Вы тут

Вікторыя Касянюк: «Што б тэлебачанне ні рабіла, яно забаўляе»


Выбар прафесіі ў яе адбыўся яшчэ ў 5 класе — пасля публікацыі ў дзіцячай газеце «Казкі пра мушку Машку». Цікава, падумала я, ці ўзгадае наша гераіня — цяпер тэлевядучая праграмы «Рэпарцёр «Беларускай часінкі» на «Беларусь 2», аб чым ішла гаворка ў той дзіцячай спробе пяра? Уласна, пра гэта найперш і спыталася.

1380836739726_4-8

— Гэта была біяграфія мушкі, — ні на імгненне не задумваецца Віка. — Дакладней, у мяне быў цэлы сшытак, амаль кніжка, дзе па алфавіце ішлі розныя героі: гусь Гена, бегемот Бора. І я пра кожнага прыдумвала гісторыю. Потым папрасіла бацькоў, каб яны знайшлі адрас «Зоркі», і мы з татам пайшлі ў рэдакцыю... Трапілі да галоўнага рэдактара. Яна пачытала мае сачыненні і неяк так праніклася, што надрукавала іх. Дарэчы, «мушка Машка» ўвайшла ў «партфоліа», з якім я і паступала на журфак.

Забаўляць, дапамагаючы

— Ты з першага курса ў прафесіі, больш як 15 гадоў у эфіры, радыёпрэмію Папова «ўзяла», тэлевізійнымі ўзнагародамі адзначылася. А якімі сваімі работамі асабліва ганарышся?
— Мой любімы рэпартаж — «Дом анёлаў», які атрымаў летась узнагароду на міжнародным тэлевізійным форуме «Разам». Бо гэты аповед пра выхаванцаў Васілішкаўскага дома-інтэрната для дзяцей-інвалідаў з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця дапамог змяніць лёс адной дзяўчынкі. Яна знайшла сваякоў. І хоць, на жаль, мама і сястра з ёю так і не сустрэліся, затое адшукаліся бабуля і дзядзька, а потым выйшла на сувязь цётка, вельмі заможная жанчына, якая жыве ў Маскве. Там была гісторыя з працягам: цётка запрасіла дзяўчынку ў Маскву, падарыла ёй камп'ютар, а потым, наколькі я ведаю, мела намер выканаць вялікую мару дзяўчынкі — звазіць яе на мора... Напэўна, у кожнага чалавека павінна быць свая добрая чараўніца ў жыцці. У гэтай дзяўчынкі яна з'явілася. Мы двое сутак правялі ў доме-інтэрнаце, дзеці хадзілі за намі след у след, плакалі, калі давялося развітвацца. Некаторыя дагэтуль тэлефануюць, мы сябруем. І гэта вельмі прыемна і кранальна...

Яшчэ быў рэпартаж на тэму дабрачыннасці. Мы распавялі гісторыі дзяцей, на лячэнне якіх былі патрэбныя вялікія сумы. Сярод іх быў хлопчык з 4-й стадыяй раку. Мы збіралі яму на лячэнне грошы, зладзілі сустрэчу з вядомымі беларускімі спартсменамі, бо ён вельмі захапляўся спортам; тыя пералічылі вялікую суму на рахунак, але грошай на аперацыю ўсё адно не хапала. Маці павезла яго ў Ізраіль на лячэнне, не прыпыняючы збор грошай, спадзеючыся на цуд. Пэўны час мы шчыльна кантактавалі, потым яна знікла. Не так даўно я даведалася з інтэрнэт-крыніц, што хлопчык памёр... Калі зараз пераглядаеш той рэпартаж, дзе мы размаўлялі з ім пра смерць, размова набывае зусім іншы сэнс. Гэта жудасна! Дзеці не павінны паміраць у такім узросце, калі і жыцця яшчэ як след не пабачылі... Адзінае, на што я спадзяюся, што мы ўсё ж зрабілі жыццё таго хлопчыка хоць крыху больш светлым і мелі дачыненне да канкрэтнай дапамогі. Бо тэлебачанне павінна дапамагаць людзям, хоць, натуральна, мы і не «хуткая дапамога», не міліцыя... Ведаю, што дагэтуль людзі, якія адгукнуліся пасля эфіру, дапамагаюць іншаму дзіцяці (хвораму на «сіндром матылька»), якому патрэбны пастаянны догляд і нятаннае лячэнне... Для мяне гэта вельмі важна. Значыць, што праца была не дарэмнай, сюжэты знайшлі водгук і мелі працяг у жыцці.

