Вы тут

Ад­на лі­тар­ка, а пры­год...


Коль­кі га­доў чы­та­ла я звяз­доў­скія «вя­сё­лыя праў­дзі­выя гіс­то­рыі» ды шка­да­ва­ла, што ў ма­ім жыц­ці не зда­ра­ла­ся ні­чо­га та­ко­га, каб і са­мой па­смя­яц­ца, і лю­дзей па­смя­шыць...

Але ж за­гу­ча­лі (на бя­ду!) наз­вы га­ра­доў — Сла­вянск, а по­тым Да­нецк, і я ка­жу свай­му му­жу, што бы­ла ва Укра­і­не, а ў Сла­вян­ску на­ват па ву­лі­цах ха­дзі­ла. Ён ду­жа здзі­віў­ся, пы­тае: «А ка­лі гэ­та?» Рас­ка­за­ла, а по­тым па­ду­ма­ла: «Чым не гіс­то­рыя для ва­шай і на­шай га­зе­ты, для ўсі­мі лю­бі­май руб­ры­кі?» Бо яно ж і праў­да, і смеш­на, і на­ват страш­на­ва­та...

У тое ле­та мы са стры­еч­ным бра­там Іва­нам (я амаль дру­га­курс­ні­ца пе­дінс­ты­ту­та, ён — фіз­куль­тур­на­га тэх­ні­ку­ма) упра­сі­лі баць­коў ад­пус­ціць нас у гос­ці — на Ку­бань, да цё­тач­кі Ні­ны.

Не ад­ра­зу яны зга­дзі­лі­ся, але ж по­тым да­лі па 75 руб­лёў (гэ­та мно­га, бо сты­пен­дыя бы­ла 28), са­бра­лі ней­кіх гас­цін­цаў, і мы па­еха­лі — у бе­лы свет, мож­на ска­заць. Бо нас зу­сім не на­сця­ро­жы­ла (да­лей Грод­на ні­дзе не бы­лі), што кам­па­сці­ра­ваць бі­ле­ты прый­шло­ся ў Мін­ску (а цёт­ка ж, пры­яз­джа­ю­чы, ка­за­ла, што ро­біць гэ­та ў Маск­ве), што
едзем мы ў та­кім пры­га­жэн­ным экс­прэ­се «Мінск—Со­чы» (фо­та­апа­рат з са­бой ме­лі, дык на­ват зды­мак застаўся), што з на­мі ў ад­ным ку­пэ — хах­луш­кі, якія час­ту­юць ра­ка­мі, што на пры­пы­нач­ных стан­цы­ях пра­да­юц­ца паў­днё­выя фрук­ты — пры­чым вёд­ра­мі, а па­пра­сі­лі з бра­там кі­ла­грам, дык нам без гро­шай да­лі...

Са­мы час рас­крыць інт­ры­гу, ска­заць, ча­му наш шлях ля­жаў па Укра­і­не, у той час як збіра­лі­ся мы на Ку­бань. Пад­вя­ла нас лі­тар­ка, пры­чым ад­на: нам трэ­ба бы­ло па­тра­піць у Сла­вЕнск, а бі­ле­ты ўзя­лі да... Сла­вЯн­ска.

І ту­ды ж пры­еха­лі! Вось яна, доў­га­ча­ка­ная стан­цыя...

Праў­да, нас ні­хто не су­стра­кае. А ча­му?

Кру­цім­ся ту­ды-сю­ды, гля­дзім, про­сім у лю­дзей:

— Ска­жы­це, а як да­брац­ца да ста­ні­цы Гры­вен­скай?

На нас гля­дзяць ва ўсе во­чы, ка­жуць:

— Ды ня­ма тут ні­я­кіх ста­ніц.

— Што зна­чыць — ня­ма? — абу­ра­ец­ца брат. — А ку­ды мы пры­еха­лі?

— На Укра­і­ну...

Як мы­ла з'еў­шы, па­цяг­ну­лі­ся на вак­зал — да кас. Зноў ку­пі­лі бі­ле­ты, зноў па­еха­лі (да та­го ж з дзвю­ма пе­ра­сад­ка­мі, з на­чоў­кай у гас­ці­ні­цы)...

Ка­ра­цей, да цёт­кі мы еха­лі вель­мі доў­га.

...Гас­ця­ван­не ў яе за­пом­ні­лі на ўсё жыц­цё, бо, ра­ту­ю­чы­ся ад спё­кі, спа­лі на пад­ло­зе, на пя­ры­нах, ад'­яда­лі­ся бар­шча­мі і ва­рэ­ні­ка­мі, аб­пі­ва­лі­ся ха­лод­ны­мі кам­по­та­мі з аб­ры­ко­саў і пер­сі­каў. Гля­дзе­лі, як на га­ро­дзе рас­туць ка­ву­ны і ды­ні, як на пад­вор­ку ўец­ца ві­на­град...

