Вы тут

Як адзначаюць навагоднія святы на двух розных полюсах Беларусі


Дзед Мароз са Снягурачкай на кабрыялеце, калядныя кірмашы на цэнтральнай плошчы, дзіцячыя ранішнікі, карагоды, навагоднія спектаклі — мы пабывалі ў розных месцах краіны, каб паглядзець, як невялікія беларускія гарады рыхтуюцца да святкавання Калядаў і Новага года і ствараюць для гэтага адпаведную атмасферу. Два раённыя цэнтры, Петрыкаў і Паставы, сталі нашым прыстанкам для пошуку святочнага настрою і каляднага чараўніцтва. Гэтыя гарады аб'ядноўвае антураж і пэўны склад думак, што ўсім нам застаўся ад савецкага часу, але іх «душа» паходзіць з больш глыбокай спадчыны. У стасунках гэтых пластоў можна ўбачыць твар горада, а ў сённяшнім культурным жыцці — яго тонкія праявы. Мы, у сваю чаргу, сталі «даследчыкамі» калядна-навагодніх праграм, якія хоць і ўтрымліваюць агульныя «нарыхтоўкі» невялікіх гарадоў, вядома ж, між сабой адрозніваюцца.


Безумоўна, гарадской візітоўкай у гэты час становіцца святочная ёлка на цэнтральнай плошчы, таму яе пошук, выбар і ўстаноўка ператвараюцца амаль у прыгоду. «Гэта толькі здаецца лёгкім: маўляў, пайшоў у лес і знайшоў, — расказвае начальнік аддзела жыллёва-камунальнай гаспадаркі Пастаўскага райвыканкама Мікалай Доўмант. — На справе не ўсё так проста, шмат залежыць ад надвор'я, і мы, бывае, па чатыры-пяць дзён ездзім на пошукі». Сёлета галоўная ёлка ў Паставах дасягае 21 метра ў вышыню і важыць тры з паловай тоны, і яна не самая цяжкая: адзін год супрацоўнікам спадабалася сямітоннае дрэва — пяць з яго ўсталявалі на плошчы.

Упрыгожванне горада і раёна перад святамі — «эстэтычнае афармленне вуліц, фасадаў, будынкаў і збудаванняў» — абавязак райвыканкама. За «негалоўныя» гарадскія святочныя дрэвы прызначылі адказнымі мясцовыя прадпрыемствы і арганізацыі і ў чарговы раз арганізавалі стымулюючы конкурс на найлепшае святочнае афармленне. Кажуць, у горадзе ўзнік дух саперніцтва, а ганаровы вынік пракаментавалі выразам: «горад ззяе, як маленькі Лас-Вегас».

Самы ўпрыгожаны прыватны дом у Петрыкаве.

Аналагічны конкурс ладзіцца ў Петрыкаве, дзе нас часта накіроўвалі да дома Галіны Шлягі, які па колькасці ілюмінацыі, напэўна, таксама можна параўнаць з Лас-Вегасам. «Люблю прыносіць людзям радасць», — тлумачыць свой імпэт Галіна Аляксееўна, якая ў бясконцых метрах агеньчыкаў на вокнах, дрэвах, ганку і на ўсім, чым можна, налічыла васямнаццаць гірлянд.

Галоўная ёлка ў Петрыкаве.

На святочным шэсці  Дзядоў Марозаў.

Да галоўнай петрыкаўскай ёлкі яшчэ перад каталіцкім святам Божага Нараджэння прыйшло шэсце Дзядоў Марозаў, якое адкрыла шэраг калядных і навагодніх мерапрыемстваў. Хоць гэта ідэя для беларускіх гарадоў увогуле не ўнікальная, затое ў Петрыкаве галоўныя Дзед Мароз і Снягурка ўзначальвалі парад на кабрыялеце. Пад суправаджэнне духавога аркестра за імі рухаліся яшчэ больш за пяцьдзясят персанажаў — па Дзеду Марозу і Снягурцы ад кожнай арганізацыі. Каля ёлкі іх ужо, вядома ж, чакалі ўзрушаныя дзеці, якія адразу пасля карагодаў выстраіліся ў чэргі, каб расказаць верш і атрымаць за гэта падарунак. Пад касцюмамі то старшакласнік, то хірург, то супрацоўнік Дома культуры — карацей, гэтае свята стваралі прадстаўнікі розных арганізацый, кожная з якіх сама рыхтавала свае падарункі.

Увогуле святочныя мерапрыемствы, апроч тых, што ладзяцца ў саму навагоднюю ноч, арыентаваны ў першую чаргу на дзяцей, таму чараўніцтва, Дзед Мароз, здзяйсненне мар і ўсё містычнае, што суправаджае канец года, — гэта іх пераважнае права. Рэзідэнцыя Дзеда Мароза, якую ў Петрыкаве ладзяць у камерным краязнаўчым музеі, разлічана выключна на дзетак — Дзед Мароз ля каміна, Снягурачка, спецыяльная праграма — працуюць па заяўках Кажуць, паслуга (наведванне рэзідэнцыі платнае) карыстаецца папулярнасцю, і сюды, да Дзеда Мароза, прыязджаюць дзеці з усяго раёна.

