Вы тут

Шон Бэйкер: «Люблю асобаснае, гуманістычнае кіно»


Са­мым вы­раз­ным і ас­но­ва­твор­ным па­дзе­лам аме­ры­кан­ска­га кі­но з'яў­ля­ец­ца, ма­быць, па­дзел на «за­леж­нае» і «не­за­леж­нае кі­но». Што зна­чыць, аль­бо фільм ства­ра­ец­ца пад па­тра­на­там ад­ной з пя­ці «Сту­дый за­ла­то­га ста­год­дзя», аль­бо рэ­жы­сёр вы­му­ша­ны са­ма­стой­на шу­каць кры­ні­цы фі­нан­са­ван­ня, маг­чы­ма, доў­га і цал­кам ве­ра­год­на — бес­па­спя­хо­ва. Трэ­ба да­стаць гро­шы, уклас­ці­ся ў каш­та­рыс, знай­сці лю­дзей, га­то­вых пра­ца­ваць за сціп­лыя га­на­ра­ры. Ча­сам для ства­рэн­ня жа­да­на­га філь­ма трэ­ба быць і рэ­жы­сё­рам, і сцэ­на­рыс­там, і апе­ра­та­рам. Але ўсё гэ­та лёг­ка пе­ра­адоль­ва­ец­ца ты­мі, ка­му ёсць што ска­заць. З са­праўд­най лю­боўю да мас­тац­тва кі­но, маг­чы­мас­цяў кі­на­мо­вы і пра­цэ­су ства­рэн­ня свай­го ўлас­на­га філь­ма рэ­жы­сё­ры зды­ма­юць кі­но асоб­на ад га­лі­вуд­скіх кі­на­гі­ган­таў.

6-46

Шлях не­за­леж­на­га рэ­жы­сё­ра пра­хо­дзіць і Шон Бэй­кер, які ў гэ­тым го­дзе на фес­ты­ва­лі «Ліс­та­пад» бу­дзе стар­шы­нёй жу­ры кон­кур­су «Ма­ла­досць на мар­шы». Акра­мя яго, у склад жу­ры ўвай­шлі фес­ты­валь­ны ад­бор­шчык Мар­ке­та Ха­дус­ко­ва і акт­ры­са Крыс­ці­на Флу­тур. Шон Бэй­кер (да­рэ­чы, ён не­як на фес­ты­ва­лі ва Ула­дзі­вас­то­ку пры­знаў­ся, што мае рус­кія ка­ра­ні) па­чаў з шоу на тэ­ле­ба­чан­ні, а прый­шоў да ства­рэн­ня філь­маў «Прынц Брад­вея» і «Стар­лет­ка», кож­ны з якіх атры­маў доб­рае фес­ты­валь­нае рэ­на­мэ. У «Стар­лет­цы» дэ­бю­та­ва­ла 86-га­до­вая Бя­сед­ка Джон­сан і ад­ну з га­лоў­ных ро­ляў вы­ка­на­ла Дры Хэ­мін­гу­эй, праў­нуч­ка Эр­нэс­та Хэ­мін­гу­эя. Фільм мае ў ак­ты­ве мност­ва прэ­стыж­ных уз­на­га­род — на­прык­лад, уз­на­га­ро­ду імя Ро­бер­та Олт­ма­на аме­ры­кан­скай кі­на­прэ­міі Іndереndеnt Sріrіt Аwаrds у Сан­та-Мо­ні­цы, «Ак­цёр­скі пра­рыў» для Дры Хэ­мін­гу­эй на Hаmрtоns Іntеrnаtіоnаl Fіlm Fеstіvаl, уз­на­га­ро­ду Між­на­род­най фе­дэ­ра­цыі кі­на­прэ­сы. На мі­ну­лым «Ліс­та­па­дзе» кар­ці­на за­кры­ва­ла кон­курс «Ма­ла­досць на мар­шы», так што ней­кім чы­нам рэ­жы­сёр ужо вя­до­мы мінск­аму гле­да­чу. У ін­тэр­в'ю га­зе­це «Звяз­да» ён рас­ка­заў, як усё па­чы­на­ла­ся, ча­го вар­тыя доў­гія кі­на­про­бы і чым рэ­жы­сёр мо­жа ска­рыць Шо­на Бэй­ке­ра як гле­да­ча і чле­на жу­ры.

