Вы тут

«Тут добра, тут нармальна»


Пра­піў дзве ква­тэ­ры, не змаг­ла раз­лі­чыц­ца за па­кой, стра­ці­ла му­жа…
Як ста­но­вяц­ца бяз­до­мны­мі і ці ўсе хо­чуць вяр­тац­ца да нар­маль­на­га жыц­ця?

Узім­ку коль­касць па­ста­яль­цаў ста­ліч­на­га до­ма нач­но­га зна­хо­джан­ня заў­сё­ды па­вя­ліч­ва­ец­ца. Сён­ня там жы­ве 69 ча­ла­век (ле­там звы­чай­на кры­ху больш за со­рак). Ка­лі мы пры­еха­лі ў нач­леж­ку, у пры­ём­най ды­рэк­та­ра свай­го за­ся­лен­ня ча­каў чар­го­вы бяз­до­мны. На вы­гляд Вік­та­ру не больш за 50 га­доў. Доб­рае па­лі­то, чыс­тыя шта­ны і ча­ра­ві­кі. Свае не­шмат­лі­кія рэ­чы муж­чы­на пры­нёс у звы­чай­ным цэ­ла­фа­на­вым па­ке­це. Вік­тар рас­каз­вае, што ра­ней жыў у Сло­нім­скім ра­ё­не:

—Там у вёс­цы пас­ля смер­ці баць­кі за­ста­ла­ся ха­та. Але яе трэ­ба цал­кам ад­ра­ман­та­ваць. Я ра­зу­меў, што гро­шай, якія ма­гу за­ра­біць у Сло­ні­ме, на гэ­та не хо­піць. Та­му пры­ехаў у Мінск. Змог улад­ка­вац­ца толь­кі пад­соб­ным ра­бо­чым, хоць па спе­цы­яль­нас­ці я ар­ма­тур­шчык, маю вы­шэй­шую аду­ка­цыю. Кі­раў­ніц­тва ска­за­ла: «Спа­чат­ку за­рэ­ка­мен­дуй ся­бе як ад­каз­на­га су­пра­цоў­ні­ка, а по­тым па­гля­дзім». Вось за­раб­лю па­трэб­ную су­му і па­еду да­до­му, на Сло­нім­шчы­ну.

[caption id="attachment_64585" align="alignnone" width="600"]Вік­тар спа­дзя­ец­ца хут­ка за­ра­біць гро­шы на ра­монт ха­ты і вяр­нуц­ца на Сло­нім­шчы­ну. Вік­тар спа­дзя­ец­ца
хут­ка за­ра­біць гро­шы на ра­монт ха­ты
і вяр­нуц­ца на Сло­нім­шчы­ну.[/caption]

Ва­кан­сій ха­пае — ідзі пра­цуй

Кож­на­га па­ста­яль­ца нач­леж­кі за­бяс­печ­ва­юць лож­ка-мес­цам, па­сцель­ны­мі рэ­ча­мі (бя­ліз­ну мя­ня­юць што­дзень), срод­ка­мі гі­гі­е­ны і, пры не­аб­ход­нас­ці, адзен­нем. Тут бяз­до­мным аказ­ва­юць пер­шую ме­ды­цын­скую да­па­мо­гу, са­дзей­ні­ча­юць у атры­ман­ні да­ку­мен­таў і пра­ца­ўлад­ка­ван­ні. Ка­лі па­трэб­на, ча­ла­ве­ка на­кі­роў­ва­юць у са­на­то­рый-пра­фі­лак­то­рый, баль­ні­цу ці дом-ін­тэр­нат. Усё бяс­плат­на. З хар­ча­ван­нем праб­лем ня­ма. Амаль што­дзень бяз­до­мных на­вед­ва­юць ва­лан­цё­ры з пра­ва­слаў­ных абшчын Се­раб­ран­кі і Зя­лё­на­га Лу­га, пры­но­сяць ім бу­тэрб­ро­ды, са­да­ві­ну, га­род­ні­ну, гар­ба­ту, ка­ву. Абшчына на Аль­шэў­ска­га раз у ты­дзень за­пра­шае бам­жоў на абед.

