Ікона


Ікона ў традыцыйнай культуры. Перад іконай выконвалі пэўныя рытуальныя дзеянні, абумоўленыя высокай ступенню сакральнасці (запальвалі свечкі; чыталі малітвы і давалі клятвы; благаслаўлялі маладых перад вяселлем; сустракалі ў варотах набытую жывёлу і першы раз выганялі вясной у поле), таму ў адносінах да яе ў асяроддзі беларускага народа быў выпрацаваны шэраг правілаў і рэгламентацый, а таксама заўважаны пэўныя прыкметы.

* Напрыклад, калі дамашнюю ікону з якой-небудзь прычыны назаўсёды выносілі з хаты, гэта прадказвала выраджэнне ўсёй радзіны; калі ікона з якой-небудзь прычыны пакідала храм, гэта заўсёды прадвяшчала яго разбурэнне, заняпад абшчыны і г.д.

* Ікону ніколі не змяшчалі ў «нячыстых» месцах (у лазні, на гарышчы).

* Верылі, што з дапамогай іконы можна спыніць пажар. Існуе нямала этнаграфічных і фальклорных запісаў пра тое, як падчас пажару распранутая жанчына брала ў рукі ікону і тройчы супраць сонца абыходзіла месца пажару. На Палессі для гэтага выкарыстоўвалі ікону святой Агаты ці ікону пад назвай «Неапалімая купіна».

* Для маладых, якія ехалі ў храм вянчацца, абавязкова набывалі новыя іконы Дзевы Марыі і Іісуса Хрыста. З гэтага моманту гэтыя абразы станавіліся ахоўнікамі новай сям'і.

* Ікону (невялікі абразок) клалі памерламу ў магілу.

* Да іконы забаранялася дакранацца «нячыстаму» чалавеку, напрыклад, жанчыне падчас менструацыі, мужчыну, які не прытрымліваўся забароны на інтымныя зносіны падчас посту.

* Ваду, якой мылі іконы перад святамі, напрыклад, у Чысты чацвер, вылівалі каля хаты з таго боку, дзе быў чырвоны кут.

* Старыя іконы забаранялася спальваць ці проста выкідаць. Такія іконы закопвалі на могілках ці пускалі па вадзе.

* У спалучэнні са словам «ікона» не ўжывалася такое слова і дзеянне, як «продаж». Ікону можна было «выменяць» (няхай сабе нават і за грошы) ці «падарыць».

Янка КРУК, Аксана КАТОВІЧ

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.