Вы тут

Як пра­цу­еш — так і за­раб­ля­еш


 

Але пра­дук­цый­насць пра­цы па­він­на пры­рас­таць за кошт ма­дэр­ні­за­цыі, а не да­дат­ко­вых «на­пруж­ван­няў» ра­бот­ні­ка

Па­ста­но­ва Са­ве­та Мі­ніст­раў ад 31 лі­пе­ня 2014 го­да № 744 «Аб апла­це пра­цы ра­бот­ні­каў» знай­шла ў на­ро­дзе і аба­рон­цаў, і пра­ціў­ні­каў. На­га­да­ем: гэ­ты да­ку­мент пра­ду­гледж­вае, што ў дзяр­жаў­ных ар­га­ні­за­цы­ях рост на­мі­наль­най на­лі­ча­най ся­рэд­ня­ме­сяч­най за­ра­бот­най пла­ты ра­бот­ні­каў да­пус­ка­ец­ца толь­кі пры ўмо­ве апе­рад­жаль­на­га рос­ту пра­дук­цый­нас­ці пра­цы. Акра­мя та­го, па­ста­но­ва аб­мя­жоў­вае зар­пла­ту кі­раў­ні­ка прад­пры­ем­ства. Ад­ны ця­пер за­га­ва­ры­лі аб са­цы­яль­най спра­вяд­лі­вас­ці, дру­гія — аб не­па­трэб­нас­ці па­доб­ных за­ха­даў, трэ­цім не спа­да­ба­ла­ся, што іх зноў да не­ча­га аба­вяз­ва­юць.

Кан­фіс­ка­ваць ліш­кі?

З та­кой пра­па­но­вай раз-по­раз вы­сту­па­юць на ін­тэр­нэт-фо­ру­мах пры аб­мер­ка­ван­ні зга­да­най па­ста­но­вы. На­прык­лад, вось у та­кой фар­му­лёў­цы: «Ду­маю, што трэ­ба ўво­гу­ле ўвес­ці за­кон, па якім уз­ро­вень да­хо­даў фі­зіч­най асо­бы не мо­жа пе­ра­вы­шаць, ска­жам, 2000 до­ла­раў у ме­сяц, а ліш­кі кан­фіс­ка­ваць... Та­кі за­кон аба­ра­няў бы на­рэш­це ін­та­рэ­сы 95% на­сель­ніц­тва, якія атрым­лі­ва­юць менш за 2000 «зя­лё­ных». Ін­шыя вы­каз­ва­юц­ца не так ра­ды­каль­на: «Доб­ра­му ра­бот­ні­ку па­він­ны пла­ціць доб­рую зар­пла­ту, а кі­раў­ні­ку — згод­на з тым, як ён ар­га­ні­зуе пра­цу і ма­ты­вуе ра­бо­ча­га». Спра­бу­юць апраў­дац­ца і кі­раў­ні­кі: «Вы шмат не ўліч­ва­е­це. Вось вы атры­ма­лі 100 руб­лёў вы­руч­кі і за­пла­ці­лі 20% ПДВ. Мі­нус вы­дат­кі на арэн­ду і ін­шае. За­пла­ці­лі па­да­так на пры­бы­так. Каб на­лі­чыць вам з гэ­тых 100 руб­лёў 30, ар­га­ні­за­цыя па­він­на ўнес­ці ў Фонд са­ца­ба­ро­ны 34% ад ва­шай зар­пла­ты, а зна­чыць, ужо больш за 40 руб­лёў. Мі­нус ін­шыя вы­лі­кі. У вы­ні­ку па­ві­нен за­стац­ца чыс­ты пры­бы­так, ці ды­ві­дэн­ды за­сна­валь­ні­каў, з якіх так­са­ма трэ­ба пла­ціць па­да­так...»