—Зна­хо­дзяц­ца тут ад ме­ся­ца да го­да — та­кі за­кон, — ка­жа ды­рэк­тар ДУ «Дом нач­но­га зна­хо­джан­ня асоб без пэў­на­га мес­ца жы­хар­ства» Па­вел ЗА­ЛА­ТУ­ХІН.— Пра­цэн­таў 30 — па­ста­ян­ныя жы­ха­ры. Мы іх праз год вы­ся­ля­ем, лю­дзі ме­сяц па­ба­дзя­юц­ца і зноў пры­хо­дзяць.

З па­ста­яль­цаў (амаль па­ло­ва якіх — ін­ва­лі­ды і пен­сі­я­не­ры) пра­цу­юць толь­кі 19 ча­ла­век. У асноў­ным на ніз­ка­аплат­ных па­са­дах: двор­ні­кі, ра­бо­чыя, пры­бі­раль­шчы­кі. Ас­тат­нія за­ня­ты ін­шы­мі «за­роб­ка­мі»: жаб­ру­юць, збі­ра­юць друг­сы­ра­ві­ну. Не­ка­то­рыя прос­та не хо­чуць пра­ца­ваць. Дый мес­ца пад да­хам не ўсім па­трэб­на.

—Ця­пер у го­ра­дзе дзя­жу­рыць па­труль, пры­во­зіць да нас бам­жоў. На днях се­мя­рых да­ста­ві­лі. Мы гэ­тых бяз­до­мных на­кі­ра­ва­лі пра­хо­дзіць мед­ка­мі­сію. Не факт, што яны да нас вер­нуц­ца, толь­кі адзін за­ха­цеў за­стац­ца. Ёсць асо­бы, якія прын­цы­по­ва вя­дуць та­кі лад жыц­ця. Сва­бо­да, маг­чы­ма, па­да­ба­ец­ца. Не­ка­то­рыя з іх — лю­дзі з па­ру­ша­най псі­хі­кай. Мне зда­ец­ца, раз­важ­ны ча­ла­век не да­зво­ліць са­бе так жыць, ла­зіць па па­мой­ках. Ва­кан­сій ха­пае — ідзі пра­цуй, — раз­ва­жае Па­вел Анд­рэ­е­віч.

Муж-за­бой­ца і крыў­длі­вая жон­ка

Гіс­то­рыя ня­шчас­ця (ці свя­до­ма­га вы­ба­ру?) у кож­на­га бяз­до­мна­га свая. Ка­гось­ці пад­ма­ну­лі ня­чыс­тыя на ру­ку ры­эл­та­ры, ін­шыя ад­ся­дзе­лі ў тур­ме, а ка­лі вый­шлі, не бы­ло ку­ды вяр­тац­ца. Ха­пае і ал­ка­го­лі­каў. Адзін муж­чы­на пра­піў дзве ква­тэ­ры, што за­ста­лі­ся яму ад баць­коў. Ся­род бам­жоў апы­нуў­ся на­ват бы­лы біз­нес­мен з дзвю­ма вы­шэй­шы­мі аду­ка­цы­я­мі. Ка­лі збанк­ру­та­ваў, па­чаў піць, жон­ка яго кі­ну­ла. Вяр­нуц­ца да нар­маль­на­га жыц­ця муж­чы­на не змог: не за­ха­цеў. Але ёсць гіс­то­рыі са шчас­лі­вым кан­цом. Ды­рэк­тар уста­но­вы ўзгад­вае жан­чы­ну, якая так­са­ма «пра­га­рэ­ла» на біз­не­се і ста­ла спі­вац­ца. У нач­леж­цы, праў­да, за­тры­ма­ла­ся не­на­доў­га, ча­ты­ры ме­ся­цы па­бы­ла. По­тым узя­ла­ся за ся­бе: вый­шла за­муж і ад­кры­ла ту­рыс­тыч­ную фір­му.