А яшчэ мы цэ­лы­мі дня­мі пра­па­да­лі на рэ­чцы, плю­ха­лі­ся ў ва­дзе. Я, праўда, вы­ключ­на на ка­ме­ры, бо пла­ваць зу­сім не ўме­ла...

Ста­ніч­ні­кі ў гэта па­ве­рыць не маг­лі, бо ў іх хі­ба што не­маў­ля­ты не пла­ва­лі... А тут та­кая вя­лі­кая дзеў­ка і рап­там на ка­ме­ры. Ду­ма­лі, я для пры­ко­лу... Каб ува­гу хлап­цоў пры­цяг­нуць... Ну і пе­ра­ку­лі­лі...

Больш за ўсё я крыў­да­ва­ла та­ды на бра­та: ён жа ве­даў, што ма­гу па­та­нуць, а ўсё роў­на смя­яў­ся... Ра­зам з усі­мі...

Ка­ра­цей, пры­год у нас бы­ло з га­ла­вой. Вяр­нуў­шы­ся да­моў, рас­ка­за­лі баць­кам пра мно­гія, па­чаў­шы з та­го, як да­бі­ра­лі­ся — ту­ды.

Та­та ад­ра­зу ж раз­ла­жыў на ста­ле кар­ту, знай­шоў на ёй та­кі вя­до­мы ця­пер Сла­вянск і, па­чу­хаў­шы па­ты­лі­цу, ска­заў:

— Мне дзі­ва, як вас у Сі­бір не за­нес­ла? Там яшчэ адзін Сла­венск ёсць!

...А мо­жа, і Сла­вянск. Ця­пер ужо не пом­ню.

Г. Пят­роў­ская, в. Ар­да­шы, Смар­гон­скі ра­ён

Пра­сіў?.. Атрым­лі­вай!

Мой ся­бар Аляк­сандр — цу­доў­ны кам­п'ю­тар­шчык. У яго ка­бі­не­ці­ку ча­го толь­кі ня­ма!.. І кож­ны з агрэ­га­таў ён ве­дае як свае пяць паль­цаў. Та­му да яго і звяр­та­юц­ца.

Дык вось. У чар­го­вы раз ад­чы­ня­юц­ца дзве­ры ў той ка­бі­не­цік, за­хо­дзіць не­зна­ё­мец. Па­чы­нае, як мно­гія: мне, маў­ляў, па­ра­і­лі да вас звяр­нуц­ца, ска­за­лі, што вы мо­жа­це да­па­маг­чы... Мне б па­ру ста­ро­нак вы­вес­ці... На прын­та­ры... Ці як яго там — я не ве­даю. Гэ­та сы­ну трэ­ба, у шко­лу.

— Я б з за­да­валь­нен­нем, але да­вай­це заўт­ра, — пра­па­нуе Са­ша. — Сён­ня ў кат­ры­джы то­не­ру ня­ма.

На­бор не­зна­ё­мых слоў за­га­няе не­зна­ём­ца ў ступар. Ён на­пру­жа­на мор­шчыць лоб, спра­бу­ю­чы зра­зу­мець, пра што тут га­вор­ка.

«Трэ­ба не­як больш да­ступ­на яму ска­заць», — ду­мае Са­ша і па­каз­вае на прын­тар:

— Чар­ні­ла скон­чы­ла­ся... Ра­зу­ме­еш?

— А-а... Ча­му ж не! — ззяе ад ра­дас­ці госць. — За­раз зраб­лю.

Ху­цень­ка, без ліш­ніх слоў, ён кі­руе да дзвя­рэй, па­кі­дае ка­бі­нет.

«Дзі­вак ней­кі, — ду­мае Са­ша, — у кам­п'ю­та­рах ні­ча­гут­кі не ця­міць, а то­нер знай­сці бя­рэц­ца. Дзе?

Над гэ­тым пы­тан­нем доў­га раз­ва­жаць не прый­шло­ся, бо хві­лін праз коль­кі ві­зі­цёр вяр­нуў­ся: шпар­ка зай­шоў у ка­бі­нет і, азір­нуў­шы­ся на дзве­ры, да­стаў з кі­шэ­ні... «чар­ні­ла» — на­ша, пла­до­ва-ягад­нае...