Ка­ра­цей, так ці інакш да­ку­мент за­кра­нуў усіх. У боль­шай сту­пе­ні, зра­зу­ме­ла, дзяр­жаў­ныя ар­га­ні­за­цыі і ар­га­ні­за­цыі, у ста­тут­ным фон­дзе якіх до­ля ўлас­нас­ці дзяр­жа­вы скла­дае больш за 50%, бо для іх гэ­тыя нор­мы аба­вяз­ко­выя. Пры не­вы­ка­нан­ні гэ­тай умо­вы фонд за­ра­бот­най пла­ты за спра­ва­здач­ны ме­сяц па­мян­ша­ец­ца да па­ме­ру, які за­бяс­печ­вае су­ад­но­сі­ны рос­ту пра­дук­цый­нас­ці пра­цы і за­ра­бот­най пла­ты не менш за 1,0. А вось улас­ні­кам ма­ё­мас­ці ар­га­ні­за­цый не­дзяр­жаў­най фор­мы ўлас­нас­ці, у тым лі­ку ар­га­ні­за­цый, у ста­тут­ным фон­дзе якіх до­ля ўлас­нас­ці дзяр­жа­вы скла­дае менш за 50%, толь­кі рэ­ка­мен­да­ва­на не да­пус­каць апя­рэ­джан­ня рос­ту на­мі­наль­най на­лі­ча­най ся­рэд­ня­ме­сяч­най за­ра­бот­най пла­ты ра­бот­ні­каў над рос­там пра­дук­цый­нас­ці.

Ча­ка­ец­ца, што нор­мы па­ста­но­вы па­він­ны на­цэ­ліць ар­га­ні­за­цыі не толь­кі на вы­твор­часць пра­дук­цыі, та­ва­раў, ра­бот, па­слуг, але і на іх рэа­лі­за­цыю, што бу­дзе са­дзей­ні­чаць зні­жэн­ню склад­скіх за­па­саў і рос­ту да­хо­даў ар­га­ні­за­цый. У су­вя­зі з гэ­тым у якас­ці па­каз­чы­ка пры вы­зна­чэн­ні пра­дук­цый­нас­ці пра­цы ў ар­га­ні­за­цы­ях вы­зна­ча­на вы­руч­ка ад рэа­лі­за­цыі пра­дук­цыі, та­ва­раў, ра­бот, па­слуг на ад­на­го ся­рэд­ня­спі­сач­на­га ра­бот­ні­ка.

Да­рэ­чы, па­ста­но­вай уста­ноў­ле­ны адзі­ны для ар­га­ні­за­цый усіх фор­маў улас­нас­ці па­ра­дак вы­пла­ты бо­ну­саў. У мэ­тах ска­ра­чэн­ня раз­ры­ву ў апла­це пра­цы кі­раў­ні­коў і ра­бот­ні­каў ка­мер­цый­ных ар­га­ні­за­цый за­цвер­джа­на, што пры раз­лі­ку ка­э­фі­цы­ен­та іх су­ад­но­сін бу­дуць уліч­вац­ца га­да­выя бо­ну­сы. Яны вы­плач­ва­юц­ца кі­раў­ні­кам та­кіх ар­га­ні­за­цый, у су­ме якая пе­ра­вы­шае 12 акла­даў. Пры гэ­тым па­мер га­да­во­га бо­ну­са для кі­раў­ні­коў дзяр­жаў­ных ар­га­ні­за­цый аб­мя­жоў­ва­ец­ца 12 акла­да­мі. Да ар­га­ні­за­цый усіх фор­маў улас­нас­ці так­са­ма да­ве­дзе­на, што раз­рыў у за­ра­бот­най пла­це кі­раў­ні­ка і ра­бот­ні­каў не па­ві­нен пе­ра­вы­шаць 8. Ін­шы­мі сло­ва­мі, вы­ліч­ва­ец­ца ся­рэд­ні за­ро­бак па прад­пры­ем­стве, на які дзе­ліц­ца за­ро­бак кі­раў­ні­ка. Пас­ля гля­дзяць на атры­ма­ны ка­э­фі­цы­ент: ка­лі ён будзе пе­ра­вы­шаць 8, то аль­бо па­вя­ліч­ва­юць за­ро­бак ра­бот­ні­кам, аль­бо па­мян­ша­юць кі­раў­ні­ку. Гэ­тая нор­ма на­кі­ра­ва­на на за­бес­пя­чэн­не са­цы­яль­най спра­вяд­лі­вас­ці і ад­каз­нас­ці біз­не­су.