— Вы пра­цу­е­це як з за­баў­ляль­ны­мі тэ­ле­пра­ек­та­мі, так і з аў­тар­скім кі­но; вы­сту­па­е­це як прад­зю­сар, рэ­жы­сёр, сцэ­на­рыст і апе­ра­тар. Ча­му кі­но пры­ва­бі­ла вас у свой час у якас­ці пра­фе­сіі.

— Я ха­цеў пра­ца­ваць у кі­но, яшчэ ка­лі быў ма­лень­кім хлоп­чы­кам. На са­мой спра­ве гэ­та­му па­спры­я­ла мая ма­ці, дзя­ку­ю­чы якой я «пад­вяр­гаў­ся» ўздзе­ян­ню кі­но з са­ма­га ран­ня­га ўзрос­ту. Па­ста­ле­ўшы, я зра­біў не­каль­кі ка­рот­ка­мет­раж­ных філь­маў і, у рэш­це рэшт, пай­шоў ву­чыц­ца ў кі­на­шко­лу Нью-Ёрк­ска­га ўні­вер­сі­тэ­та. Мне да­стат­ко­ва па­шан­ца­ва­ла, і я атры­маў пэў­ную ка­мер­цый­ную ра­бо­ту ад­ра­зу пас­ля шко­лы. Гэ­та ста­ла пер­шым унёс­кам у асаб­лі­вас­ці ма­ёй пра­цы. Бу­да­ваць кар'­е­ру на тэ­ле­ба­чан­ні я па­чаў вы­пад­ко­ва, ра­зам з сяб­ра­мі ства­рыў шоу, якое пра­ца­ва­ла, што на­зы­ва­ец­ца, у «ад­кры­тым до­сту­пе». Гэ­та ў асноў­ным бяс­плат­нае тэ­ле­ба­чан­не, змест яко­га ства­рае са­ма пуб­лі­ка. Пра­ект быў пры­зна­ны тэ­ле­ін­дуст­ры­яй, і я ве­даю, што ён і стаў фі­нан­са­вай пад­трым­кай ма­ёй не­за­леж­най кі­на­кар'­е­ры на пра­ця­гу на­ступ­на­га дзе­ся­ці­год­дзя.

— Якую з ніш (аў­тар­скае кі­но ці тэ­ле­пра­ек­ты, раз­лі­ча­ныя на ма­са­ва­га гле­да­ча) вы зай­ма­е­це з боль­шым за­да­валь­нен­нем? Кі­но для вас толь­кі пра­ца або ў тым лі­ку лю­бі­мая спра­ва?

— У сэр­цы я і вя­лі­кі ама­тар кі­но, гэ­та мая пер­шая са­праўд­ная лю­боў. На­ват ка­лі я не пра­цую над улас­ны­мі пра­ек­та­мі, гля­джу філь­мы ін­шых рэ­жы­сё­раў. Я вы­ву­чаю кі­но ўся­го све­ту столь­кі, коль­кі ма­гу. У апош­ні час я кож­ны дзень гля­джу столь­кі філь­маў, што, мо­жа быць, ужо і за­шмат. Але па мен­шай ме­ры так я рых­ту­ю­ся да та­го ча­су, ка­лі бу­ду чле­нам жу­ры на кі­на­фес­ты­ва­лі ў Мін­ску. І каб ад­ка­заць на ва­ша пы­тан­не, ска­жу, што я па-са­праўд­на­му люб­лю асо­бас­нае, гу­ма­ніс­тыч­нае кі­но. Я знай­шоў ся­бе ме­на­ві­та ў гэ­тым.