[caption id="attachment_64586" align="alignnone" width="600"]Пен­сіі ў То­мы (на пя­рэд­нім пла­не) ня­ма. І род­ных, якія за­ха­це­лі б пры­ту­ліць, так­са­ма. Пен­сіі ў То­мы (на пя­рэд­нім пла­не) ня­ма.
І род­ных, якія за­ха­це­лі б пры­ту­ліць, так­са­ма.[/caption]

Ідзём зна­ё­міц­ца з па­ста­яль­ца­мі. Ба­бу­лі Та­ма­ры праз не­каль­кі дзён спаў­ня­ец­ца 70. Не­вы­со­кая, ху­дзень­кая, з пры­го­жы­мі ва­чы­ма жан­чы­на ўспа­мі­нае, як яны з му­жам атры­ма­лі ква­тэ­ру. Яна ў той час пра­ца­ва­ла і двор­ні­кам, і пра­даў­цом, пры­гля­да­ла за хво­рым му­жам-ін­ва­лі­дам. Гро­шы бы­лі. Пяць га­доў сям'я пра­жы­ла ў сва­ёй ква­тэ­ры, а пас­ля смер­ці му­жа жан­чы­ну вы­се­лі­лі: яны не бы­лі рас­пі­са­ны.

—Што на­жы­ла, усё пра­па­ла, — уз­ды­хае ста­рая. — Штось­ці з рэ­чаў пра­да­ла, ас­тат­няе ад­да­ла за так. Ня­ма мне да ка­го пай­сці. Ёсць сяст­ра, цу­доў­ная, да­па­ма­га­ла шмат. Але яна са­ма хво­рая, ча­ты­ры ін­суль­ты пе­ра­нес­ла… Тут доб­ра, тут нар­маль­на. Су­пра­цоў­ні­кі ні ў чым не ад­маў­ля­юць. «Доб­рай ра­ні­цы» ка­жуць, раз­маў­ля­юць з на­мі.

Су­сед­ка Та­ма­ры, Тац­ця­на, не­ка­лі бы­ла по­ва­рам — кур­сан­таў кар­мі­ла. Па­кой атры­ма­ла пры ва­ен­най ака­дэ­міі. А по­тым яе му­жа па­са­дзі­лі ў тур­му за за­бой­ства. За­па­зы­ча­насць за па­кой Тац­ця­на вяр­нуць не змаг­ла.

—Му­жу да­лі тры­нац­цаць га­доў, дзе­сяць ужо ад­ся­дзеў. Але я яго не ча­каю. Ён і мя­не ска­ле­чыў: дзвя­ры­ма па на­зе даў, рас­ко­лі­на на шчы­ка­лат­цы з'я­ві­ла­ся. Толь­кі з па­лач­кай ця­пер ха­джу, — пры­зна­ец­ца жан­чы­на.

Сын Тац­ця­ны па­мёр, дач­ка жы­ве ў Мін­скай воб­лас­ці. Вый­шла за­муж, на­ра­дзі­ла два­іх дзя­цей. Сын у пер­шы клас хо­дзіць.

—Дач­ка ха­це­ла мя­не да ся­бе за­браць, — ка­жа пен­сі­я­нер­ка. — Але як я па­еду? Ра­зам з імі баць­кі му­жа жы­вуць, і так мес­ца ня­ма. Ця­пер сліз­ка на два­рэ, не ма­гу вый­сці. Зі­му пе­ра­ча­каю тут, по­тым з'е­ду. У мя­не баць­коў­ская ха­та на Го­мель­шчы­не ста­іць, сяст­ра на той жа ву­лі­цы жы­ве. Пен­сію атрым­лі­ваю. Але я ўсю не бя­ру: на­за­па­шваю. Ня­хай ля­жыць да ле­та. Улет­ку больш гро­шай трэ­ба: яга­ды пой­дуць, цу­кар бу­ду куп­ляць, ва­рэн­не га­та­ваць. У гры­бы ха­дзіць люб­лю. Вось ня­ма ў мя­не за­раз прут­коў, з пен­сіі на­бу­ду. Я і ка­пе­лю­шы, і шкар­пэт­кі, і коф­ты вя­заць умею.

