Вы тут

Гуль­таю заў­сё­ды свя­та


Хто што, а да­чуш­кі на юбі­лей па­да­ры­лі мне... кат­ка. Які ж ён быў пры­го­жань­кі: сам шэ­ры ў па­ло­сач­ку, воч­кі вя­лі­кія, вуш­кі тарч­ма... Я па­лю­бі­ла яго ад­ра­зу ж! З усі­мі ад­сюль на­ступ­ства­мі. Кштал­ту, да­гля­да­ла Мак­сім­ку, як ма­лое дзі­ця. Ку­па­ла ў шам­пу­ні, вы­па­лоск­ва­ла, су­шы­ла, смач­нень­кім не­чым кар­мі­ла. Ды што там — я на­ват блін­кі яму пяк­ла па­ме­рам з ка­пей­ку... І по­тым на кож­ны ка­па­ла смя­тан­ку.

31-24

Ве­ся­ліў мя­не мой га­да­ва­нец: лю­біў га­няць ма­лень­кі мя­чык, мур­лы­каў пя­шчот­ныя пес­ні, пра­сіў­ся на ру­кі, крыў­дзіў­ся, ка­лі на яго не звяр­та­лі ўва­гі. Ён та­ды ўзяў звыч­ку за­ла­зіць на ша­фу, ад­туль ска­каць на ка­на­пу, з яе — на тэ­ле­ві­зар, по­тым — на верх­ні край трэль­я­жа і зноў на ша­фу. А там, улад­ка­ваў­шы­ся, мог лап­кай то ад­чы­няць, то за­чы­няць дзве­ры. Яны гру­ка­лі, і кат­ка хоць-не­хаць да­во­дзі­ла­ся зні­маць з ша­фы, браць на ру­кі.

Вось так ён і рос.

На Но­вы год з ім пры­го­да бы­ла. Зна­чыць, на­га­та­ва­лі мы роз­най сма­ка­ты, упры­го­жы­лі стол, за­па­лі­лі свеч­кі. Усё га­то­ва... На­ват асоб­нае мес­ца кат­ку!

Але ж мы па­куль не са­дзім­ся — су­се­дзяў ча­ка­ем, хоць Мак­сім­ку ўжо і ня­цер­піц­ца. Раз-по­раз ён ста­но­віц­ца на зад­нія лап­кі, аба­пі­ра­ец­ца на край ста­ла, ла­са па­зі­рае на поў­ныя та­лер­кі...

Мы яму: «Нель­га, Мак­сім! Па­ча­кай!». І кот ча­кае.

На­рэш­це зві­ніць зва­нок — ідуць та­кі на­шы гос­ці. Уся ўва­га, вя­до­ма ж, на іх — ві­та­ем, рас­пра­на­ем... Але пры гэ­тым чу­ем — быц­цам не­чым га­рэ­лым ад ста­ла па­цяг­ну­ла... Ці, мо­жа, сма­ле­ным?

Вы­свят­ля­ец­ца: наш га­да­ва­нец не ўцяр­пеў — да­цяг­нуў­ся та­кі ла­пай да ад­ной з та­ле­рак, але пры гэ­тым свеч­кай, што ста­я­ла па­блі­зу, аб­сма­ліў ву­сы. Яны ў яго скру­ці­лі­ся, як пас­ля хі­міч­най за­віў­кі...

Мы спа­ло­ха­лі­ся за Мак­сі­ма, ста­лі шка­да­ваць яго, ад­нак гэ­тыя эмо­цыі бы­лі ка­ту без па­трэ­бы. Ён — як ні­чо­га ні­я­ка­га — на­ля­гаў на ўкра­дзе­ны ку­ры­ны кум­пя­чок.

...Ка­жуць, што ву­сы да­па­ма­га­юць ка­там ла­віць мы­шэй. Не ве­даю, ці праў­да гэ­та, бо наш улю­бё­нец не ла­віў іх ні да та­го Но­ва­га го­да, ні пас­ля.

Соф'я Кур­цін, г.п. Лын­ту­пы, Па­стаў­скі ра­ён.

