Вы тут

Мер­ка­ван­не


На ме­ды­я­фо­рум з'е­ха­лі­ся вя­ду­чыя ме­ды­я­пер­со­ны бліз­ка­га і да­лё­ка­га за­меж­жа. Мер­ка­ван­ні не­ка­то­рых з іх на­конт раз­віц­ця су­час­ных срод­каў ма­са­вай ін­фар­ма­цыі да­вя­ло­ся па­чуць, як ка­жуць, з пер­шых вус­наў.

Зра­біць са­цы­я­куль­тур­ныя ко­ды ка­рыс­ны­мі для аў­ды­то­рыі

Аб тым, якім чы­нам СМІ фар­мі­ру­юць но­выя са­цы­я­куль­тур­ныя ко­ды або раз­бу­ра­юць тыя, што іс­ну­юць, рас­ка­заў да­цэнт ка­фед­ры па­лі­тыч­най тэ­о­рыі Мас­коў­ска­га дзяр­жаў­на­га ін­сты­ту­та між­на­род­ных ад­но­сін МЗС Ра­сій­скай Фе­дэ­ра­цыі Кі­рыл КОК­ТЫШ:

— Пры­зна­чэн­не жур­на­ліс­та не пе­ра­каз­ваць фак­ты, а ін­тэр­прэ­та­ваць іх ра­зу­мен­не. І гэ­тае ра­зу­мен­не без, ска­жам, звер­кі га­дзін­ні­ка, без да­ве­ру, жыц­цё­вых сэн­саў не рас­шыф­роў­ва­ец­ца. У гэ­тым пла­не фак­ты мож­на па­раў­наць са шкі­ле­там, на якім мо­гуць вы­рас­ці аб­са­лют­на роз­ныя рэ­чы. Для та­го, каб неш­та атры­ма­ла­ся, у га­ла­ве заў­сё­ды па­трэб­на мець, што на­зы­ва­ец­ца, са­цы­я­куль­тур­ныя ко­ды, у ад­па­вед­нас­ці з які­мі мож­на гэ­тыя фак­ты рас­шыф­ра­ваць, ін­тэр­прэ­та­ваць і, са­мае га­лоў­нае, зра­біць іх ка­рыс­ны­мі для сва­ёй аў­ды­то­рыі.

Са­цы­я­куль­тур­ныя ко­ды — вель­мі важ­ная рэч, пра якую сён­ня мы імк­нём­ся ка­заць. Гэ­та ка­лі, на­прык­лад, ад­ны і тыя ж эпі­зо­ды ў роз­ных цы­ві­лі­за­цы­ях мо­гуць рас­шыф­роў­вац­ца аб­са­лют­на роз­ны­мі спо­са­ба­мі. У кі­тай­скіх каз­ках вы зной­дзе­це Іван­ку-дур­ня, вель­мі па­доб­на­га да тра­ды­цый­на­га з на­шых ка­зак. Толь­кі ў іх лі­та­ра­ту­ры ён дзей­ні­чае аб­са­лют­на ін­шым чы­нам, але ўсё роў­на ста­но­віц­ца ге­ро­ем.

— У ме­ды­я­фо­ру­ме бя­руць удзел прад­стаў­ні­кі 20 кра­ін. Атрым­лі­ва­ец­ца, у іх так­са­ма роз­ныя са­цы­я­куль­тур­ныя ко­ды? І ў гэ­тым кан­тэкс­це, на­пэў­на, трэ­ба ка­заць пра тое, як жур­на­ліс­там ін­тэр­прэ­та­ваць ад­ны і тыя ж па­дзеі...

— На­ту­раль­на, та­кія ко­ды ёсць. І больш за тое, у гэ­тым ас­но­ва вы­га­ды са­ю­за, ста­сун­каў. Ні­вод­на­му ча­ла­ве­ку не­ці­ка­ва гу­та­рыць з са­бой, са сва­ім ад­люст­ра­ван­нем. Ці­ка­ва кан­так­та­ваць з кімсь­ці ін­шым — част­ко­ва па­доб­ным, част­ко­ва не. Роз­насць — гэ­та маг­чы­масць эка­на­міч­на­га аб­ме­ну, ка­лі кож­ная з кра­ін мо­жа спе­цы­я­лі­за­вац­ца на чымсь­ці сва­ім. А так­са­ма роз­насць — за­лог эфек­тыў­нас­ці са­цы­я­куль­тур­на­га аб­ме­ну. Лю­бы ўдзель­нік ка­му­ні­ка­цыі ча­кае ад яе сфе­ры ці­ка­ва­га. А ка­лі ідзе пе­ра­каз даў­но вя­до­мых рэ­чаў, то гэ­та прос­та не­ці­ка­ва. Та­му, на­ту­раль­на, гэ­тая роз­насць ёсць, яе трэ­ба куль­ты­ва­ваць. І не­аб­ход­на ра­зу­мець, што гэ­та не не­да­хоп, а, на­ад­ва­рот, вар­тасць. Яе трэ­ба раз­ві­ваць, бо як­раз гэ­тая роз­насць ро­біць вы­гад­ны­мі, ці­ка­вы­мі кан­так­ты Бе­ла­ру­сі з Ка­зах­ста­нам, з Ра­сі­яй, ды і з Ус­ход­няй Еў­ро­пай.

