Вы тут

Тут і дагэтуль жыве вайна...


Двой­чы на пра­ця­гу не­каль­кіх тыд­няў да­вя­ло­ся мне ля­чыц­ца ў Го­мель­скім аб­лас­ным клі­ніч­ным шпі­та­лі ін­ва­лі­даў Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны. І мне зда­ло­ся, што тут і да­гэ­туль жы­ве... вай­на.

[caption id="attachment_76618" align="alignnone" width="600"]Га­лоў­ны ўрач Алег ІВАН­ЦОЎ і за­гад­чык дру­го­га тэ­ра­пеў­тыч­на­га ад­дзя­лен­ня Фе­лікс КА­ЛІ­НОЎ­СКІ гу­та­раць з ве­тэ­ра­на­мі Вя­лі­кай Ай­чы­ннай вай­ны і вяз­нем фа­шысц­ка­га канц­ла­ге­ра. Га­лоў­ны ўрач Алег ІВАН­ЦОЎ і за­гад­чык дру­го­га тэ­ра­пеў­тыч­на­га ад­дзя­лен­ня Фе­лікс КА­ЛІ­НОЎ­СКІ гу­та­раць з ве­тэ­ра­на­мі Вя­лі­кай Ай­чы­ннай вай­ны і вяз­нем фа­шысц­ка­га канц­ла­ге­ра.[/caption]

Не толь­кі та­му, што яе су­ро­вым на­па­мі­нам з'яў­ля­ец­ца ба­я­вая (не му­ляж!) гар­ма­та ва­ен­ных ча­соў, якая, мо­жа, дай­шла да Вар­ша­вы ці Пра­гі, а ця­пер ні­бы­та пры­та­і­ла­ся ў ма­сі­ве стром­кіх мед­наст­во­лых сос­наў, што пад­сту­па­юць да са­мых кар­пу­соў (на тэ­ры­то­рыі шпі­та­ля яна ўста­ноў­ле­на з да­зво­лу мі­ніст­ра аба­ро­ны як сім­вал ба­я­вой сла­вы, ад­ва­гі, май­стэр­ства ме­ды­каў і во­і­наў). Яшчэ і та­му, што вай­на — у смы­лен­ні ця­лес­ных і ду­шэў­ных ран, што на­ват праз мно­га га­доў не да­юць спа­кою ве­тэ­ра­нам у іх тры­вож­ных паў­снах, у якіх пад смя­рот­ным аг­нём яны ідуць у ата­ку, вы­бі­ва­юць во­ра­га з за­ня­тай вы­шы­ні, змах­ва­юць слё­зы над це­ла­мі па­лег­лых сяб­роў-ад­на­па­лчан. Тыя ўспа­мі­ны, пра­плы­ва­ю­чы адзін за ад­ным, глу­хім бо­лем ад­да­юц­ца ў сэр­цах гэ­тых, без­умоў­на, муж­ных, асаб­лі­ва­га скла­ду лю­дзей, і та­му яны ў тых паў­снах не-не ды ўздрыг­нуць, пра­стог­нуць і пра­чнуц­ца, каб ужо да ра­ні­цы не за­плю­шчыць ва­чэй. А по­тым, мо­жа, па­ды­дуць да той гар­ма­ты і моўч­кі па­ста­яць ка­ля яе...

Ні­хто не за­бы­ты, ні­што не за­бы­та

Ні­як не сці­ра­ец­ца з па­мя­ці Ула­дзі­мі­ра Пу­за­на­ва, які ў 20 га­доў ка­ман­да­ваў тан­ка­вым уз­во­дам, вы­па­дак, як на Днеп­ра­пят­роў­шчы­не во­раг вы­веў яго ба­я­вую ма­шы­ну са строю, а сам ён атры­маў ку­ля­вое ра­нен­не. Танк за­га­рэў­ся ад пра­мо­га па­пад­ан­ня сна­ра­да ня­мец­кай са­ма­ход­кі. Ра­дыст экі­па­жа за­гі­нуў, ме­ха­ні­ку ада­рва­ла на­гу, на­вод­чык быў па­ра­не­ны ў пля­чо, а ка­ман­дзір — у ру­ку і на­гу. Да­рэ­чы, у яго пад ка­лен­кай і да­гэ­туль ся­дзіць аско­лак, які ча­паць нель­га.