Усім кар­тэ­жам кар­тэж!

...Гле­дзя­чы на су­час­ныя вя­сел­лі з шы­коў­ны­мі лі­му­зі­на­мі, з дзя­сят­ка­мі пры­бра­ных ін­ша­ма­рак, я між­во­лі ўспа­мі­наю вя­сел­ле ма­ёй ад­на­вяс­коў­кі.

Лю­ся ў нас бы­ла дзеў­кай з фор­сам — ту­тэй­шыя, звы­чай­ныя хлоп­цы яе не ці­ка­ві­лі. Ёй па­да­вай ка­пі­та­на да­лё­ка­га пла­ван­ня ці хоць бы ма­ра­ка...

Але ж ад­ной­чы ў наш клуб на сва­ім бла­кіт­ным «За­па­рож­цы» пад­ка­ціў сту­дэнт з Мін­ска, у яко­га, па­вод­ле чу­так, бы­ла ква­тэ­ра ў рай­цэнт­ры. І дзеў­ка, мож­на ска­заць, пра­па­ла.

Вя­сел­ле пры­зна­чы­лі пад са­мы Но­вы год. У Лю­сі­най ха­це ста­лы на­кры­тыя, рад­ня ўся ў збо­ры, дзеў­ка ў фа­це... Ня­ма толь­кі жа­ні­ха, каб ехаць у ра­ён на рэ­гіст­ра­цыю (пра сель­са­вет Лю­ся і слу­хаць не ха­це­ла).

Час ідзе, снег — так­са­ма, адзі­ны ў вёс­цы тэ­ле­фон не пра­цуе...

«Мо­жа, што зра­бі­ла­ся? Мо­жа, у сне­зе за­храс­лі? Пад'­еду па­гля­джу», — раз-по­раз пра­па­ноў­ваў баць­ка ма­ла­дой (і, да­рэ­чы, леп­шы ў акру­зе трак­та­рыст). «Не трэ­ба, — гну­ла сваё дач­ка-га­нар­ліў­ка. — Не пры­е­дзе, зна­чыць, не вель­мі і ха­цеў».

А нер­вы ж га­рэ­лі: ні гос­ці, ні гас­па­да­ры не ве­да­лі, што ра­біць, аж па­куль з ву­лі­цы нех­та не пры­нёс доў­га­ча­ка­нае сло­ва: «Едуць!..». (Не­праў­дзі­вае, зрэш­ты, бо пер­шая ма­шы­на, ка­лі па праў­дзе, не еха­ла — яе, па глы­бо­кім сне­зе, з апош­ніх сіл ка­ці­лі сяб­ры жа­ні­ха...)

А на­пе­ра­дзе ж бы­ла... да­ро­га ў ЗАГС.

Баць­ка ня­вес­ты за­вёў свой гу­се­ніч­ны і стаў у га­ла­ве ка­ло­ны, за ім пры­лад­ка­ваў­ся су­сед на ма­шы­не «Тэх­ніч­ная да­па­мо­га», сле­дам — род­ны дзядзь­ка ня­вес­ты, га­лоў­ны ве­ту­рач на сва­ім «коз­лі­ку» з бры­зен­та­вым вер­хам, у які хоць-не­хаць па­се­лі ма­ла­дыя... Грым­ну­ла му­зы­ка!

Вось так і па­еха­лі.

Ра­бот­ні­кі ЗА­ГСа, дзя­ка­ваць Бо­гу, ма­ла­дых да­ча­ка­лі­ся, цы­ры­мо­нію пра­вя­лі, усіх па­він­ша­ва­лі — яшчэ і з на­ды­хо­дзя­чым Но­вым го­дам...

Вар­та ска­заць, што і той, са­мы пер­шы год, і ўсе на­ступ­ныя ака­за­лі­ся для гэ­тай сям'і до­сыць шчас­лі­вы­мі. Яны па-ра­ней­ша­му ра­зам. Мо­жа, та­му, што не так яно і важ­на, на чым ехаць у ЗАГС, важ­на з кім.

Тац­ця­на Ра­ма­на­ва, г. На­ва­по­лацк.