На ка­лі­до­ры су­стра­ка­ем яшчэ ад­на­го жы­ха­ра нач­леж­кі. Наш но­вы зна­ё­мы — пен­сі­я­нер, пра­цуе тут двор­ні­кам. Ка­лісь­ці быў доб­рым му­ля­рам. За 30 га­доў шмат ча­го па­бу­да­ваў: шко­лы, сад­кі, кра­мы. А са­бе ні­чо­га не зра­біў. Дзя­ду­ля рас­каз­вае, што ра­зам з ка­ха­най жан­чы­най жыў у Мін­ску:

—Яна ква­тэ­ру атры­ма­ла, а я ў той час у чар­зе ста­яў. Зла­ва­ла­ся: «Што та­бе, мес­ца тут ма­ла бу­дзе?» Я і зняў­ся з улі­ку. Паў­го­да за­ста­ва­ла­ся па­ста­яць, каб жыл­лё да­лі. Крыўд­на…

«Пра­фе­сій­ныя» жаб­ра­кі

[caption id="attachment_64587" align="alignnone" width="600"]Бяз­но­гі Сяр­гей рас­каз­вае, што, ка­лі едзе ў аў­то­бу­се, лю­дзі са­мі пра­па­ноў­ва­юць яму гро­шы. Бяз­но­гі Сяр­гей рас­каз­вае, што, ка­лі едзе ў аў­то­бу­се, лю­дзі са­мі пра­па­ноў­ва­юць яму гро­шы.[/caption]

 

Па­вел Анд­рэ­е­віч па­пя­рэдж­вае, што не ўсе бяз­до­мныя ка­жуць праў­ду:

—Не­ка­то­рыя лю­бяць фан­та­зі­ра­ваць. Со­рам­на, на­пэў­на, за ся­бе. Жан­чы­на ў нас жы­ве, 15 га­доў ад­ся­дзе­ла за за­бой­ства зя­ця. Двац­цаць на­жа­вых ра­нен­няў. А ка­рэс­пан­дэн­там рас­па­вя­ла, што ба­нач­ку ік­ры бак­ла­жан­най сцяг­ну­ла. Пры­хо­дзяць псі­хо­ла­гі з імі пра­ца­ваць, але ж яны са­мі са­бе псі­хо­ла­гі. Мы ўжо ка­за­лі, каб дзяў­чат ма­ла­дых з рэ­дак­цый не да­сы­ла­лі: бяз­до­мныя прос­та здзе­ку­юц­ца з іх.

Ся­род бам­жоў ха­пае «пра­фе­сій­ных» жаб­ра­коў. На­ват тыя, хто атрым­лі­вае доб­рую пен­сію, ся­дзяць ля цэрк­ваў ці пад­зем­ных пе­ра­хо­даў і про­сяць мі­лас­ці­ну. За дзень за­раб­ля­юць больш, чым не­ка­то­рыя пра­цаў­ні­кі за ме­сяц.

—Ін­ва­лі­ды, якія стра­ці­лі но­гі, звы­чай­на ка­жуць, што атры­ма­лі траў­му на вы­твор­час­ці. На­са­мрэч, боль­шасць дзесь­ці аб­ма­ро­зі­ла­ся і пад­ха­пі­ла ганг­рэ­ну. Пры та­кім ла­дзе жыц­ця яны ж не пры­трым­лі­ва­юц­ца са­ні­тар­ных пра­ві­лаў. Я та­кім мі­лас­ці­ну не па­даю, толь­кі ба­бу­лям. Ужо ве­да­еш сва­іх клі­ен­таў, мо­жаш і па­ўшчу­ваць, ка­лі су­стра­ка­еш на ву­лі­цы, — ка­жа Па­вел Анд­рэ­е­віч.

