Змітрок


Змітрок, Зміцер, Дзімітрыеў дзень, Дзмітры — 8 лістапада.

Па праваслаўным календары ў гэты дзень узгадваецца вялікапакутнік Дзімітрый Салунскі, адукаваны рымскі воін-стратэг, які загінуў за ідэі хрысціянства. Ва ўсходніх славян яго звязвалі з воінскім, ратным подзвігам.

* На працягу тыдня, на які прыпадае Дзімітрыеў дзень, у храмах ладзяцца памінальныя набажэнствы. Змітраўскі тыдзень стаў насіць назву бацькоўскі, або дзедаў, таму і Дзяды.

* На Беларусі здавён існавала народнае правіла адзначаць Змітраўскія, ці асеннія Дзяды ў трэцюю суботу пасля Пакравоў (апошнюю перад 8 лістапада). У некаторых рэгіёнах (напрыклад, Ашмянскім павеце) у дарэвалюцыйны час этнографы засведчылі, што «першыя Дзяды адзначалі ў чацвер на Змітраўскім тыдні, другія — у суботу, трэція — у нядзелю, а чацвёртыя — у суботу перад загавінамі (27.11.)».

* Змітраўскую памінальную, бацькоўскую суботу заўсёды праводзілі ўрачыста: хадзілі на магілы сваякоў, служылі паніхіды, накрывалі жалобныя сталы, дзе не абыходзілася без галашэнняў.

* У гэты дзень забаранялася выконваць усялякую цяжкую фізічную ці якую б то ні было «брудную» работу: «На Змітра не пралі, не ткалі і ў полі не працавалі».

* А яшчэ ў гэты дзень пільна назіралі за надвор'ем:

калі «адпачнуць» на Дзедавым тыдні бацькі (калі будзе цёпла), то і ўся зіма будзе з адлігамі;

калі Дзмітрыеў дзень будзе «па голу» (без снегу), то і Вялікдзень будзе цёплым, а калі Дзмітрыева субота са снегам, то і Святая (Вялікдзень) са снегам;

дзімітрый на снезе — вясна позняя;

калі на Змітрака холад і снег, вясна позняя і халодная, а калі адліга — вясна і зіма цёплыя;

калі Зміцер на снезе, то і Каляды на снезе;

* Змітрок па снегу — і Вялікдзень па снегу, Змітрок па голу — і Вялікдзень таксама.

Янка КРУК, Аксана КАТОВІЧ

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.