— Га­лі­вуд вя­дзе ўпэў­не­ную па­лі­ты­ку па рас­паў­сюдж­ван­ні свай­го пра­дук­ту за мя­жой, га­лі­вуд­скія кі­на­кар­ці­ны пе­ра­ва­жа­юць у су­свет­ным пра­ка­це. А як ад­чу­ва­юць ся­бе не­за­леж­ныя аме­ры­кан­скія рэ­жы­сё­ры по­бач з Га­лі­ву­дам унут­ры кра­і­ны?

— Ства­рэн­не не­за­леж­на­га кі­но ў ЗША і асаб­лі­ва тут, у Га­лі­ву­дзе, мо­жа быць да­во­лі скла­да­ным. Вы за­ўва­жы­лі, як шмат (знач­на больш) рэ­кла­мы і ага­лос­кі атрым­лі­ва­юць асноў­ныя філь­мы з лі­ку мэй­нстры­му. І ўсё гэ­та дзя­ку­ю­чы гро­шам. Ча­сам гэ­та вель­мі бян­тэ­жыць. Та­му што ты зра­біў фільм, з якім ха­цеў бы звяр­нуц­ца да вя­лі­кай аў­ды­то­рыі, але ў ця­бе ня­ма срод­каў, каб рэ­кла­ма­ваць яго. Я час­та атрым­лі­ваю ліс­ты ад лю­дзей, якія ўба­чы­лі мае філь­мы ўпер­шы­ню пас­ля та­го, як яны бы­лі ство­ра­ны не­каль­кі га­доў та­му.

— Якія скла­да­нас­ці звя­за­ны са ства­рэн­нем не­за­леж­ных ад кі­на­сту­дый пра­ек­таў?

— Усё зво­дзіц­ца да гро­шай, і, ка­лі ў вас ня­ма да іх до­сту­пу, уз­ні­ка­юць скла­да­нас­ці. У ЗША ня­ма дзяр­жаў­най пад­трым­кі мас­тац­тва. Ня­ма ла­та­рэй­най сіс­тэ­мы і ня­ма фі­нан­са­ван­ня кі­но. Та­му асноў­ная цяж­касць за­клю­ча­ец­ца ў по­шу­ку ін­вес­та­раў і ў тым, каб утры­маць іх. Ка­лі ваш фільм не пры­нёс гро­шай, гэ­та вель­мі не­пры­ем­на, бо, хут­чэй за ўсё, ваш ін­вес­тар не дасць гро­шай для ін­ша­га. Рэ­жы­сёр мо­жа мець ідэа­льны па­служ­ны спіс у пла­не ста­ноў­чых вод­гу­каў кры­ты­кі, але ўсё роў­на цяж­ка зна­хо­дзіць гро­шы для сва­іх кар­цін.

— Кар­ці­на «Прынц Брад­вея» па­доб­ная на да­ку­мен­таль­ную дзя­ку­ю­чы ма­не­ры апе­ра­тар­скай здым­кі, ува­зе да бы­та­вых дэ­та­ляў...

— Мы вы­ка­рыс­тоў­ва­лі стыль да­куд­ра­мы ў здым­ках кар­ці­ны «Прынц Брад­вея» па мно­гіх пры­чы­нах. Асноў­ная за­клю­ча­ец­ца ў тым, што да­ку­мен­таль­ная мо­ва да­па­ма­гае аў­ды­то­рыі ве­рыць вы­дум­цы. Гэ­ты стыль мы пры­вык­лі ба­чыць у да­ку­мен­таль­ных філь­мах, рэ­алі­ці-шоу і на­ват хат­ніх філь­мах. Так мы звяз­ва­ем фільм з рэ­аль­нас­цю. Так што, ка­лі вы спра­бу­е­це зра­біць фільм у кі­рун­ку рэа­ліз­му, вы­ка­ры­стан­не гэ­та­га сты­лю мо­жа быць толь­кі вы­гад­на.