У ад­ным з па­ко­яў на лож­ку ся­дзіць Сяр­гей. Ін­ва­лід пер­шай гру­пы, бяз­но­гі. Бяс­плат­ныя пра­тэ­зы муж­чы­на па­куль не атры­маў. Ста­яў на ўлі­ку, але, ка­лі па­ды­шла чар­га, Сяр­гея ў нач­леж­цы ўжо не бы­ло, ба­дзяў­ся не­дзе. Рас­каз­вае, што ра­ней пра­ца­ваў рэ­стаў­ра­та­рам Мір­ска­га зам­ка і Тра­ец­ка­га прад­мес­ця, вы­га­да­ваў трох да­чок (ад­на з іх за­раз жы­ве ў Іта­ліі). Праў­да ці не — вы­ра­шай­це са­мі.

—Ды не па­трэб­ны я ні­ко­му, — Сяр­гей, які да гэ­та­га жар­та­ваў, не­ча­ка­на пры­ціх. — І ў ін­тэр­на­це, што праз да­ро­гу, жыць не ха­чу: со­чаць за та­бой, быц­цам за зла­чын­цам. Там ча­ла­век аб­ме­жа­ва­ны, а мне па­да­ба­ец­ца хоць не­як ру­хац­ца.

Утры­ман­не ад­на­го па­ста­яль­ца ў нач­леж­цы, пры ста­пра­цэнт­най на­паў­няль­нас­ці, каш­туе сто ты­сяч руб­лёў у дзень. Цяпер — ка­ля 200 ты­сяч.

—Гэ­тая су­ма раз­ліч­ва­ец­ца з улі­кам амар­ты­за­цыі бу­дын­ку, за­роб­каў су­пра­цоў­ні­каў, ка­му­наль­ных па­слуг, — тлу­ма­чыць Па­вел Анд­рэ­е­віч. — Мно­гія абу­ра­юц­ца: маў­ляў, на­вош­та вы­дат­коў­ваць на бяз­до­мных бюд­жэт­ныя срод­кі? Але ж гэ­та так­са­ма лю­дзі, ім трэ­ба да­па­ма­гаць.

На­тал­ля ЛУБ­НЕЎ­СКАЯ

Ка­мен­та­рый у тэ­му

Жан­на РА­МА­НО­ВІЧ, стар­шы­ня Ка­мі­тэ­та па пра­цы, за­ня­тас­ці і са­цы­яль­най ахо­ве Мін­гар­вы­кан­ка­ма:

—Ад праб­ле­мы бяз­до­мнас­ці, на жаль, ні­хто не за­стра­ха­ва­ны. У еў­ра­пей­скіх кра­і­нах ка­ля шас­ці пра­цэн­таў на­сель­ніц­тва ад­но­сіц­ца да ка­тэ­го­рыі асоб без пэў­на­га мес­ца жы­хар­ства. Ад­нак боль­шасць бяз­до­мных ні­чо­га не зра­бі­ла для дзяр­жа­вы ці сва­ёй сям'і. Мне зда­ец­ца, не­аб­ход­на пры­маць нар­ма­тыў­ны акт, які б да­зво­ліў больш агрэ­сіў­на зма­гац­ца з гэ­тай сі­ту­а­цы­яй. У нас ня­ма па­ка­ран­ня за ва­ла­цуж­ніц­тва. Згод­на з Кан­сты­ту­цы­яй, мы не мо­жам пры­му­сіць ча­ла­ве­ка пра­ца­ваць.

Выбар рэдакцыі

Спорт

Сяргей Блоцкі: Наша задача — навучыць спартсмена думаць

Сяргей Блоцкі: Наша задача — навучыць спартсмена думаць

Як у Мазыры асвойваюць навуку перамагаць.

Эканоміка

Якія задачы стаяць перад машынабудаўнікамі сёлета?

Якія задачы стаяць перад машынабудаўнікамі сёлета?

Змяняецца вектар у знешнім гандлі.