3 та­кім жа аскол­кам, так­са­ма ў на­зе, жы­ве і 91-га­до­вы за­слу­жа­ны ле­са­вод Бе­ла­ру­сі, док­тар сель­ска­гас­па­дар­чых на­вук пра­фе­сар Аляк­сандр Ка­жэў­ні­каў, які даб­ра­воль­цам ус­ту­піў у ра­ды Чыр­во­най Ар­міі і ва­я­ваў спа­чат­ку страл­ком і на­вод­чы­кам 82-мі­лі­мет­ро­ва­га мі­на­мё­та пад Ста­лін­гра­дам, а за­тым — пад Ле­нін­гра­дам. Са­мая вы­со­кая яго сал­дац­кая ўзна­га­ро­да — ме­даль «За ад­ва­гу».

— Смерць заў­сё­ды ха­дзі­ла по­бач з на­мі, — рас­каз­ва­юць Іван Дзя­ме­хін, які ва­я­ваў у скла­дзе Бран­ска­га, 1-га, 2-га, 3-га Бе­ла­рус­кіх фран­тоў, ва Ус­ход­няй Пру­сіі, быў па­ра­не­ны ды зноў ус­ту­піў у строй, пар­ты­зан-раз­вед­чык Мі­ха­іл Ні­кі­цен­ка, які быў кан­ту­жа­ны, атры­маў ра­нен­не ў пра­мой су­тыч­цы з фа­шысц­кі­мі раз­вед­чы­ка­мі і прай­шоў усю вай­ну, вяр­нуў­шы­ся да­до­му толь­кі ў 1947 го­дзе, і бы­лы стра­лок асоб­най па­ра­шут­на-дэ­сант­най ро­ты, а за­тым ка­рэк­ці­роў­шчык ар­ты­ле­рый­ска­га агню Аляк­сандр Пры­ходзь­ка, які ва­я­ваў ва Укра­і­не, пад Ста­лін­гра­дам, у Мал­да­віі, Венг­рыі, Аў­стрыі, Чэ­ха­сла­ва­кіі і Гер­ма­ніі. У яго так­са­ма — і ра­нен­ні, і кан­ту­зіі, і ба­я­выя ўзна­га­ро­ды.

Не па­зайз­дрос­ціш лё­су Зі­на­і­ды Ка­шу­бі­най з Дуб­ро­вен­ска­га і Ма­рыі Ка­ры­ка з Хой­ніц­ка­га ра­ё­наў, якія ва ўзрос­це пя­ці і два­нац­ца­ці га­доў ра­зам з ма­ці, ма­лы­мі бра­ці­ка­мі і сяст­рыч­ка­мі апы­ну­лі­ся ў Гер­ма­ніі спа­чат­ку ў канц­ла­ге­рах, а за­тым — у ма­ёнт­ках баў­э­раў, дзе на­поў­ні­цу зве­да­лі як го­лад і хо­лад, так і хва­ро­бы, цяж­кую пра­цу.

А вось ін­ва­лід Аляк­сей Абі­бак з Пет­ры­каў­ска­га ра­ё­на да­па­ма­гаў фрон­ту сна­ра­да­мі, пра­цу­ю­чы пад­лет­кам па 12 га­дзін у су­ткі то днём, то ноч­чу на ва­ен­ным за­вод­зе ў Ча­ля­бін­скай воб­лас­ці. Ма­ла­ды ар­га­нізм пас­ля та­кой ра­бо­ты па­тра­ба­ваў ад­наў­лен­ня сіл. Толь­кі вы­да­дзе­на­га пай­ка не ха­па­ла: да­во­дзі­ла­ся цяр­пець. І толь­кі ка­лі нем­цаў раз­гра­мі­лі пад Ста­лін­гра­дам, той па­ёк стаў больш ка­ла­рый­ным.