Акра­мя та­го, не­ка­то­рыя з да­ку­мен­таль­ных ме­та­даў з'я­ві­лі­ся ўжо пры здым­ках гэ­та­га філь­ма і да­зво­лі­лі вы­ка­рыс­таць не­ка­то­рыя шчас­лі­выя зда­рэн­ні. Я маю на ўва­зе, што мы ча­сам бра­лі ў фільм год­ныя ха­рак­та­ры і сі­ту­а­цыі, якія ад­бы­ва­лі­ся пад­час зды­мак на на­шых ва­чах.

[caption id="attachment_59993" align="alignnone" width="600"]Бя­сед­ка Джон­сан і Дры Хэ­мін­гу­эй у філь­ме «Стар­лет­ка». Бя­сед­ка Джон­сан і Дры Хэ­мін­гу­эй у філь­ме «Стар­лет­ка».[/caption]

— Акт­рыс на га­лоў­ныя ро­лі ў «Стар­лет­ку» вы знай­шлі ледзь не ў апош­ні мо­мант пе­рад па­чат­кам зды­мак. Вам скла­да­на вы­браць ак­цё­раў для сва­іх ро­ляў?

— Мне не скла­да­на вы­бі­раць ак­цё­раў, та­му што, як толь­кі су­стрэў Дры і Бя­сед­ку, я ве­даў, што яны па­ды­хо­дзяць на гэ­тыя ро­лі. Што бы­ло на са­мой спра­ве цяж­ка — знай­сці іх. Гэ­та за­ня­ло шмат ча­су, і мы раз­гля­да­лі вя­лі­кую коль­касць ін­шых акт­рыс для гэ­тых ро­ляў. У вы­ні­ку я не па­шка­да­ваў, што па­тра­ціў пра­цу і час на кас­тынг, та­му што атры­маў­ся, я лі­чу, ідэа­льны ак­цёр­скі склад. Так што гэ­та бы­ло са­праў­ды вар­та пра­цы, якую мы ўкла­лі ў фільм.

— Ва­шы філь­мы (на пры­кла­дзе «Прын­ца Брад­вея» і «Стар­лет­кі») — не прос­та гіс­то­рыі, а сю­жэ­ты з па­сы­лам/ма­рал­лю. Тут га­лоў­ныя ге­роі з ка­тэ­го­рый, у да­чы­нен­ні да якіх так ці інакш дзей­ні­ча­юць стэ­рэа­ты­пы (эміг­ран­ты і пор­на­акт­ры­са). Вы імк­ня­це­ся раз­вян­чаць гэ­тыя стэ­рэа­ты­пы?

— Мая мэ­та больш агуль­ная. Я не спра­бую вы­крыць стэ­рэа­ты­пы, але за­мест гэ­та­га ха­чу пры­му­сіць аў­ды­то­рыю за­да­цца пы­тан­нем. Мае філь­мы ка­жуць, што іс­ну­юць уні­вер­саль­ныя гіс­то­рыі, якія мо­гуць ты­чыц­ца лю­бой гру­пы і куль­ту­ры. Мой апош­ні фільм, які ця­пер у ста­дыі пост­про­дакшн, пра гурт транс­сек­су­а­лаў-пра­сты­ту­так. Але фак­тыч­ная гіс­то­рыя не мае ні­чо­га агуль­на­га з тым, што яны транс­сек­су­а­лы... і вель­мі ма­ла агуль­на­га з тым, што яны пра­сты­тут­кі. Я ста­ра­юся не ду­маць шмат пра ма­ты­вы ства­рэн­ня філь­ма, та­му што ад­чу­ваю: гэ­та зро­біць мя­не ашчад­ным. Але пры гэ­тым вы ма­е­це ра­цыю, та­му што я спра­бую прос­та рас­ка­заць гіс­то­рыю, у якой кож­ны змог бы знай­сці ся­бе.

— Ча­му вы пе­ра­еха­лі з Нью-Ёр­ка, у якім на­ра­дзі­лі­ся?