На­цы­я­наль­на­му бан­ку рэ­ка­мен­да­ва­на пры­трым­лі­вац­ца ана­ла­гіч­ных па­ды­хо­даў у да­чы­нен­ні да за­ра­бот­най пла­ты кі­раў­ні­коў і ра­бот­ні­каў бан­каў. Мі­ніс­тэр­ству пра­цы і са­цы­яль­най аба­ро­ны і Мі­ніс­тэр­ству эка­но­мі­кі да­ру­ча­на да­ваць тлу­ма­чэн­ні па пы­тан­нях пры­мя­нен­ня па­ста­но­вы.

На не­ка­то­рых прад­пры­ем­ствах зар­пла­та мо­жа па­ні­зіц­ца?

Мі­ха­іл Ка­ва­лёў, дэ­кан эка­на­міч­на­га фа­куль­тэ­та БДУ, док­тар фі­зі­ка-ма­тэ­ма­тыч­ных на­вук, пра­фе­сар, за­слу­жа­ны дзе­яч на­ву­кі Рэс­пуб­лі­кі Бе­ла­русь, сцвяр­джае, што даб­ра­быт кра­і­ны і кож­на­га ча­ла­ве­ка за­ле­жыць ад уся­го та­го, што мы ства­ры­лі за год — ва­ла­во­га ўнут­ра­на­га пра­дук­ту: «У Бе­ла­ру­сі ён, па апош­ніх звест­ках МВФ, скла­дае пры­клад­на 16 ты­сяч до­ла­раў па па­ры­тэт­ных цэ­нах. Для па­раў­на­ння: у вя­ду­чай кра­і­не Еў­ра­са­ю­за Гер­ма­ніі — ка­ля 35 ты­сяч до­ла­раў. Атрым­лі­ва­ец­ца, што наш жыц­цё­вы ўзро­вень скла­дае ад ня­мец­ка­га 40%, ха­ця яшчэ 20 га­доў та­му бы­ло толь­кі 19%. Гэ­та ад­бы­ва­ец­ца толь­кі за кошт рос­ту пра­дук­цый­нас­ці пра­цы. Сён­ня наш ВУП — су­ма да­баў­ле­ных вар­тас­цяў усіх вя­лі­кіх і ма­лых прад­пры­ем­стваў кра­і­ны — зна­хо­дзіц­ца пры­клад­на на ўзроў­ні 160 млрд до­ла­раў, а пра­цуе ў кра­і­не 4,5 міль­ё­на ча­ла­век. Зна­чыць у ся­рэд­нім прадукцыйнасць пра­цы — пры­клад­на 35,5 ты­ся­чы до­ла­раў. Атрым­лі­ва­ец­ца, што за год наш ра­бот­нік ства­рае та­ва­раў і па­слуг на гэ­тую су­му. У тых жа нем­цаў — амаль 80 ты­сяч. Мы жы­вем горш больш чым у два ра­зы, бо пра­цу­ем горш у тыя ж два ра­зы. Та­му для па­вы­шэн­ня на­ша­га даб­ра­бы­ту нам не­аб­ход­ны рост прадукцыйнасці.