Ад сэр­ца — да сэр­ца

Што і ка­заць, вя­лі­кі сён­ня ўзрост у фран­та­ві­коў Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны, бы­лых вяз­няў фа­шысц­кіх ла­ге­раў, пра­цаў­ні­коў ты­лу. Ад хва­роб ні­ку­ды не па­дзец­ца. Доб­ра, што ёсць та­кі шпі­таль, дзе і пад­ля­чыц­ца мож­на, і па­быць у ат­мас­фе­ры асаб­лі­вай цеп­лы­ні і сар­дэч­нас­ці, якая па­нуе тут.

Да­рэ­чы, шпі­таль быў ство­ра­ны ў жніў­ні 1941 го­да ў го­ра­дзе Бій­ску Ал­тай­ска­га краю. Як эва­ку­а­цый­ная ме­ды­цын­ская ўста­но­ва ён змя­шчаў­ся ў пры­ста­са­ва­ных бу­дын­ках ін­тэр­на­таў, гас­ці­ні­цы, шко­лы, і ўжо ў пер­шыя ме­ся­цы вай­ны быў пе­ра­поў­не­ны бай­ца­мі, якіх да­стаў­ля­лі сю­ды з па­лёў біт­ваў.

Ка­лі ж во­раг па­ка­ціў­ся на За­хад, на па­ра­дак дня паў­ста­ла пы­тан­не аб пе­рад­ыс­ла­ка­цыі шпі­та­ля блі­жэй да фрон­ту, у Го­мель. Па­коль­кі го­рад над Со­жам быў ушчэнт раз­бу­ра­ны, ля­чэб­ная ўста­но­ва раз­мяс­ці­ла­ся ў не­каль­кіх па­мяш­кан­нях (на­ват бы­лой ня­мец­кай стай­ні), у якіх не бы­ло ні вок­наў, ні дзвя­рэй. Ка­лек­тыў ме­ды­каў на не­каль­кі ме­ся­цаў пе­ра­тва­рыў­ся ў тын­коў­шчы­каў, цес­ля­роў, му­ля­раў і ін­шых ра­бо­чых. Як сён­ня вя­до­ма, ме­ды­кі ад­пра­ца­ва­лі на ад­наў­лен­ні го­ра­да 2500 ча­ла­ве­ка­дзён і зда­лі ў фонд аба­ро­ны кра­і­ны 74 ты­ся­чы руб­лёў. У сту­дзе­ні 1945 го­да шпі­таль па­чаў ужо пры­маць па­ра­не­ных.

І толь­кі ў 2006 го­дзе на но­вым мес­цы, ся­род са­сно­ва­га бо­ру, з'я­віў­ся су­час­ны шпі­таль. Ён не­ад­на­ра­зо­ва мя­няў свой про­філь, удас­ка­наль­ва­ла­ся сіс­тэ­ма ме­ды­цын­скай да­па­мо­гі і рэ­абі­лі­та­цыі ін­ва­лі­даў Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны. За час іс­на­ван­ня ста­цы­я­нар­на тут пра­ля­чы­ла­ся звыш 400 ты­сяч ча­ла­век.

— Ця­пе­раш­нія па­цы­ен­ты — не толь­кі ве­тэ­ра­ны вай­ны? — пы­та­ю­ся ў га­лоў­на­га ўра­ча шпі­та­ля Але­га Іван­цо­ва.

— Сён­ня мы аказ­ва­ем ме­ды­цын­скую да­па­мо­гу ін­ва­лі­дам, удзель­ні­кам Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны, бла­кад­ні­кам Ле­нін­гра­да, бы­лым вяз­ням фа­шысц­кіх канц­ла­ге­раў, тур­маў, ге­та, пра­цаў­ні­кам фран­та­во­га ты­лу, чле­нам сем'­яў за­гі­нулых ва­ен­на­слу­жа­чых, во­і­нам-ін­тэр­на­цы­я­на­ліс­там. А пры на­яў­нас­ці сва­бод­ных мес­цаў — і адзі­но­кім гра­ма­дзя­нам па­жы­ло­га ўзрос­ту, чар­но­быль­цам. На плат­най асно­ве зай­ма­ем­ся ля­чэн­нем і за­меж­ных гра­ма­дзян. Мі­ну­лы год быў са­мым рэ­корд­ным за час іс­на­ван­ня шпі­та­ля: у нас пра­ля­чы­ла­ся 11 786 па­цы­ен­таў, ка­ля чвэр­ці з іх — удзель­ні­кі вай­ны.