— Я пе­ра­ехаў з Нью-Ёр­ка ў Лос-Ан­джэ­лес пас­ля за­вяр­шэн­ня пра­цы над «Стар­лет­кай» у 2011 го­дзе. Я зна­хо­джу, што ў Лос-Ан­джэ­ле­се пра­цоў­нае ася­род­дзе для рэ­жы­сё­ра леп­шае з мно­гіх пры­чын. Тут зна­хо­дзіц­ца кі­на­ін­дуст­рыя, да та­го ж якасць жыц­ця вы­шэй­шая. Ад­нак бы­ла і ін­шая пры­чы­на, каб па­кі­нуць Нью-Ёрк: я ад­чу­ваў, што шмат у чым гэ­ты го­рад змя­ніў­ся ў гор­шы бок з-за джэнт­ры­фі­ка­цыі (рэ­кан­струк­цыя і ад­наў­лен­не бу­дын­каў. — Аўт.). Я ад­чу­ваў, што з куль­тур­на­га бо­ку Нью-Ёрк ужо пра­жыў свой леп­шы дзень.

— Ча­му вы па­га­дзі­лі­ся стаць чле­нам жу­ры фес­ты­ва­лю ў ха­лод­ным у па­раў­на­нні з со­неч­най Ка­лі­фор­ні­яй Мін­ску?

— Я заў­сё­ды ха­цеў на­ве­даць Бе­ла­русь, аб якой не чуў ні­чо­га, акра­мя доб­ра­га. Праў­да, я рас­пе­шча­ны цёп­лым на­двор'­ем, але ду­маю, тро­хі хо­ла­ду пой­дзе мне на ка­рысць. А ка­лі сур'­ёз­на, я з не­цяр­пен­нем ча­каю на­вед­ван­ня пры­го­жа­га го­ра­да Мін­ска. Так­са­ма я быў ура­жа­ны пра­гра­май фес­ты­ва­лю ў мі­ну­лым і з не­цяр­пен­нем ча­каю пра­гля­ду мност­ва вы­дат­ных філь­маў.

— Ча­го вы ча­ка­е­це ад філь­маў ма­ла­дых рэ­жы­сё­раў як член жу­ры? Чым кар­ці­на з кон­кур­су мо­жа ска­рыць вас?

— Я шчы­ра спа­дзя­ю­ся ўба­чыць вя­лі­кія ра­бо­ты. Сён­ня ма­ла­дыя лю­дзі ма­юць до­ступ да тэх­ні­кі, якая мо­жа зра­біць іх філь­мы цал­кам якас­ны­мі і пра­фе­сій­ны­мі. Ад­нак не мае зна­чэн­ня, на­коль­кі пра­фе­сій­ным вы­гля­дае фільм, та­му што ў рэ­ча­іс­нас­ці ёсць толь­кі ад­на ха­рак­та­рыс­ты­ка філь­ма, якая  мя­не ўра­жвае. Гэ­та сэр­ца. Ка­лі ў філь­ме ёсць сэр­ца рэ­жы­сё­ра і бач­на, што ён па-са­праўд­на­му лю­біць сваю кар­ці­ну, я ма­гу ска­заць, што гэ­ты рэ­жы­сёр ска­рыў мя­не.

— Што та­кое мас­тац­тва кі­но, ка­лі су­праць­пас­таў­ляць яго ка­мер­цый­на­му, ма­са­ва­му кі­но?

— Мас­тац­тва ў цэ­лым ру­хае на­мі, на­тхняе нас, пры­му­шае ду­маць і па­каз­вае рэ­чы, якія мы ні­ко­лі не ба­чы­лі ра­ней, ці ба­чы­лі і ра­ней, але ў ін­шым свят­ле. Ка­лі фільм ро­біць лю­бую з гэ­тых рэ­чаў, то ста­но­віц­ца мас­тац­твам у ма­іх ва­чах. На­ват са­мы ка­мер­цый­ны ма­са­вы фільм мо­жа стаць для мя­не мас­тац­твам дзя­ку­ю­чы гэ­та­му.

Ірэ­на КА­ЦЯ­ЛО­ВІЧ.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

У Год якасці мы задалі навукоўцам нязручныя пытанні аб тым, што «ўнутры» магазіннай пельмешкі або катлеткі.