Вы тут

«Беларусь замкавая», а таксама кніжная, казачная і…


Бе­ла­русь — кра­і­на кніж­ная. У гэ­тым мож­на бы­ло пе­ра­ка­нац­ца на ўра­чыс­тым уз­на­га­ро­джан­ні пе­ра­мож­цаў 54‑га на­цы­я­наль­на­га кон­кур­су «Мас­тац­тва кні­гі», якое ста­ла фак­тыч­на куль­мі­на­цы­яй ХХІІ Мін­скай між­на­род­най кніж­най вы­ста­вы-кір­ма­шу. Шмат­лі­кія на­мі­на­цыі, роз­ныя вы­да­вец­твы ся­род дып­ла­ман­таў і лаў­рэ­а­таў, ба­га­тая па­літ­ра про­фі­ляў вы­дан­няў — цы­ры­мо­нія яск­ра­ва ад­люст­ра­ва­ла плён­ную пра­цу ай­чын­ных кні­га­вы­даў­цоў.

[caption id="attachment_71820" align="alignnone" width="600"]Гран-пры за кні­гу «Бе­ла­русь зам­ка­вая» з рук міністра інфармацыі атры­ма­лі Тац­ця­на Бя­ло­ва і Ігар Ма­ла­няк. Гран-пры за кні­гу «Бе­ла­русь зам­ка­вая» з рук міністра інфармацыі
атры­ма­лі Тац­ця­на Бя­ло­ва і Ігар Ма­ла­няк.[/caption]

Гран-пры прэ­стыж­на­га кон­кур­су ў на­мі­на­цыі «Тры­умф» атры­ма­ла кні­га пад наз­вай «Бе­ла­русь зам­ка­вая» — і яна са­праў­ды ўраж­вае сва­ёй маш­таб­нас­цю і пры­га­жос­цю. Вы­дан­не ста­ла вы­ні­кам су­мес­най твор­чай пра­цы па­лі­граф­кам­бі­на­та імя Яку­ба Ко­ла­са і вы­да­вец­тва «Бя­ло­ваг­руп».

Ства­раль­ні­кі кні­гі ўпер­шы­ню па­спра­ба­ва­лі сіс­тэ­ма­ты­за­ваць звест­кі пра за­мкі Бе­ла­ру­сі згод­на з іх сён­няш­няй за­ха­ва­нас­цю. У асно­ве вы­дан­ня — спіс пом­ні­каў, уклю­ча­ных у дзяр­жаў­ную пра­гра­му «За­мкі Бе­ла­ру­сі», пры­ня­тую на 2012–2018 га­ды. Аў­та­ры пра­ек­та прад­ста­ві­лі зам­ка­вую спад­чы­ну ў вы­гля­дзе «за­ла­то­га», «ся­рэб­ра­на­га» і «кры­ніч­на­га» па­ясоў — ад­па­вед­на з марш­ру­та­мі для вы­ву­чэн­ня куль­тур­най спад­чы­ны на­шай кра­і­ны. «За­ла­ты по­яс» дэ­ман­струе пом­ні­кі, што дай­шлі да нас у най­больш прад­стаў­ні­чым вы­гля­дзе, як рэ­аль­ныя свед­кі бы­лой ве­лі­чы кра­і­ны. «Ся­рэб­ра­ны по­яс» — гэ­та раз­бу­ра­ныя за­мкі, ру­і­ны якіх да­юць маг­чы­масць рэ­аль­на ўя­віць, які­мі яны бы­лі ра­ней. «Кры­ніч­ны по­яс» аб'­яд­ноў­вае за­мкі, што бы­лі зной­дзе­ны пад­час ар­хеа­ла­гіч­ных і гіс­та­рыч­ных да­сле­да­ван­няў — яны за­ста­лі­ся ў асаб­лі­вым, зме­не­ным рэ­лье­фе зям­лі.

[caption id="attachment_71821" align="alignnone" width="600"]Фо­та­аль­бом «Бе­ла­русь зам­ка­вая». Фо­та­аль­бом «Бе­ла­русь зам­ка­вая».[/caption]

Над вы­дан­нем-тры­ум­фа­та­рам пра­ца­ваў вя­лі­кі твор­чы ка­лек­тыў — 18 аў­та­раў-гіс­то­ры­каў, якія скла­да­лі хро­ні­кі зам­каў, і больш за 20 фа­то­гра­фаў. У фо­та­аль­бо­ме ўпер­шы­ню дру­ку­юц­ца 32 рэд­кія ар­хіў­ныя здым­кі бе­ла­рус­кіх зам­каў XІX і па­чат­ку XX ста­год­дзяў з ру­ка­піс­на­га ад­дзе­ла біб­лі­я­тэ­кі Віль­нюс­ка­га ўні­вер­сі­тэ­та. Мож­на ўба­чыць так­са­ма ма­ляў­ні­чыя па­на­рам­ныя раз­ва­ро­ты з вы­ява­мі Ня­свіж­ска­га, Мір­ска­га, Гро­дзен­ска­га і Крэў­ска­га зам­каў.