Не­аб'­ек­тыў­най жур­на­ліс­ты­кі быць не мо­жа

На не­бяс­печ­нае ста­но­ві­шча ў све­це звяр­нуў ува­гу вя­ду­чы пра­гра­мы "Кроп­ка ад­лі­ку" тэ­ле­ка­на­ла Russіa Today Аляк­сандр ГУР­НОЎ, які па­раз­ва­жаў на тэ­му та­го, на­коль­кі су­час­ная жур­на­ліс­ты­ка аб'­ек­тыў­ная:

— Сён­ня свет як ні­ко­лі бліз­ка зна­хо­дзіц­ца да маг­чы­ма­га ўзнік­нен­ня вай­ны. І гэ­та вель­мі не­бяс­печ­ная сі­ту­а­цыя. Не­бяс­печ­ная тым, што ёсць не­каль­кі лю­дзей, якія ве­да­юць, што вай­на да­бром не скон­чыц­ца. Але ёсць вя­лі­кая коль­касць та­кіх, хто за­раб­ляе свой хлеб тым, што імк­нец­ца пе­ра­ка­наць пер­шых: мож­на кры­ху і па­ва­я­ваць.

— А як нам, жур­на­ліс­там, у гэ­тай сі­ту­а­цыі ін­тэр­прэ­та­ваць па­дзеі, каб, са­мае га­лоў­нае, не на­шко­дзіць?

— Не­аб­ход­на па­спра­ба­ваць ра­за­брац­ца ў тым, што ад­бы­ва­ец­ца. Мы ўсе сы­хо­дзім з та­го, што но­вая вай­на не­маг­чы­мая. А яна рэ­аль­на мо­жа быць. Ёсць пэў­ныя ме­ха­ніз­мы, якія аў­та­ма­тыч­на вя­дуць да вай­ны. Мы ўсе мяр­ку­ем, што Дру­гую су­свет­ную вай­ну рас­па­чаў Гіт­лер. Зболь­ша­га гэ­та праў­да. Але ка­лі мы ўзга­да­ем Пер­шую су­свет­ную вай­ну, яна па­ча­ла­ся аў­та­ма­тыч­на. І гэ­та ня­гле­дзя­чы на тое, што амаль усе кі­раў­ні­кі кра­ін бы­лі па­між са­бой сва­я­ка­мі. На­столь­кі яны за­гу­ля­лі­ся ў па­лі­ты­ку (мы вель­мі бліз­кія да гэ­та­га за­раз), што вар­та бы­ло за­біць ад­на­го Фер­ды­нан­да, як аў­та­ма­тыч­на па­ча­ла­ся Пер­шая су­свет­ная вай­на. Та­кое мо­жа ад­быц­ца і сён­ня. І гэ­та вель­мі не­бяс­печ­ная тэн­дэн­цыя, з якой не­аб­ход­на зма­гац­ца.

— А ці мо­гуць прад­стаў­ні­кі срод­каў ма­са­вай ін­фар­ма­цыі су­праць­ста­яць ва­ен­ным кан­флік­там? Ці мы бяс­сіль­ныя?

— Мы мо­жам кан­флікт рас­паль­ваць, а мо­жам не рас­паль­ваць. Ка­лі ка­заць шчы­ра, за­раз мы яго рас­паль­ва­ем. І аб'­ек­тыў­ныя жур­на­ліс­ты па­він­ны, як мі­ні­мум, гэ­та­му су­праць­ста­яць. Фак­тыч­на да­ваць бой той пра­па­ган­дзе, якая пры­хо­дзіць з роз­ных ба­коў, про­ці­ста­яць шмат­лі­кім на­пад­кам. Ад­нак на­ват аб'­ек­тыў­ная жур­на­ліс­ты­ка аказ­ва­ец­ца ў ста­не вай­ны. Мы па­він­ны ра­зам пра­ца­ваць над тым, каб па­леп­шыць па­ра­зу­мен­не па­між на­шы­мі кра­і­на­мі.

Вель­мі цяж­ка знай­сці праў­ду

Пра асаб­лі­вас­ці асвят­лен­ня па­дзей Дру­гой су­свет­най вай­ны ў Гер­ма­ніі і ўво­гу­ле ад­но­сі­ны на­шчад­каў пе­ра­мо­жа­ных да тра­ге­дыі, якая ад­бы­ла­ся на тэ­ры­то­рыі Бе­ла­ру­сі больш чым 70 га­доў та­му, рас­ка­заў га­лоў­ны рэ­дак­тар ня­мец­ка­га ча­со­пі­са "Osten" ("Вос­ток") Пе­тэр ФРАН­КЭ:

— Са­мае га­лоў­нае — ус­па­мі­ны аб Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­не. І для нас вель­мі важ­на пе­ра­даць гэ­тую ін­фар­ма­цыю пад­рас­та­ю­ча­му па­ка­лен­ню. Для та­го трэ­ба вы­ка­рыс­тоў­ваць срод­кі ма­са­вай ін­фар­ма­цыі. Лю­дзі, якія бы­лі свед­ка­мі мі­ну­лых па­дзей, па­сту­по­ва па­мі­ра­юць, і трэ­ба зна­хо­дзіць ін­шыя фор­мы пе­ра­да­чы да­ку­мен­таль­ных звес­так.

