16 студзеня, субота

Вы тут

Чаму лён такі стратны?


«Хвораму» паставілі дыягназ», але як хутка вылечаць?

«Сярэднямесячны заробак — менш за 3 мільёны рублёў у месяц. Рэнтабельнасць — мінус 39%. Больш як 1 мільярд рублёў кожны месяц трэба пералічваць у банк, каб пагасіць крэдыт. А дзе возьмеш?» — гэта кароткі «анамнез хворага», адкрытага акцыянернага таварыства «Арэхаўскі льнозавод», што ў Аршанскім раёне. Прадпрыемства дзейнічае, пачынаючы з 1971 года. Тут працуюць менш за 100 чалавек (у жніўні — 80, а летась было 92), — вырошчваюць лён, апрацоўваюць ільновалакно, вырабляюць кастрабрыкеты.

1381181761737_8-51

Аляксандр ЯКАБСОН у цэнтры каля будаўнічай пляцоўкі.

— Гэта жах! Няма слоў! Як жа бізнес-план сцвярджалі, не разумеючы, што не зможаце пагасіць крэдыты? Што ў вас за планаванне? Не разумею такога кіраўніка, які не плануе хаця б на год наперад. Узялі крэдыт, разумеючы , што не можаце вяртаць працэнты? Ужо 14 мільярдаў рублёў — столькі «лічыльнік» па крэдыце накруціў, — здзіўляўся Аляксандр Якабсон, старшыня Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь, звяртаючыся да дырэктара прадпрыемства.
Галоўны рэвізор краіны прыехаў у Арэхаўск пасля наведвання Брэсцкай вобласці, каб асабіста азнаёміцца з тым, як мадэрнізуюцца заводы, што займаюцца перапрацоўкай ільну. Па даручэнні Прэзідэнта камітэт дзяржкантролю ажыццяўляе маніторынг рэалізацыі задач, якія кіраўнік дзяржавы вызначыў для льнаводчай галіны і прадпрыемстваў перапрацоўкі ў прыватнасці.
Кантралёры зараз на прадпрыемствах вывучаюць сітуацыю. На жаль, на гэтым ільнозаводзе ў Аршанскім раёне карціна, як мякка канстатаваў, Аляксандр Якабсон, дастаткова напружаная. І сітуацыя — тыповая.
— І ўся праблема — у няякаснай распрацоўцы бізнес-плана па мадэрнізацыі прадпрыемстваў. Кіраўнікі асабліва не задумваюцца над перспектывай вяртання тых вялікіх крэдытных рэсурсаў, якія бяруцца. Банкі часам таксама ўвязваюцца ў неэфектыўныя праекты. І потым сыходзяць у бок ад вырашэння гэтых пытанняў, — дадаў старшыня Камітэта дзяржкантролю.
Дырэктар ААТ «Арэхаўскі льнозавод» яшчэ да візіту кантралёраў прызналася журналістам, што сыходзіць з працы каля 12 гадзін ночы, а ўжо а шостай гадзіне дня — на сваім рабочым месцы. А дзе станоўчы вынік такога напружанага графіка?
— Калі нам адкрывалі крэдытную лінію, мы спадзяваліся, што вяртаць грошы будзе бюджэт... Калі рэспубліка гарантуе 100% пагашэння гэтых працэнтаў, банк пачне фінансаванне далейшай будоўлі, — тлумачыць сітуацыю дырэктар прадпрыемства Раіса Іванова.
Паводле яе слоў, абсталяванне бельгійскай вытворчасці набылі, ды з-за праблем з грашыма не могуць пачаць будаўніцтва новага вытворчага цэха. А ў існуючы цэх прадпрыемства замежная лінія проста не памясцілася б.
Па інфармацыі Камітэта дзяржкантролю Віцебскай вобласці, у адпаведнасці з «Комплексным бізнес-планам развіцця льнаводчай галіны на 2011-2015 гады» і леташняй пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь «Аб развіцці арганізацый ільнаводчай галіны», летась пачалася мадэрнізацыя ААТ «Арэхаўскі льнозавод». Планавалася гэта ажыццявіць з устаноўкай высокапрадукцыйнай лініі выпрацоўкі льновалакна «Dероrtеrе « бельгійскай вытворчасці. І ўвод у эксплуатацыю названай тэхналагічнай лініі быў прадугледжаны ў 3-4 квартале гэтага года. Патрэба ў грошах на рэканструкцыю і тэхнічнае пераабсталяванне льнозавода — 200,5 млрд рублёў, у тым ліку аплата за тэхналагічнае абсталяванне — 50,5 млрд рублёў...