Та­таў па­да­ру­нак

Пе­рад Но­вым го­дам усе дзе­ці пі­шуць ліс­ты Дзе­ду Ма­ро­зу, рас­каз­ва­юць яму пра свае за­па­вет­ныя ма­ры. «А ты Бе­ран­дзею на­пі­шы, ляс­но­му ца­ру, — па­ра­іў мне та­та-ляс­ні­чы. — Так на­дзей­ней бу­дзе. Я ве­даю...»

А зна­чыць, і мне су­мня­вац­ца не вар­та: на­пі­са­ла я свой ліст, па­кла­ла ў кан­верт і сха­ва­ла яго пад кніж­ка­мі.

Не­дзе праз ты­дзень та­та вяр­нуў­ся з пра­цы ра­ней, гук­нуў:

— Збі­рай­ся, Та­неч­ка, па­е­дзем!

— Ку­ды? — за­га­рэ­лі­ся воч­кі.

— Да ца­ра Бе­ран­дзея... Са­мі твой ліст за­вя­зём, бо паш­таль­ён бу­дзе доў­га да­ро­гу шу­каць.

Я кі­ну­ла­ся да ста­ла, сха­пі­ла кан­верт, і не­ўза­ба­ве на­ша ма­шы­на, уз­ні­ма­ю­чы снеж­ны пыл, ужо ім­ча­ла па да­ро­зе. Я ду­ма­ла пра ца­ра, пы­та­ла­ся ў та­ты, ці ёсць у яго ба­ра­да, з кім ён сяб­руе і ча­му я да­гэ­туль яго не ба­чы­ла.

— Ба­ра­да ёсць! Бе­лая, як снег, — рас­каз­ваў та­та. — А сяб­руе ён з ва­вёр­ка­мі, зай­ца­мі, грэе ма­лень­кіх ла­ся­нят, кор­міць жа­лу­да­мі дзі­коў. Зі­мою ма­лыя дрэў­цы сне­гам пры­ця­руш­вае, каб ім цяп­лей зі­ма­ва­ла­ся; ле­там ды во­сен­ню гры­бы вы­са­джвае, каб мы з та­бой іх зна­хо­дзі­лі; на­сен­не су­ніц ды чар­ніц шчод­рай ру­кой рас­сы­пае; да­па­ма­гае тым, хто за­блу­дзіц­ца... Ён, да­чуш­ка, у ле­се гас­па­дар... А ча­му яго не ба­чыць ні­хто? Дык гэ­та ж зра­зу­ме­ла: вяс­ной ды ўлет­ку ён апра­на­ец­ца ў зя­лё­нае, во­сен­ню — у за­ла­тое, зі­мой — у бе­лае. Па­спра­буй тут за­ўваж... Але ж ад­но мес­цей­ка, дзе ён час­та бы­вае, я дак­лад­на ве­даю...

Та­та спы­ніў ма­шы­ну, і я ўба­чы­ла ляс­ны да­мок без дзвя­рэй. У та­кіх лес­ні­кі склад­ва­лі се­на, каб по­тым, зі­мой, раз­во­зіць яго па ла­сі­ных кар­муш­ках.

Сне­гу на­мя­ло вы­шэй за ка­ле­на (прос­та не ве­рыц­ца!). Та­му та­та ўзяў мя­не на ру­кі і пры­нёс у кар­мас­хо­ві­шча. Там, у са­мым вер­се, бы­ла па­лі­ца.

— Вось ту­ды і па­кла­дзі свой кан­верт. Толь­кі пад­піх­ні, каб ча­ла­век не змог да­цяг­нуц­ца.

Я ста­ра­ла­ся — ад­соў­ва­ла ліст як ма­га да­лей.

На­рэш­це спра­ва бы­ла зроб­ле­на, і я моц­на аб­ня­ла та­ту: мне вель­мі па­да­ба­ла­ся, што ў нас з ім з'я­віў­ся сак­рэт, што ён так на­дзей­на сха­ва­ны ад лю­дзей, бо ні­хто ж — апроч Бе­ран­дзея — у хо­лад, па глы­бо­кім сне­зе, не зой­дзе ў гэ­ты да­мок, не зной­дзе кан­верт...