Са­ша па­спра­ба­ваў бы­ло тлу­ма­чыць, што гэ­та зу­сім не тое, але пра­сі­цель на­ват слу­хаць не ха­цеў. Ён быў шчы­ра абу­ра­ны: маў­ляў, пра­сіў чар­ні­ла, дык атрым­лі­вай! Абя­цаў зра­біць? Дык ра­бі!

А як ты зро­біш, ка­лі кат­рыдж і са­праў­ды пус­ты?

Да­вя­ло­ся Са­шу іс­ці да зна­ё­мых і раз­дру­коў­ваць тыя ста­рон­кі як для ся­бе са­мо­га.

Ана­толь Палынскі, г. Бе­ра­зі­но

Які дуб — та­кі і клін...

Пры­го­жае сло­ва «вя­сел­ле»! Леп­шае, каб і ха­цеў, му­сіць, не пры­ду­ма­еш, бо столь­кі ў ім уся­го...

А га­лоў­нае — ве­ся­лос­ці...

Праў­да, ця­пер, на мой по­гляд, яна ней­кая... аб­ме­жа­ва­ная. Бо амаль на кож­ным — і пры­выч­ная ка­валь­ка­да лег­ка­ву­шак, і пра­фе­сій­ныя вя­ду­чыя, і ты­по­выя він­ша­ван­ні... Ад­ны і тыя ж анек­до­ты, гуль­ні. І ўсё гэ­та для пэў­на­га ко­ла гас­цей — не бо­лей... Ра­ней жа, яшчэ ў 50—60-я га­ды мі­ну­ла­га ста­год­дзя, на вяс­ко­вых вя­сел­лях хто толь­кі не гу­ляў!

Ну ў пры­ват­нас­ці: жан­кі ту­ды іш­лі, каб па­спя­ваць ад­мыс­ло­выя пес­ні, дзяў­ча­ты — каб па­ўгля­дац­ца на строі вя­сель­ні­каў ды па­фар­сіць сва­і­мі, каб па­зна­ё­міц­ца з но­вы­мі ка­ва­ле­ра­мі; дзе­ці, каб на­ла­віць цу­ке­рак, якія сы­па­ла ня­вес­та, муж­чы­ны і юна­кі — каб пад на­строй кі­нуц­ца ў ско­кі, «ада­рвац­ца па-чор­на­му», як «слэн­гуе» су­час­ная мо­ладзь, і, вя­до­ма ж, каў­та­нуць га­рэ­лі­цы, якую бу­дуць на­лі­ваць усім пры­сут­ным...

Дык вось чар­го­вае вя­сел­ле ў су­сед­няй вёс­цы і той са­мы ча­ка­ны час: баць­ка ма­ла­до­га вы­но­сіць на ву­лі­цу коль­кі пля­шак га­рэл­кі, та­лер­ку з за­кус­кай... Спа­чат­ку час­туе жан­чын-пя­юх. Тыя — па чар­зе, тро­хі пры­гу­біў­шы га­рэл­кі, — мі­гам раз­бі­ра­юць пры­сма­кі...

Па­час­ту­нак да­хо­дзіць да муж­чын. Ім, як вя­до­ма, за­кусь не так і па­трэб­на. Але ж «пры­ка­лоц­ца» мож­на, ах­во­чых да гэ­та­га шмат. У той кам­па­ніі гэ­тая ро­ля за Пят­ром бы­ла. Да вя­сел­ля ён па­спеў ужо па­пра­ца­ваць, па­жыць у вя­лі­кім го­ра­дзе, што-коль­век па­ба­чыць там — у піў­ных. А зна­чыць, і тут змог но­сам па­кру­ціць. Ска­заў:

— У ма­ла­до­га — га­рэл­кі мно­га...

А по­тым, тро­хі сча­каў­шы, да­даў:

— За­кус­ка знік­ла ма­лан­кай, дык за­ядаць да­вя­дзец­ца шклян­кай?

Пра­га­ва­рыў так, шклян­ку спус­то­шыў і... ад­ку­сіў ка­ва­лак шкла.

Ва ўсіх, што на­зы­ва­ец­ца, скі­ві­цы ад­віс­лі, мо­ву ад­ня­ло!

— Ну ты шкла­рэз! — праз паў­зу пра­мо­віў нех­та з пры­сут­ных.

— Пят­ро, сы­нок, не ка­леч­ся! Пры­ня­су я не­ча­га з'ес­ці, — на­пра­мі­лы Бог па­пра­сіў гас­па­дар і под­бе­гам кі­нуў­ся ў кух­ню...

Праз хві­лі­ну-дру­гую ён і праў­да вы­нес та­лер­ку з за­кус­кай — паў­нют­кую, з коп­ту­рам...