Аляксандр Якабсон і іншыя спачатку падышлі да будаўнічай пляцоўкі, дзе павінны ўзвесці новы цэх. І дзе ён? Нейкія будаўнічыя канструкцыі — і ўсё! Потым зайшлі ў цэх, які дзейнічае. Унутры цёмна, жанчыны ў рэспіратарах. Дзяўчына, да якой падышлі, сказала, што тут працуе па размеркаванні, зарабляе каля 2 мільёнаў рублёў. Яшчэ дзве маладыя працаўніцы прызналіся, што іх заробак трохі большы. Пажартавалі, што пакуль хапае, бо яшчэ не сямейныя. А замужнім жанчынам-рабочым, у якіх ужо ёсць дзеці, асабліва не хацелася скардзіцца. Насамрэч, а што зменіцца?
На прадпрыемстве кожная з іх літаральна на вагу золата. Кіраўніцтва завода пры дапамозе адказных асоб райвыканкама спрабуе «заманіць» на працу нават аршанскіх беспрацоўных, а таксама тутэйшых — тых, хто звольніўся з прадпрыемства з-за нізкай аплаты працы. Дык хто ж пойдзе сюды працаваць, калі ў той жа Оршы сярэдні заробак каля 4,3 мільёна рублёў? Каб трохі пераадолець крызіс, трэба наладзіць працу ў тры змены, а працуюць толькі ў дзве — і гэта ў лепшым выпадку.
А што думаюць у банку, які выдаў крэдыт? Якое можна знайсці выйсце з сітуацыі? На думку старшыні праўлення Белаграпрамбанка, неабходна аказаць ільнозаводу фінансавую дапамогу са сродкаў мясцовага бюджэту — для пагашэння пратэрмінаваных абавязацельстваў па працэнтах. І гэта магчыма ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 182 «Аб удасканаленні прававога рэгулявання парадку аказання дзяржаўнай падтрымкі юрыдычным асобам і індывідуальным прадпрымальнікам».
Аляксандр Якабсон засумняваўся ў тым, што ў вобласці такія вялікія грошы «раптам» знойдуць. Напрыканцы свайго наведвання праблемнага прадпрыемства ён сказаў, што сустрэнецца з кіраўніцтвам Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання. Будуць шукаць выйсце з праблемнай сітуацыі.
Насамрэч не можа не здзіўляць, чаму, напрыклад, у Брэсцкай, Магілёўскай абласцях аналагічныя прадпрыемствы эфектыўна працуюць, а на вышэйзгаданым прадпрыемстве на Віцебшчыне ўсё «так запушчана»?
Час пакажа, ці зможа «хворы» паправіцца. А прааналізаваныя кантралёрамі прычыны «захворвання» дапамогуць у далейшым пазбегнуць тыповых памылак, якія былі дапушчаны пры планаванні развіцця канкрэтна ўзятага льнозавода.

Аляксандр ПУКШАНСКІ. Фота аўтара.

Аршанскі раён — Віцебск

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Калі маці як дзіця, або Як пасябраваць з самымі роднымі людзьмі, якія на старасці гадоў сталі асаблівымі

Калі маці як дзіця, або Як пасябраваць з самымі роднымі людзьмі, якія на старасці гадоў сталі асаблівымі

Што рабіць, калі нечакана маці або бацька сталі вельмі настойліва заяўляць пра сябе?

Культура

Слухаць сняжынкі, сачыць за ростам травы. Янка Сіпакоў не любіў тусовак  і лічыў адзіным багаццем кнігі

Слухаць сняжынкі, сачыць за ростам травы. Янка Сіпакоў не любіў тусовак і лічыў адзіным багаццем кнігі

Вось ужо дзесяць гадоў, як пісьменнік Янка Сіпакоў застаўся ў сваіх кнігах — і тых, што падарыў, а найперш, у тых, што напісаў... А споўнілася б яму сёння 85 гадоў.