Ды­рэк­тар вы­да­вец­тва «Бя­ло­ваг­руп» Тац­ця­на Бя­ло­ва ад­зна­чы­ла:

—Каб лю­біць Бе­ла­русь на­шу род­ную… трэ­ба ве­даць яе гіс­то­рыю. Каб ра­зу­мець ха­рак­тар бе­ла­ру­саў і не з гу­ма­рам, а цёп­ла ста­віц­ца да на­шай па­мяр­коў­нас­ці, трэ­ба ве­даць даў­няе мі­ну­лае. Гэ­ты пра­ект — на­ша лю­боў да Ра­дзі­мы. На­ву­коў­цы, што рых­та­ва­лі спіс зам­каў Бе­ла­ру­сі, у пра­цэ­се пад­рых­тоў­кі вы­дан­ня па­поў­ні­лі яго яшчэ на 170 аб'­ек­таў. Не толь­кі фа­то­гра­фы і гісторыкі, але і су­пра­цоў­ні­кі ра­ён­ных га­зет да­лу­чы­лі­ся да гэ­тай пра­цы. Бо не ўсе за­мкі сён­ня та­кія, як Мір­скі і Ня­свіж­скі. Не­ка­то­рыя з іх за­ха­ва­лі­ся толь­кі як ар­хеа­ла­гіч­ныя пом­ні­кі. Ад­нак аку­рат іх, да­рэ­чы, доб­ра ві­даць з кос­ма­су. І ка­лі гэ­тыя за­мкі ўсё яшчэ жы­выя, ка­лі яны па-ра­ней­ша­му ка­ра­ня­мі тры­ма­юц­ца за сваю зям­лю, то наша, вы­даў­цоў, справа — на­пі­саць гэ­тую гіс­то­рыю ў вы­гля­дзе год­на­га па­слан­ня на­шчад­кам.

[caption id="attachment_71816" align="alignnone" width="600"]Ся­род лаў­рэ­а­таў — вы­да­вец­твы «Бе­ла­русь», «Па­лі­гра­фі­ка» і «Ча­ты­ры чвэр­ці», які­мі кі­ру­юць Ган­на ТРУ­СЕ­ВІЧ, На­тал­ля РА­ЕЎ­СКАЯ і Лі­лія АН­ЦУХ. Ся­род лаў­рэ­а­таў — вы­да­вец­твы «Бе­ла­русь», «Па­лі­гра­фі­ка» і «Ча­ты­ры чвэр­ці»,
які­мі кі­ру­юць Ган­на ТРУ­СЕ­ВІЧ, На­тал­ля РА­ЕЎ­СКАЯ і Лі­лія АН­ЦУХ.[/caption]

Мі­ністр ін­фар­ма­цыі Лі­лія Ана­ніч, якая ўру­ча­ла «За­ла­ты фа­лі­янт» пе­ра­мож­цам, да­ла кні­зе сваю ацэн­ку:

—Я су­пра­ва­джа­ла па кніж­най вы­ста­ве вы­со­кіх гас­цей, і «Бе­ла­русь зам­ка­вая» бы­ла за­ўва­жа­на і ста­ноў­ча ад­зна­ча­на імі. Ду­маю, яе вар­та ўба­чыць усім, ка­го ва­біць мас­тац­тва кні­гі, хто ці­ка­віц­ца ба­га­тым мі­ну­лым на­шай кра­і­ны. Вы­дан­не бу­дзе за­па­тра­ба­ва­нае ты­мі, хто хо­ча ба­чыць пры­го­жую, ста­ра­даў­нюю, але і скі­ра­ва­ную ў бу­ду­чы­ню Бе­ла­русь.

Вар­та да­даць, што ся­род лаў­рэ­а­таў кон­кур­су «Мас­тац­тва кні­гі» сё­ле­та так­са­ма Вы­да­вец­кі дом «Звяз­да», вы­да­вец­твы «Бе­ла­рус­кая Эн­цык­ла­пе­дыя імя Пет­ру­ся Броў­кі», «Бе­ла­русь», «Мас­тац­кая лі­та­ра­ту­ра», «Ча­ты­ры чвэр­ці», «Ка­лекшн», «Кніж­ны дом», «Па­лі­гра­фі­ка» і ін­шыя.

Ад­ра­зу пас­ля за­вяр­шэн­ня на­цы­я­наль­най кніж­най прэ­міі на стэн­дзе Вы­да­вец­ка­га до­ма «Звяз­да» раз­гар­ну­ла­ся свая гіс­то­рыя… Тут пісь­мен­ні­ца На­тал­ля Іг­на­цен­ка з да­па­мо­гай ца­цак, «ча­роў­ных скры­на­чак» прэ­зен­та­ва­ла свае дзі­ця­чыя кніж­кі. А на іх мі­ну­лы год для пісь­мен­ні­цы быў, да­рэ­чы, над­звы­чай ба­га­ты. «Ка­зач­ныя ванд­роў­кі з пры­го­да­мі», «Раз­мо­ва пад зор­ным не­бам», «Як два бра­ты спарт­сме­на­мі ста­лі» — так на­зы­ва­юц­ца яе кніж­кі для дзя­цей, што вый­шлі ле­тась. А яшчэ і збор­нік вер­шаў «Аква­ма­рын» — па­га­дзі­це­ся, над­звы­чай плён­на! Ка­зач­ныя пры­го­ды, ін­сцэ­ні­ра­ва­ныя аў­та­ркай, дзе­ці слу­ха­лі, як за­ча­ра­ва­ныя. Ві­даць, у дум­ках яны ванд­ра­ва­лі па дзі­вос­ных гіс­то­ры­ях ра­зам з пер­са­на­жа­мі. Мо­жа, ме­на­ві­та так і па­чы­на­ец­ца лю­боў да лі­та­ра­ту­ры, якая з ча­сам рас­це і вы­лі­ва­ец­ца ў ства­рэн­не ўлас­ных, вар­тых вы­со­кай ацэн­кі кніг?..

Ні­на ШЧАР­БА­ЧЭ­ВІЧ

 

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Захаваць. Нельга знесці

Захаваць. Нельга знесці

Знакі прыпынку нарэшце расстаўлены.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Стральцам на гэтым тыдні не трэба пераацэньваць сваіх магчымасцяў.