— Вось ты кажаш: тэлебачанне павінна дапамагаць людзям. Але ж некаторыя выкарыстоўваюць СМІ як выключна адзіны інструмент вырашэння праблем. У «Беларускай часінцы» часта даводзілася сутыкацца з «прафесійнымі скаржнікамі»?
— Так, у нас у «Рэпарцёры» нават быў асобны сюжэт пра такіх аматараў скардзіцца, якіх у іх гарадах і мястэчках ужо ведаюць усе крамы, рэстараны ды афіцыйныя ўстановы. І калі я сядзела на «гарачай лініі» ў праграме «Беларуская часінка», адбываліся такія дыялогі: «Алё, вы не ведаеце, што трэба зрабіць, каб прыватызаваць кватэру? — А вы не спрабавалі звярнуцца да юрыста? — А, можна патэлефанаваць юрысту? Тады падкажыце тэлефон!». Здаецца, некаторым прасцей набраць тэлефон «гарачай лініі», чым самім разабрацца ў элементарнай сітуацыі: звярнуцца ў ЖЭС, у таварыства абароны правоў спажыўцоў, і г.д.

— Беларускія гледачы, па выніках сацыялагічных апытанняў, мяркуюць, што тэлебачанне павінна выконваць як забаўляльную, так і інфармацыйную, асветніцкую і выхаваўчую функцыю. На твой погляд, што павінна стаяць першым?
— Цяпер існуе такая тэндэнцыя: што б тэлебачанне ні рабіла, нават калі аказвае дапамогу, яно ўсё адно забаўляе. Бо ўся інфармацыя, якую мы падаём гледачу, павінна быць цікавай, прывабнай у любым сэнсе, каб чалавеку не стала сумна і ён не пераключыў альбо ўвогуле не выключыў тэлевізар. А што цікава? Слёзы, скандалы, секс, смех — усе гэтыя «правілы С» працуюць. Гэта даўно вынайдзены веласіпед, пацверджаны мноствам даследаванняў і раскрыты ў мностве кніг. І мы забаўляем. Гэта не дрэнна, мне здаецца, наадварот, вымушае развівацца і шукаць новыя павароты.

— Акрамя «Рэпарцёра беларускай часінкі», ты рабіла «Дзённікі Еўрабачання», вяла для радыё агляды-дзённікі «Славянскага базару» і г.д. Што было цікавей — працаваць у забаўляльным жанры, з капрызнымі «зоркамі» альбо ў праблемнай сацыяльнай тэме, дзе заўсёды маем аддачу аўдыторыі?
— Параўноўваць складана, бо гэта зусім розныя сферы. Але я спрабую нават у забаўляльнай інфармацыі знайсці аўтарскі момант, каб падаць гэта «праз сябе». «Еўрабачанне» было вельмі цікавым вопытам: аказалася, што яго «зоркі» зусім не такія капрызныя, як некаторыя ўдзельнікі нашага «Славянскага базару» з каронай на галаве, на якіх даводзіцца «паляваць», каб уламаць на інтэрв'ю. На «Еўрабачанні» ўсё прасцей, бо ўсе прыязджаюць па піяр, і журналісты для іх прыцягальныя, і для нашай працы ўмовы найкамфортнейшыя. А сацыяльная тэматыка прыцягвае іншым: ты «мацаеш жыццё» і разумееш, што вось яно — сапраўднае. Я вельмі доўга пішу гэтыя тэксты, бо кожны сюжэт перажываю, прапускаю праз сябе, і кожны радок літаральна амыты слязамі.