Амаль усе святочныя мерапрыемствы каштуюць грошай — такім чынам раёны падцягваюць свае планы па платных паслугах, якія павінны выканаць на працягу года. «За ўсё, за што мы можам узяць грошы, мы, канешне, спрабуем узяць», — кажа начальнік аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі ў Петрыкаве Вольга Усціновіч-Насека. Напрыклад, Пастаўскі раён летась зарабіў на святочных імпрэзах каля васьмідзесяці мільёнаў недэнамінаваных рублёў, а ў гэтым годзе чакае прыбытку ў памеры ўжо ста дзесяці мільёнаў рублёў. Сёлета каля галоўнай гарадской ёлкі ў Паставах па нядзелях адкрываецца калядны кірмаш, на якім прадаюцца вырабы Дома рамёстваў. І хоць святочны акцэнт у Паставах зроблены на комплекс «Азяркі», што знаходзіцца ў лесе за некалькі кіламетраў ад горада і дзе ладзяцца цэлыя святы для гасцей і, у прыватнасці, дзяцей, горад ад гэтага не страчвае. Якраз на каталіцкае свята Божага Нараджэння на сцэне Дома культуры, які ўмяшчае больш за 500 гледачоў, па традыцыі была пастаўлена музычная казка — два дні з аншлагам паказвалася «Папялушка», у якой было задзейнічана каля ста трыццаці чалавек з творчых груп горада і раёна ў цэлым.

За кулісамі падчас навагодняга спектакля Пастаўскага Дома культуры.

Дысбалансу паміж мерапрыемствамі, прымеркаванымі да каталіцкага і праваслаўнага свят у Паставах, па словах начальніка аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Галіны Чаплінскай, няма: «Па веравызнанні наша насельніцтва падзелена прыкладна напалам, ёсць шмат змешаных сем'яў, таму нельга сказаць, хто — каталікі альбо праваслаўныя — святкуюць больш пампезна і масава».

Самая дарослая вечарына — гэта ўласна святкаванне Новага года ў ноч на 1 студзеня, якое складаецца з дзвюх паралельных частак. У Петрыкаве «Навагодняя ноч» на плошчы пачынаецца ў гадзіну і звычайна працягваецца да чатырох раніцы. У яе ўваходзяць тэатралізаванае прадстаўленне, музыкальнае віншаванне, гульнявая забаўляльная праграма, на якой прысутнічаюць сімвалы адыходзячага і будучага года і, вядома ж, Дзед Мароз. Адначасова ў зале Дома культуры праходзіць дыскатэка (сёлета ёлка, усталяваная ў гэтай зале, пахне надзвычайна). «Гэта трэба для арганізацыі занятасці моладзі ў вячэрні і начны час, каб яна сабралася ў навагоднюю ноч там, дзе больш бяспечна, дзе дзяжураць адпаведныя службы, — кажуць у Петрыкаўскім райвыканкаме.

Дарэчы, навагодняя ноч і дзіцячы ранішнік 31 снежня ў Петрыкаве і гарадскім пасёлку Капаткевічы — гэта адзіныя мерапрыемствы, якія ладзяцца ў раёне за кошт бюджэтных сродкаў. Астатняе, як кажа Вольга Усціновіч-Насека, фінансуецца з пазабюджэтных сродкаў. Пазабюджэт, спонсарскія сродкі і эканомія выкарыстоўваюцца пры падрыхтоўцы да Новага года паўсюль. Гэта датычыцца ў першую чаргу ўпрыгажэння гарадоў і іншых населеных пунктаў раёна, да якога імкнуцца прыцягнуць прыватных прадпрымальнікаў і мясцовы бізнес, заахвоціць жыхароў адпаведна прыбраць свае дамы. У дачыненні да канцэртаў і спектакляў у Петрыкаве кажуць: «практычна ўсе касцюмы шыем сваімі рукамі, таму што грошай не хапае». Для «Папялушкі» ў Паставах за касцюмы дзецям адказвалі бацькі, а сукенку галоўнай гераіні, напрыклад, забяспечыў Салон вясельнай моды. Касцюмы для шэсця Дзядоў Марозаў у Петрыкаве набывалі арганізацыі і прадпрыемствы, ад якіх гэтыя героі «накіроўваліся». «Нам лёгка працаваць, толькі хочацца тым, хто дапамагае, нечым падзякаваць, але за дробязь, што мы маем, мы гэтага не можам зрабіць», — кажа дырэктар петрыкаўскага Дома культуры Нэлі Кудравец.

Ранішнікі, канцэрты, спектаклі і ўсе падобныя ініцыятывы, арганізаваныя пад куратарствам райвыканкамаў, у невялікіх гарадах усё роўна застаюцца галоўнай святочнай праграмай. У свядомасці жыхароў цэнтральная плошча горада ўжо стала месцам сустрэчы, а найбуйнейшыя канцэртныя залы ўспрымаюцца як асноўныя пляцоўкі святочных мерапрыемстваў. Вядома ж, тут ёсць альтэрнатывы — рэстараны, більярдныя, сядзібы і найбольш утульны варыянт — уласны дом. Але як бы хто ні адзначаў Новы год, маленькім гарадам хочацца пажадаць ісці за сваёй культурнай спадчынай і шукаць свае адметнасці. Палессе і Паазер'е зараз на правільным шляху.

Ірэна КАЦЯЛОВІЧ

katsyalovich@zviazda.by

Фота Надзеі БУЖАН

Загаловак у газеце: З Палесся — у Паазер'е

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.