Кож­ны гра­ма­дзя­нін ска­жа: «Я быц­цам і так на­пруж­ва­ю­ся на пра­цы». Зра­зу­ме­ла, што гэ­та за­ле­жыць не толь­кі ад кож­на­га з нас, але і ад тэх­ніч­на­га ўзбра­ен­ня, тэх­на­ло­гій. Ка­лі мы на тра­ды­цый­ных вы­твор­час­цях ска­ро­цім лай­да­коў, а са­мі пач­нём пра­ца­ваць лепш, то ўсё пой­дзе нар­маль­на. Ска­жам, з 1 ве­рас­ня па­вы­сі­лі зар­пла­ту на­стаў­ні­кам і ўра­чам. Але мож­на бы­ло б яе па­вы­сіць яшчэ больш, ка­лі б на кож­на­га, хто ле­чыць ці вы­кла­дае, бы­ло менш роз­ных ар­га­ні­за­та­раў, кант­ра­лё­раў, рэ­ві­зо­раў, ме­та­дыс­таў і гэ­так да­лей. Нам трэ­ба да­маг­чы­ся та­го, што ў апа­ра­це кі­ра­ван­ня бу­дуць еў­ра­пей­скія стан­дар­ты — су­ад­но­сі­ны па­між ты­мі, хто ву­чыць і ле­чыць, і ты­мі, хто ім гэ­та да­па­ма­гае ра­біць.

Бес­пра­цоўя ў кра­і­не ня­ма, та­му ні­чо­га страш­на­га, ка­лі вы­зва­ляць част­ку ра­бо­чай сі­лы. Але не вы­клю­чаю, што на не­ка­то­рых прад­пры­ем­ствах зар­пла­та мо­жа па­ні­зіц­ца. Ка­лі яны ства­ра­юць пра­дук­цыю, якую не ўме­юць пра­даць, то, зра­зу­ме­ла, што ні аб якім па­вы­шэн­ні за­роб­ку не мо­жа быць раз­мо­вы. Але гэ­та вы­ха­вае пэў­ны па­тры­я­тызм. Ка­лі ра­бо­чы за­во­да «Ат­лант» куп­ляе ха­ла­дзіль­нік «Іndesіt», то гэ­тым са­мым ён ска­ра­чае са­бе зар­пла­ту. Та­ды ён бу­дзе да­круч­ваць усе гай­кі так, каб са­мо­му за­ха­це­ла­ся ку­піць ха­ла­дзіль­нік, зроб­ле­ны сва­і­мі ру­ка­мі».

Су­праць фі­зіч­ных на­гру­зак і зні­жэн­ня за­роб­ку

Фе­дэ­ра­цыя праф­са­юзаў Бе­ла­ру­сі мае сваё мер­ка­ван­не ад­нос­на па­ста­но­вы Саў­мі­на. Як па­ве­да­мі­лі на­ша­му ка­рэс­пан­дэн­ту ў прэс-служ­бе, «фе­дэ­ра­цыя заў­сё­ды вы­сту­па­ла і вы­сту­пае за тое, каб па­вы­ша­ла­ся пра­дук­цый­насць пра­цы, бо гэ­та адзін з най­важ­ней­шых фак­та­раў, якія ўплы­ва­юць на рост пры­быт­ку і па­ве­лі­чэн­не да­хо­даў прад­пры­ем­стваў». Ад­нак рост пра­дук­цый­нас­ці пра­цы там звяз­ва­юць з ука­ра­нен­нем на ай­чын­ных прад­пры­ем­ствах но­вай тэх­ні­кі, комп­лекс­най аў­та­ма­ты­за­цыі, удас­ка­на­лен­нем ма­шын і аб­ста­ля­ван­ня, а не з па­ве­лі­чэн­нем фі­зіч­ных на­гру­зак на пра­цоў­ных. «Фе­дэ­ра­цыя праф­са­юзаў вы­сту­пае за па­вы­шэн­не пра­дук­цый­нас­ці пра­цы, за­сна­ва­нае на ўжы­ван­ні больш эфек­тыў­ных і дас­ка­на­лых фор­маў пра­цы, але ка­тэ­га­рыч­на су­праць па­мян­шэн­ня за­роб­каў, на­ват ка­лі яно за­кра­не толь­кі ня­знач­ныя ка­тэ­го­рыі ра­бот­ні­каў».

Ула­дзі­слаў КУ­ЛЕ­ЦКІ

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі. 

Экалогія

У Беларусі пабудуюць 30 рэгіянальных смеццеперапрацоўчых заводаў

У Беларусі пабудуюць 30 рэгіянальных смеццеперапрацоўчых заводаў

Агульная плошча звалак у Беларусі займае каля 4 тысяч гектараў.