Вы тут

Станавы хрыбет Саюза


Саюз Беларусі і Расіі мае жыццёва важнае значэнне для абедзвюх дзяржаў.

А склаўся ён менавіта таму, што ў канцы XX ст. Беларусь і Расія сутыкнуліся з прамымі і відавочнымі пагрозамі для сваёй нацыянальнай бяспекі. Адказам стала беспрэцэдэнтная па сваёй глыбіні міждзяржаўная інтэграцыя, але сёння неабходна зразумець, якое вялікае значэнне ў ёй мела разгорнутае ваенна-палітычнае супрацоўніцтва дзвюх дзяржаў. Аналізуючы першыя гады саюзнага будаўніцтва, выразна бачыш, што адным з наймацнейшых імператываў саюзнага будаўніцтва — на пачатковых этапах, магчыма, наогул самым моцным — быў пошук адэкватных адказаў на тую «ціхую агрэсію», якой стала пашырэнне НАТА на Усход.

Такім чынам, у снежні 1994 года Брусель прыняў рашэнне аб прынцыповых і арганізацыйных пытаннях будучага прыёму новых членаў у альянс; найбольш верагоднымі кандыдатамі на ўступленне першапачаткова разглядаліся Чэхія, Венгрыя і Польшча. Ужо праз два месяцы, у лютым 1995-га, Расія і Беларусь заключылі Дагавор аб дружбе, добрасуседстве і супрацоўніцтве, у якім, сярод іншага, прадугледжвалася каардынацыя дзейнасці ў ваеннай вобласці і супрацоўніцтва ў памежных пытаннях. Крыху раней у бязвыплатнае карыстанне на 25 гадоў Расіі былі перададзены дзве вайсковыя базы сувязі і радыётэхнічнай разведкі, а з красавіка 1996 года войскі СПА Беларусі і Расіі пачалі сумеснае баявое дзяжурства.

Аналіз падзей таго часу, перш за ўсё ходу і зместу сустрэч на вышэйшым узроўні, адназначна сведчыць аб тым, што ініцыятывы па пашырэнні ваенна-палітычнага супрацоўніцтва двух бакоў у асноўным зыходзілі ад Мінска. З пачаткам міждзяржаўнага збліжэння Расіі і Беларусі бакі разгарнулі інтэнсіўнае ваеннае супрацоўніцтва. У снежні 1999 года адбылося падпісанне Дагавора аб стварэнні Саюзнай дзяржавы і была прынята праграма дзеянняў Рэспублікі Беларусь і Расійскай Федэрацыі па рэалізацыі палажэнняў гэтага дагавора. Да гэтага часу рэінтэграцыя дзвюх дзяржаў ахоплівала ўжо ўсе вобласці магчымага ўзаемадзеяння, але і ў гэтым дакуменце пытанням сумеснай палітыкі ў галіне абароны было адведзена належнае месца. Прадугледжвалася прыняцце адзінай ваеннай дактрыны, стварэнне рэгіянальнай групоўкі войскаў, зацвярджэнне сумеснай праграмы ўзбраення дзяржаў-удзельніц; правядзенне адзінай пагранічнай палітыкі; былі намечаны шырокія захады па сумеснай дзейнасці праваахоўных органаў і спецслужбаў.

Правільнасць курсу на ваенна-стратэгічную і тэхнічную інтэграцыю пацвердзілася ўжо ў самым хуткім часе, калі стала вядома пра планы ЗША размясціць у Чэхіі і Польшчы элементы амерыканскай сістэмы ПРА. «Прасоўванне ваеннай інфраструктуры НАТА на Усход і запланаванае размяшчэнне элементаў амерыканскай сістэмы супрацьракетнай абароны ў сумежных з Беларуссю дзяржавах сур'ёзна ўскладняе ваенна-палітычную сітуацыю паблізу нашых межаў», — заявіў тады Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка. Як вядома, неадкладна ўслед за гэтым Мінск анансаваў закупкі расійскага ўзбраення, якія адыгралі, мяркуючы па ўсім, вырашальную ролю ў плане «асіметрычнага адказу» Саюзнай дзяржавы на амерыканскія ініцыятывы па ПРА. Пасля гэтага рушыла ўслед серыя ўсё больш маштабных вучэнняў — процівагу буйным вучэнням НАТА ў непасрэднай блізкасці ля межаў Беларусі, якія рэгулярна паўтараюцца. Расійска-беларускія вучэнні пры гэтым насілі падкрэслена абарончы, але ад гэтага не менш значны характар, які пацвярджае поўную аператыўную сумяшчальнасць беларускай і расійскай складнікаў рэгіянальнай групоўкі сіл.

Вакол праблем і супярэчнасцяў, якімі суправаджаецца эвалюцыя Саюзнай дзяржавы, пастаянна ідуць дыскусіі: ці адбылося яно, ці ёсць у яго перспектыва, якая ступень яго жыццяздольнасці? Супярэчнасцяў у развіцці Саюза ў апошнія гады было сапраўды нямала, але ясна адно: «рэінтэграцыя» Расіі і Беларусі адпавядае іх найбольш глыбокім інтарэсам — інтарэсам бяспекі, і ніякія «газавыя» або «малочныя» войны ў гэтых адносінах нічога прынцыпова не мяняюць. Узброеныя сілы дзвюх дзяржаў не толькі выконваюць сваю ролю ў дачыненні да знешніх пагрозаў, яны змацоўваюць Саюз і знутры. Відавочна, што ён свайго значэння ніколі не страціць.

Валерый ГАЛАВАЧ

Выбар рэдакцыі

Тэатр

Барыс Цяцёркін: Я аднолькава ўлюбёны і ў тэатр, і ў кіно

Барыс Цяцёркін: Я аднолькава ўлюбёны і ў тэатр, і ў кіно

Артыст Купалаўскага тэатра —  пра дзяцінства, шлях да сцэны і вывучэнне беларускай мовы.

Грамадства

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

У Год якасці мы задалі навукоўцам нязручныя пытанні аб тым, што «ўнутры» магазіннай пельмешкі або катлеткі.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Для Блізнятаў надыходзіць тыдзень сур’ёзных змен у асабістым жыцці.

Адукацыя

Беларуская мадэль дашкольнай адукацыі: якасць, даступнасць, адказнасць

Беларуская мадэль дашкольнай адукацыі: якасць, даступнасць, адказнасць

У нашай краіне амаль 90 працэнтаў дзяцей ад года да шасці атрымліваюць дашкольную адукацыю.