Вы тут

Што такое гібрыднае насенне і ў чым яго перавагі?


Набліжаецца час сяўбы расады некаторых культур. Купля насення і абавязкова звязаны з гэтым выбар сартоў — найважнейшыя задачы, рашэнне якіх шмат у чым вызначыць будучы ўраджай.


Як вызначыць патрэбную колькасць?

Каб зрабіць прыкладны разлік, трэба ведаць, колькі градак, якой плошчы і якіх культур вы будзеце высейваць. Зыходзячы з гэтага, зрабіце разлік неабходнай колькасці насення.

Улічвайце, што на 10 квадратных метраў высейваюць:

  • насення кабачка — 3—4 г,
  • морквы — 5—6 г,
  • буракоў сталовых — 10—12 г,
  • радыскі — 18—20 г,
  • рэдзькі — 4—6 г,
  • рэпы — 2 г,
  • салаты — 2—3 г.

Як вызначыць вагу, калі колькасць на ўпакоўцы пазначана ў штуках?

Па памеры насенне агароднінных раслін дзеляць на:

  • вельмі буйное — у гарбуза, кабачка, бабоў, фасолі, кавуна. У 1 граме такога насення налічваецца да 10 штук зярнят;
  • буйное — у агурка, дыні, радыскі, рэдзькі, буракоў. У 1 г такога насення налічваецца ад 15 да 100 штук зярнят;
  • сярэдняга памеру — у капусты ўсіх відаў, тамата, перцу, баклажана. Іх у 1 г бывае ад 150 да 350 штук зярнят;
  • дробнае і вельмі дробнае — у морквы, пятрушкі, салаты, сельдэрэя, рэпы. У 1 г налічваецца ад 600 да 1000 штук зярнят.

Буйнога насення расходуецца больш, дробнага — менш. Розная і глыбіня іх закладкі ў глебу пры пасеве: вельмі буйное і буйное сеюць на глыбіню 3—4 сантыметры, сярэдняга памеру — на 2—3 сантыметры, дробнае — не глыбей сантыметра. Пры гэтым неабходна рабіць папраўку на склад глебы: на лёгкіх, пясчаных глебах насенне сеюць глыбей, чым на цяжкіх.

Па якіх крытэрыях выбіраць сарты агародніны?

Кожны сорт характарызуецца шматлікімі паказчыкамі: скараспеласцю, ураджайнасцю, лёжкасцю, транспартабельнасцю, смакавымі, пажыўнымі і лячэбнымі якасцямі, устойлівасцю да хвароб і шкоднікаў і многімі іншымі характарыстыкамі.

Зразумела, што прыярытэты ў кожнага агародніка свае: камусьці важнейшая ўраджайнасць, камусьці — ўстойлівасць культуры да хвароб. Але ёсць агульныя для ўсіх правілы, якія варта ведаць і ўлічваць.

  • Улічвайце тэрмін паспявання

Сарты і гібрыды ўсіх культур умоўна падзяляюцца на раннія, сярэдняспелыя і познія. Такое вызначэнне ўстаноўлена ў залежнасці ад працягласці перыяду вырошчвання — вегетацыі, які доўжыцца ад з'яўлення ўсходаў да пачатку збору ўраджаю. Загадзя плануйце, які ўраджай і ў якія тэрміны вам неабходна атрымаць, і ў залежнасці ад гэтага прымайце рашэнне пра сарты. Да таго ж памятайце, што познія сарты агароднінных культур больш ураджайныя і назапашваюць больш вітамінаў і карысных рэчываў, чым раннія.

  • Выбірайце раяніраваныя сарты

Перш чым купляць насенне, трэба высветліць, ці раяніраваны выбраны сорт у вашай мясцовасці, ці хопіць цяпла для яго вырошчвання. З раяніраваннем апошнімі гадамі таксама не ўсё проста: за рэгістрацыю новага сорту і гібрыда неабходна плаціць грошы, таму многія фірмы не рэгіструюць афіцыйна новыя сарты і гібрыды і не раяніруюць іх. Так што абапірайцеся на свой вопыт і вопыт сваіх знаёмых, сяброў, суседзяў-дачнікаў.

Каб засцерагчыся ад падробак, купляйце насенне правераных фірмаў.

Што такое гібрыднае насенне і ў чым яго перавагі?

Дасведчаныя садоўнікі імкнуцца набыць гібрыднае насенне. Яго атрымліваюць у выніку накіраванага адбору ад скрыжавання ўраджайных сартоў з рознымі каштоўнымі біялагічнымі і гаспадарчымі прыкметамі. Расліны гібрыднага насення прынята пазначаць літарай F (ад пачатковай літары лацінскага алфавіта, якая азначае ў перакладзе «дзеці»). Лічба, якая стаіць побач, паказвае, якое гэта пакаленне.

Расліны першага пакалення F1, як правіла, пераўзыходзяць бацькоўскія па ўраджайнасці і іншых прыкметах. Гэту з'яву называюць гетэрозіс, а гібрыды — гетэрозіснымі. Многія гетэрозісныя гібрыды раяніраваны і шырока выкарыстоўваюцца ў вытворчасці агародніны.

Агародніку неабходна ведаць, што насенне гетэрозісных раслін не захоўвае ўласцівасцяў бацькоў. Гетэрозіснае гібрыднае насенне кожны раз атрымліваюць, скрыжоўваючы матчыны і бацькавы сарты або лініі. Працэс гэты складаны і працаёмкі, таму гібрыднае насенне даражэйшае за сартавое. Акрамя таго, тэхналогія гібрыдызацыі і падбору бацькоў — інтэлектуальная ўласнасць аўтара-селекцыянера. А гэта таксама каштуе грошай.

Ірына ТАМКОВІЧ

Загаловак у газеце: Пра насенне

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Выбіраем аптымальную пару года для пахудзення. Спойлер: і гэта не лета!

Выбіраем аптымальную пару года для пахудзення. Спойлер: і гэта не лета!

Жыццё ў «эпоху спажывання» — сур’ёзнае выпрабаванне для чалавека.

Эканоміка

Нашы фінансы павінны прыносіць даход. Які? Вось у чым пытанне

Нашы фінансы павінны прыносіць даход. Які? Вось у чым пытанне

Адукаваныя людзі загадзя плануюць свой паток фінансаў, размяркоўваючы іх па перспектыўных напрамках, тым самым забяспечваючы сабе нябеднае жыццё.

Культура

Мінск 1941. Як гэта было

Мінск 1941. Як гэта было

Неба пачарнела ад самалётаў.