— Ваш ча­со­піс ары­ен­та­ва­ны на аў­ды­то­рыю пост­са­вец­кай пра­сто­ры. У апош­ні час на­зі­ра­юц­ца тэн­дэн­цыі, ка­лі спра­бу­юць пе­ра­пі­саць гіс­то­рыю, на­вя­заць яе но­выя ва­ры­ян­ты. Якая ва­ша па­зі­цыя? Дзе шу­каць праў­ду?

— Праў­ду заў­сё­ды цяж­ка знай­сці. У Кар­ла Марк­са ёсць та­кое вы­каз­ван­не: "Тыя, хто пі­ша гіс­то­рыю, з'яў­ля­юц­ца ты­мі, хто яе вы­зна­чае". І ў сён­няш­ніх рэа­лі­ях гэ­та са­праў­ды вель­мі час­та ад­бы­ва­ец­ца. Ма­гу ска­заць пра Гер­ма­нію, дзе я жы­ву, што ў нас прад­стаў­лен­не ін­фар­ма­цыі ў СМІ да­стат­ко­ва ад­на­ба­ко­вае. І там вель­мі цяж­ка знай­сці праў­ду.

— Якім чы­нам ня­мец­кія срод­кі ма­са­вай ін­фар­ма­цыі асвят­ля­юць па­дзеі Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны?

— Ры­хард Вай­цзе­кер, фе­дэ­раль­ны прэ­зі­дэнт Гер­ма­ніі ў 1984—1994 га­дах, пер­шым ска­заў, што 8 мая — дзень вы­зва­лен­ня. Та­ды як­раз і за­ду­ма­лі­ся, як абы­хо­дзіц­ца з гіс­то­ры­яй Дру­гой су­свет­най вай­ны. І на­шы лю­дзі па­ча­лі ра­зу­мець, што гэ­та са­праў­ды бы­ло вы­зва­лен­не ад фа­шыз­му, а не прос­та па­ра­жэн­не, як гэ­та ра­ней бы­ло пры­ня­та лі­чыць. На­ша гра­мад­ства зай­ма­ец­ца праб­ле­ма­мі Дру­гой су­свет­най вай­ны. Ад­нак у лю­дзей ёсць роз­ныя па­лі­тыч­ныя па­да­плё­кі: у кан­сер­ва­та­раў — свой пункт гле­джан­ня, у ле­вых ён ін­шы.

— А ці ве­дае су­час­нае па­ка­лен­не нем­цаў, якія жу­дас­ныя ўчын­кі здзяйс­ня­лі іх прод­кі на тэ­ры­то­рыі Бе­ла­ру­сі?

— На­ўрад ці яны гэ­та ве­да­юць. Акра­мя, на­пэў­на, тых, хто пра­цуе ра­зам з бе­ла­ру­са­мі, як, на­прык­лад, чар­но­быль­ская іні­цы­я­ты­ва. Яны бы­ва­юць тут, су­стра­ка­юц­ца з людзь­мі і ве­да­юць пра тое, што ад­бы­ва­ла­ся ў Бе­ла­ру­сі ў га­ды Вя­лі­кай Ай­чын­най вай­ны. Асаб­лі­ва па­чы­на­юць ра­зу­мець, што на­ра­бі­лі тут ня­мец­кія вой­скі, пад­час на­вед­ван­ня ме­ма­ры­яль­на­га комп­лек­су "Ха­тынь". Ад­нак, я ду­маю, што боль­шасць нем­цаў гэ­та­га не ве­дае. Ка­лі га­во­раць пра Дру­гую су­свет­ную вай­ну, то ўспры­ма­юць яе як вай­ну па­між рус­кі­мі і нем­ца­мі.

Ве­ра­ні­ка КА­НЮ­ТА.

Фо­та Яў­ге­на ПЯ­СЕЦ­КА­ГА.

 

 

 

Выбар рэдакцыі

Навука

Наколькі эфектыўна працуе сістэма інтэлектуальнай уласнасці?

Наколькі эфектыўна працуе сістэма інтэлектуальнай уласнасці?

Расказаў першы намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь Дзяніс Каржыцкі.

Здароўе

У Нацыянальны каляндар плануюць уключыць новыя прышчэпкі

У Нацыянальны каляндар плануюць уключыць новыя прышчэпкі

Як вакцыны выратоўваюць жыцці і чаго можа каштаваць іх ігнараванне?

Грамадства

Курс маладога байца для дэпутата

Курс маладога байца для дэпутата

Аляксандр Курэц – самы малады народны выбраннік у сваім сельсавеце і адзіны дэпутат сярод сваіх калег па службе.