Вы тут

ВЯЛІКІ КАМЕНЬ — СВЕДКА ДАЎНІНЫ


Ад вёскі Кальчуны дарогі і сцежкі, «пратаптаныя» нашымі продкамі, па-ранейшаму дазваляюць праехаць у Літву, Гродна, Ашмяны, наведаць суседнія невялічкія мястэчкі. Калі пайсці па адным з такіх шляхоў, трапіш у Гароднікі, дзе на мясцовых могілках пахаваны вядомы ўрач і вучоны Енджэй Снядзецкі, пойдзеш другім — завітаеш у старажытныя Гальшаны, а на трэцім, самым вузкім, — сустрэнешся з цудам прыроды — вялікім каменем. 1381413383624_10-21 У Ашмянскім раёне знойдзена шмат розных па памерах камянёў: і невялікіх, і вялізных. Нават назва горада Ашмяны ў перакладзе з літоўскай мовы азначае «камень». Калі наведаешся ў горад па старой брукаванай дарозе з боку Вільні, то спадарожніка сустракае камень з высечаным годам заснавання горада. Яшчэ адзін валун ляжыць каля школы-інтэрната. Да Нявесцінага каменя, што паблізу Навасёлак, ніколі не зарастае сцяжынка. Сюды ідуць дзяўчаты, каб загадаць жаданне і ў хуткім часе знайсці каханага чалавека, пабрацца з ім шлюбам. Сама ж вёска Кальчуны знаходзіцца паміж Гароднікамі і Сякераўцамі, і менавіта ў лесе, які злучае гэтыя два паселішчы, ляжыць вялікі валун — «след» ледавіковага перыяду. Кажуць, нібыта пад валуном тым закапаны скарб, пакінуты самім Напалеонам. Даўным-даўно гэты камень ляжаў на гары, але ахвотнікаў знайсці скарб было вельмі шмат. Капалі, хацелі ўзарваць, спрабавалі зрушыць з месца, вывезці на адкрытае месца, але дарэмна. Наадварот, камень сам сябе стаў закопваць, «лезці» ў зямлю. Старажылы ўспамінаюць, што начамі на тым месцы гарэў агеньчык. Адны думалі, што нехта шукае скарб, другія разважалі, што святло ўказвае на таямніцу. Трапіць на сцежку і знайсці валун — задача складаная. Ходзіш, блукаеш, ды ніяк не знаходзіш! А ён тут, побач, зусім блізка — толькі ўнізе. Быццам гуляе з табой у хованкі! Вядомы і яго памеры: у вышыню валун дасягае 3,2 м, шырыня — 3,4 м, даўжыня — 4,1 м. Аб'ём — больш за дваццаць кубічных метраў. Важыць гэты цуд прыроды больш за 60 тон. На адным з бакоў валуна высечаны крыж памерам 10х13 см. Існуе легенда, што чацвёра невядомых у 1924-1925 гадах адкапалі скарб, які знаходзіўся пад каменем, і вывезлі. Але карысці ён ім не прынёс — толькі адно гора. Людзі загінулі, скарб знік, а камень застаўся ляжаць. Толькі на ім з'явіўся крыж. Цяпер валун ужо не спакушае людзей шукаць скарб, але па-ранейшаму прыцягвае да сябе нейкай магічнай, толькі яму вядомай сілай. Мінае час. А людзі не забыліся пра гэты камень. Прыходзяць сюды і малыя, і старыя. Проста паглядзець і падзівіцца. Некаторыя вядуць з ім нават шчырыя сяброўскія гутаркі. Так і не далі людзі назву гэтаму валуну. Для нас ён проста — «Вялікі камень». Інга ГІЗ, вучаніца Кальчунскай школы Ашмянскага раёна.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Сёння распачынае работу УНС у новым статусе

Сёння распачынае работу УНС у новым статусе

Амаль тысяча дзвесце чалавек збяруцца, каб вырашаць найважнейшыя пытанні развіцця краіны. 

Навука

Наколькі эфектыўна працуе сістэма інтэлектуальнай уласнасці?

Наколькі эфектыўна працуе сістэма інтэлектуальнай уласнасці?

Расказаў першы намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь Дзяніс Каржыцкі.

Здароўе

У Нацыянальны каляндар плануюць уключыць новыя прышчэпкі

У Нацыянальны каляндар плануюць уключыць новыя прышчэпкі

Як вакцыны выратоўваюць жыцці і чаго можа каштаваць іх ігнараванне?

Грамадства

Курс маладога байца для дэпутата

Курс маладога байца для дэпутата

Аляксандр Курэц – самы малады народны выбраннік у сваім сельсавеце і адзіны дэпутат сярод сваіх калег па службе.