Бы­ло што хлоп­цам вы­піць... Бы­ло чым за­ку­сіць. І, вя­до­ма ж, за­ста­ло­ся, што ўспом­ніць, бо Пят­рок той (ці трэ­ба ка­заць?) на ўсё жыц­цё за­стаў­ся Шкла­рэ­зам.

І дзе­ці яго «шкла­рэ­за­вы», і ўну­кі так­са­ма...

Аль­фрэд Тыч­ко, в. Ідол­та, Мёр­скі ра­ён.

Тое, што док­тар пра­пі­саў!

Бы­ло гэ­та даў­ным-даў­но. «Па­шчас­ці­ла» мне: тра­піў у 5-ю ста­ліч­ную баль­ні­цу. Не ве­даю, як ця­пер, а та­ды мая хі­рур­гія бы­ла по­бач з гі­не­ка­ло­гі­яй. І як­раз у гэ­тым ад­дзя­лен­ні пра­ца­ваў мой доб­ры зна­ё­мец, мож­на ска­заць, сяб­рук. Грэх бы­ло, тро­хі ачу­няў­шы, не сха­дзіць у ар­ды­на­тар­скую, не да­ве­дац­ца, ка­лі ён дзя­жу­рыць, а по­тым ве­чар­ком не зай­сці, не па­га­ма­ніць.

І вось я вы­пра­віў­ся, іду па­ма­лу, бо на дзвюх мы­лі­цах (я — ін­ва­лід), але ж до­сыць упэў­не­на, бо да­ро­гу ве­даю...

Ба­чу — на­су­страч мне ка­бе­та вы­паў­зае: збляд­не­лая, у крук са­гну­тая, за ніз жы­ва­та тры­ма­ец­ца, но­гі ледзь пе­ра­стаў­ляе...

Але ж — не бы­ла б то ба­ба — па­ка­ман­да­ваць усё роў­на хо­ча!

— Вы не ту­ды ідзя­це! — ка­жа мне. — Тут гі­не­ка­ло­гія.

Мя­не ж як сам чорт за язык ту­за­нуў:

— А мне сю­ды і трэ­ба, — ад­каз­ваю ёй. — Я — транс­вес­тыт.

Ні­ко­лі не ду­маў, што на гэ­тае, та­ды рэд­кае сло­ва, бу­дзе та­кая рэ­ак­цыя! Хва­ра­ві­тасць як ру­кою зня­ло! Жан­чы­на за­бы­ла­ся на свой жы­вот і ледзь не зай­шла­ся ад ро­га­ту... Пры­чым смя­я­ла­ся так...

За­ля­па­лі дзве­ры па­лат — па­вы­соў­ва­лі га­ло­вы ін­шыя хво­рыя... Вый­шаў на шум і зна­ё­мец-док­тар.

— Паверыць не магу, — ска­заў мне по­тым, — я гэ­тай хво­рай ча­го толь­кі не пры­зна­чаў, а ёй усё роў­на жы­вот ба­леў! А ты, бач, за ім­гнен­не вы­ле­чыў...

А ўсё ча­му?

Та­му што смех — най­леп­шае ля­кар­ства!

Ілья Шах­рай, г. Мінск.

Руб­ры­ку вя­дзе Ва­лян­ці­на Доў­нар.

Ад яе ж: Вы яшчэ не ду­ма­лі, што пры­га­та­ваць да лю­бі­мых свят? Мы — так­са­ма. А вось што «па­ста­віць» у на­ва­год­ні ну­мар, — за­ду­мы ёсць. Да­лу­чай­це­ся! У руб­ры­цы «На­род на про­ва­дзе: ноч пе­рад Ка­ля­да­мі» рас­ка­жы­це, на­прык­лад, пра свой са­мы па­мят­ны па­да­ру­нак, пры­го­ду, па­дзею, су­стрэ­чу — пра тое, што ад­бы­ло­ся аль­бо маг­ло...

Бу­дзем ча­каць! Пішыце!

І яшчэ — не за­будзь­це­ся пад­пі­сац­ца... Каб чы­таць — у род­ным краі, на род­най мо­ве, род­ную га­зе­ту.

Выбар рэдакцыі

Жыллё

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Пра ўсе тонкасці правядзення капітальнага рамонту расказалі спецыялісты.

Рэгіёны

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Удзельнікі «Цягніка Памяці» папярэдніх гадоў дзеляцца сваімі ўражаннямі ад праекта.

Экалогія

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Тры месяцы суцэльнай спякоты нам не абяцаюць

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.