Урэш­це мы се­лі ў ма­шы­ну, каб ехаць да­моў. Та­та па­вяр­нуў ключ за­паль­ван­ня — і раз, і дру­гі, і трэ­ці... Мар­на — ма­шы­на не за­во­дзі­ла­ся, а да блі­жэй­шай вёс­кі кі­ла­мет­раў з пяць. І ма­біль­ных тэ­ле­фо­наў та­ды не бы­ло. Мы з та­там пай­шлі пе­ха­той.

...Тая да­ро­га пе­рад ва­чы­ма і сён­ня: вы­со­кія ялін­кі спля­лі­ся над ёй лап­ка­мі і ўтва­ры­лі ча­роў­ную ар­ку. Усё пад ёй бы­ло па­кры­та бе­лым сне­гам, а звер­ху — яшчэ і дыя­мен­та­мі. Як жа яны блі­шчэ­лі!.. Я па­спра­ба­ва­ла ўзяць іх, па­клас­ці ў кі­шэнь, каб за­нес­ці да­моў, але яны тут жа рас­та­лі — пе­ра­тва­ры­лі­ся ў ва­ду.

— Не ста­мі­ла­ся? — час ад ча­су пы­таў у мя­не та­та і да­да­ваў: — Ма­гу пад­нес­ці... А што не едзем з та­бою, а ідзём, дык гэ­та і да леп­ша­га: ка­лі яшчэ на­да­рыц­ца та­кая зі­ма і та­кая да­ро­га!..

Прай­шлі мы яе хві­лін за со­рак і зу­сім не ста­мі­лі­ся. Зна­ё­мы трак­та­рыст дзядзь­ка Жо­ра зга­дзіў­ся да­па­маг­чы: ра­зам з ім мы па­еха­лі да кар­мас­хо­ві­шча і толь­кі ха­це­лі пад­ча­піць ма­шы­ну на бук­сір, як яна... за­вя­ла­ся.

А 31 снеж­ня мы з та­там зноў па­еха­лі ў лес — за­бі­раць па­да­ру­нак. Па­кет з ім я знай­шла на той са­май па­лі­цы, дзе па­кі­да­ла свой ліст. І ля­жа­ла ў ім тое, што я па­пра­сі­ла. Та­му ра­дасць не ме­ла ме­жаў!

— Па­дзя­куй Бе­ран­дзею, што вы­ка­наў твае прось­бы, — пад­ка­заў мне та­та. — І па­жа­дай яму моц­на­га зда­роўя. Тут, у ле­се, ён па­чуе твае слоў­кі і не за­бу­дзец­ца пра ця­бе на­ле­та.

Моц­на пры­ціс­нуў­шы па­кет да гру­дзей, я за­плю­шчы­ла во­чы і пра­шап­та­ла сло­вы ўдзяч­нас­ці.

...По­тым да Бе­ран­дзея мы з та­там ез­дзі­лі што­год.

І на­ват вы­рас­шы, ве­рыць у яго я не пе­ра­ста­ла. Не, ліс­ты больш не пі­шу, бо ма­ры ўжо доў­но не ма­тэ­ры­яль­ныя. Прос­та, на­збі­раў­шы ко­шык гры­боў ці вяд­ро ягад у та­та­вым ле­се, не за­бы­ваю па­дзя­ка­ваць ца­ру за яго шчод­расць і да­бры­ню, за яго да­ры, бо хо­чац­ца, каб ён пом­ніў мя­не на­ле­та.

І вось гэ­ты та­таў па­да­ру­нак, ба­дай, са­мы да­ра­гі за ўсё жыц­цё.

Тац­ця­на РУ­СА­КО­ВІЧ, г. Лю­бань.

Рубрыку вядзе Валянціна ДОЎНАР.

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА.

Выбар рэдакцыі

Культура

І зноў закружыць фестываль...

І зноў закружыць фестываль...

Яркімі фарбамі і самабытнай музыкай напоўніў горад XXІІІ Нацыянальны фестываль «Маладзечна-2024». 

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.