваляе пераадольваць міжынстытуцыянальныя бар'еры. У прыватнасці, на наш погляд, гэтая канцэпцыя можа быць рэалізавана толькі праз выкарыстанне прынцыпу сумеснага развіцця — шляхам стварэння новага адзінага рэгіянальнага рынку на аснове прамыслова-інфраструктурнай, энергетычнай, сэрвіснай і культурна-адукацыйнай кааперацыі дзяржаў, кампаній і няўрадавых арганізацый краін рэгіёна. Такі новы рынак мы і называем Новай Цэнтральнай Еўропай.

«Звязда»:

Стварэнне новага рынку, які аб'ядноўвае краіны ЕС, Мытнага саюза і пазаблокавыя дзяржавы. Як гэта магчыма?

Ю.Ц.: Гэта магчыма дзякуючы спецыфіцы падыходу да рэалізацыі праекта.

Спецыфіка складаецца ў тым, што рынак Новай Цэнтральнай Еўропы ствараецца на аснове новых інфраструктур і індустрыі, матрыцы стратэгічных інвестыцыйных праектаў. І толькі ў ходзе рэалізацыі гэтых праектаў фарміруюцца неабходныя прававыя ўмовы яго функцыянавання.

Па-другое, гэты рынак спалучае розныя эканамічныя і тэхналагічныя ўклады — заходнееўрапейскі, постсавецкі, а таксама, магчыма, кітайскі і іншыя. Гэта звязана з тым, што, па-трэцяе, гэты новы рынак фарміруецца ў глыбокай сувязі з іншымі рэгіёнамі — Цэнтральнай Азіі, Блізкага Усходу і Паўночнай Афрыкі, якія з'яўляюцца для яго рынкамі збыту.

«Звязда»: А як гэта суадносіцца з праграмай Еўрапейскага саюза «Усходняе партнёрства»?

Арсен СІВІЦКІ: Суадносяцца спецыфічна. Фактычна «Новая Цэнтральная Еўропа» — гэта альтэрнатыва «Усходняму партнёрству» ў змястоўным плане. Замест палітыкі амаль аднабаковага навязвання жорсткіх умоў з боку Бруселя, што мы сёння бачым на прыкладзе сітуацыі вакол Украіны, мы прапануем палітыку сумеснага развіцця.

Сёння праграма «Усходняе партнёрства» знаходзіцца ў крытычным стане і патрабуе трансфармацыі. Гэтая сітуацыя абумоўлена, з аднаго боку, тым, што для цэлага шэрагу удзельнікаў праграмы яе першапачатковыя стратэгічныя мэты не з'яўляюцца дасягальнымі. Напрыклад, Беларусь і цяпер Арменія, якая аб'явіла аб уступленні ў Мытны саюз, не можа заключыць пагадненне аб асацыяцыі з Еўрасаюзам.

З іншага боку, гледзячы сёння на тое, якія жорсткія ўмовы ставяцца Украіне з боку ЕС, узнікае пытанне: а навошта трэба такое пагадненне, калі яно прывядзе да дэіндустрыялізацыі і падзення якасці жыцця ў краіне?

Таму сёння неабходна поўнае перафарматаванне «Усходняга партнёрства», напаўненне яго канкрэтнымі праектамі і рэсурсамі, неабходнымі для іх рэалізацыі. «Новая Цэнтральная Еўропа» — гэта ініцыятыва, накіраваная на змястоўнае напаўненне новага фармату адносін нашых краін з Еўрасаюзам.

«Звязда»: Якія праекты могуць скласці аснову такога новага парадку дня?

А.С.: Гэта, перш за ўсё, транспартныя праекты. Напрыклад, зараз патрабуюць рэалізацыі два буйныя транспартныя інфраструктурныя праекты: стварэння высакахуткаснай чыгуначнай магістралі Берлін — Мінск — Масква на аснове еўрапейскай каляі для пасажырскіх перавозак і паралельнае падаўжэнне расійскай каляі, якая злучае Кітай, Казахстан, Расію і Беларусь, у Заходнюю Еўропу па тэрыторыі Польшчы, Германіі, Францыі для грузавых перавозак.

Другі напрамак — забеспячэнне энергетычнай бяспекі рэгіёна. Крытычную ролю тут адыгрывае будаўніцтва Беларускай АЭС і наступнае стварэнне ў рэгіёне яшчэ адной атамнай электрастанцыі. Гэта створыць спрыяльныя ўмовы для развіцця прамысловасці ў рэгіёне.

Таксама ёсць праекты ў сферы машынабудавання, сельскай гаспадаркі, развіцця гарадской інфраструктуры і, зразумела, у адукацыйнай сферы.

Мы разумеем, што на сённяшні дзень ініцыятыва Новай Цэнтральнай Еўропы прадстаўлена ў самым агульным выглядзе. Таму мы спадзяёмся, што публікацыя даклада і яго распаўсюджванне стануць першым крокам да мабілізацыі бізнесу і экспертных структур на задачу хуткага і эфектыўнага фарміравання практычнага парадку дня будаўніцтва новага макрарэгіёна.

Сяргей ЮР’ЕЎ.

Этот материал на русском языке.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Крэпасць духу. 10 натхняльных храмаў Гродзеншчыны

Крэпасць духу. 10 натхняльных храмаў Гродзеншчыны

Гэта культурнае багацце прыцягвае ў краіну масу падарожнікаў. 

Грамадства

Як правільна аднаўляцца пасля COVID-19?

Як правільна аднаўляцца пасля COVID-19?

Нават у лёгкай форме перанесеная каранавірусная інфекцыя не праходзіць для арганізма бясследна.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

СТРАЛЕЦ. Ад таго, як сплануеце тыдзень, залежыць, ці паспееце завяршыць важныя справы. 

Грамадства

Як навучыць дзіця рацыянальна карыстацца грашыма? Парады псіхолага

Як навучыць дзіця рацыянальна карыстацца грашыма? Парады псіхолага

Дзіцяці абавязкова трэба ведаць: Што такое грошы? Навошта яны патрэбны?