Выкладчыца, якая... страляе

— У тваёй анкеце на афіцыйным сайце канала знайшла дзіўнае: адно з захапленняў — стральба! Можна з гэтага моманту больш падрабязна?
— Справа ў тым, што адна мая сяброўка жыве ў Эстоніі, дзе дазволена насіць, захоўваць і ўвогуле мець сапраўдную зброю. І калі я да яе прыязджаю, мы ходзім у былы цір эстонскай паліцыі, каб зняць стрэс. Гэта неверагодна захапляе, абуджае азарт і выдатна здымае ўвесь негатыў: ты стрэліў — і адмоўныя эмоцыі паляцелі разам з куляй у мішэнь... Пэўны час я думала, што тыя ўрокі былі дарэмныя, бо ўвесь час «мазала». Але потым у Ялце зайшла ў цір — і зразумела, што няблага страляю, бо выбіла, здаецца, 8 з 10. Я так сабой ганарылася! А дагэтуль у мяне яшчэ быў адмысловы праект на радыё да 23 лютага — «Вікторыя ў арміі». І мяне адправілі на адзін дзень у спецназ. Далі пастраляць і са снайперскай вінтоўкі, і з аўтамата Калашнікава... Незабыўныя адчуванні. Тым больш што я ў 30-градусны мароз заявілася ў часць у прыгожай дублёнцы і самых цёплых сваіх боціках на абцасах! (Смяецца).

— Нямногія ведаюць, што ты не толькі прывабная тэлевядучая, але яшчэ магістр сацыялогіі і выкладчык...
— На журфаку я выкладаю ўжо чацвёрты год. Прадмет называецца «Тэлевізійны рэпартаж». Мне здаецца, што я вельмі мілы і лаяльны выкладчык, які нікога не «валіць» на заліках. Хоць абавязкова знойдуцца студэнты, якія мяркуюць наадварот. А мне проста заўжды прыемна, калі людзі цікавяцца прадметам, калі яны працуюць паралельна з вучобай і разумеюць, аб чым ідзе гаворка. Але, на жаль, маладое пакаленне стала больш прагматычным і меркантыльным, і падчас вучобы некаторыя ўжо ведаюць, што па прафесіі працаваць не будуць... Такія выпадкі для мяне вельмі сумныя. З іншага боку, ёсць маладыя людзі, згодныя проста так паехаць на сюжэт, пастаяць каля камеры і паглядзець, як працуюць профі, павучыцца «ў полі» — тады я ўсцешаная, што прафесія будзе ў добрых, надзейных руках.

— У акцёраў ёсць роля-мара; а ў тэлевядучых, аўтараў праграм ці ёсць тэма-мара, у якой хочацца заявіць пра сябе на ўвесь голас?
— Напэўна, усе аўтары спецрэпартажаў прыходзяць да таго, што ім хочацца здымаць дакументальныя фільмы. Прынамсі, я прыйшла. Вопыт, праўда, быў пакуль што адзін — «Уладзімір Высоцкі. Беларускі след». Але хочацца працягваць у гэтым рэчышчы, здымаць штосьці вельмі дакументальнае і не журналісцкае. Хочацца працягнуць «тэму дзяцей», асабліва дзяцей з няпростымі, зламанымі лёсамі. Няхай гэта лічаць кан'юнктурай, але гэтая тэма мне настолькі блізкая, што я літаральна «хварэю» на кожную падобную гісторыю. Думаю над тым, каб атрымаць другую вышэйшую адукацыю — праўда, яшчэ не вырашыла дзе.

Гутарыла Вікторыя ЗАХАРАВА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

Дыета ад хандры. Што жаваць, каб не перажываць

«Сумныя» прадукты — прэч з халадзільніка!

Грамадства

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

«Сталінскі праспект мы называлі брадвеем». Як і чым жылі беларускія стылягі

Пасля смерці Сталіна «жалезная заслона», якая аддзяляла Савецкі Саюз ад навакольнага свету, прыадчынілася.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

АВЕН. Неабходна будзе сканцэнтраваць намаганні на рабоце.

Грамадства

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

Прынцып Інэсы Караткевіч: цаніць кожную хвіліну

«Ні разу не пашкадавала, што прыйшла працаваць у такую ўнікальную структуру, як спажыўкааперацыя»