— Згод­на з кан­цэп­цы­яй Су­свет­най ар­га­ні­за­цыі ахо­вы зда­роўя, су­час­ная баль­ні­ца па­він­на вы­кон­ваць ча­ты­ры функ­цыі: ля­чэб­ную, пра­фі­лак­тыч­ную, ву­чэб­ную і на­ву­ко­ва-да­след­чую. Якія з іх ха­рак­тэр­ныя для шпі­та­ля?

— У нас функ­цы­я­ну­юць тры тэ­ра­пеў­тыч­ныя і два не­ўра­ла­гіч­ныя ад­дзя­лен­ні, ад­дзя­лен­ні пас­ля­ін­суль­тнай, пас­ля­ін­фарк­тнай, ан­ка­ла­гіч­най і пас­ля­траў­ма­та­ла­гіч­най рэ­абі­лі­та­цыі, рэ­абі­лі­та­цыі па­цы­ен­таў не­ўра­ла­гіч­на­га про­фі­лю, ад­дзя­лен­не рэ­ані­ма­цыі і ін­тэн­сіў­най тэ­ра­піі. Так­са­ма пра­цу­юць шмат­лі­кія са­ма­стой­ныя ка­бі­не­ты і па­рак­лі­ніч­ныя ад­дзя­лен­ні. У апош­ні час у прак­ты­ку ўка­ра­нё­ны дзя­сят­кі са­мых дас­ка­на­лых ме­та­даў ды­яг­нос­ты­кі і ля­чэн­ня, рэ­гу­ляр­на аб­наў­ля­ец­ца парк ме­ды­цын­скай апа­ра­ту­ры і тэх­ні­кі, ся­род іх і та­кія, якіх не ма­юць ін­шыя ля­чэб­ныя ўста­но­вы Го­мель­шчы­ны. У сце­нах шпі­та­ля аку­му­ля­ва­ны ба­га­ты прак­тыч­ны во­пыт, у якім ува­соб­ле­ны апош­нія да­сяг­нен­ні на­ву­кі.

— Ваш ка­лек­тыў і сён­ня муж­на зма­га­ец­ца за зда­роўе лю­дзей?

— Су­мнен­няў у гэ­тым ня­ма. Я ўво­гу­ле ім га­на­ру­ся. І на гэ­та ёсць усе пад­ста­вы: 92 пра­цэн­ты ўра­чэб­на­га пер­са­на­лу з'яў­ля­юц­ца атэс­та­ва­ны­мі спе­цы­я­ліс­та­мі, а ся­род ме­ды­цын­скіх сяс­цёр гэ­ты па­каз­чык скла­дае 84 пра­цэн­ты. Не атэс­та­ва­ны па­куль толь­кі тыя кад­ры ме­ды­каў, якія прый­шлі да нас ня­даў­на. На­пе­ра­дзе вя­лі­кі пласт ра­бо­ты, якую, як і ра­ней, бу­дзем вы­кон­ваць доб­ра­сум­лен­на.

Ула­дзі­мір ПЕР­НІ­КАЎ,

г. Го­мель.

Выбар рэдакцыі

Навука

Наколькі эфектыўна працуе сістэма інтэлектуальнай уласнасці?

Наколькі эфектыўна працуе сістэма інтэлектуальнай уласнасці?

Расказаў першы намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь Дзяніс Каржыцкі.

Здароўе

У Нацыянальны каляндар плануюць уключыць новыя прышчэпкі

У Нацыянальны каляндар плануюць уключыць новыя прышчэпкі

Як вакцыны выратоўваюць жыцці і чаго можа каштаваць іх ігнараванне?

Грамадства

Курс маладога байца для дэпутата

Курс маладога байца для дэпутата

Аляксандр Курэц – самы малады народны выбраннік у сваім сельсавеце і адзіны дэпутат сярод сваіх калег па службе.