Вы тут

Штогод Нацыянальны архіў Беларусі наведвае звыш дзвюх тысяч чалавек


Напярэдадні свайго 90-годдзя адзін з вядучых архіваў Беларусі сабраў за круглым сталом у Акадэміі навук гісторыкаў, архівістаў і экспертаў. Акрамя абмеркавання надзённых пытанняў і перспектыў у развіцці архіўнай справы, было прэзентавана гісторыка-дакументальнае выданне, якое расказвае пра асноўныя гістарычныя вехі ўстановы.


У тым ліку — пра лёс архіва ў гады Вялікай Айчыннай вайны. З-за імклівага наступлення ворага Цэнтральны дзяржаўны архіў Кастрычніцкай рэвалюцыі, як ён тады называўся, не паспелі эвакуіраваць. Частка дакументаў беззваротна знікла. Ужо пасля вайны ўсяго толькі 30 тысяч спраў адшукалі ў Магілёве, каля 50 тысяч спраў знаходзілася ў Рызе — немцам так і не ўдалося вывезці іх у Германію. Збор дакументаў пачыналі амаль з нуля.

Сёння гэта найбуйнейшае сховішча дакументаў па гісторыі Беларусі XX стагоддзя, першыя з якіх датуюцца 1917-м годам. Нацыянальны архіў захоўвае звыш 1,1 мільёна спраў, якія займаюць амаль 40 тысяч метраў стэлажных паліц — менавіта такая адлегласць ад Мінска да Сілічаў.

— У апошні час значна ўзрасла цікавасць грамадзян да архіваў, — адзначыў дырэктар дэпартамента па архівах і справаводстве Міністэрства юстыцыі Віктар КУРАШ. — І гэта датычыцца не толькі даследчыкаў. Усё больш і больш людзей шукае свае карані, хоча ведаць усё пра сваё паходжанне.

Штогод Нацыянальны архіў наведвае больш за дзве тысячы чалавек. Магчыма, гэта звязана і з тым, што спрасціўся доступ да дакументальных крыніц. Кандыдат гістарычных навук Уладзімір АДАМУШКА, які шмат гадоў узначальваў дэпартамент па архівах і справаводстве, стаяў каля вытокаў укаранення ў архіўную справу сучасных тэхналогій. «У першую чаргу ў «лічбу» пераводзяцца асабліва каштоўныя і ўнікальныя дакументы, а таксама страхавы фонд, — расказвае гісторык. — Акрамя таго, гэта датычыцца навукова-даведачнага апарату: цяпер карыстальнік можа націснуць адпаведную кнопку і паглядзець, дзе і што знаходзіцца. У такім выпадку чалавек менш заказвае спраў: архівы, як і людзі, не любяць стрэсу. Але ў гэтай сітуацыі не трэба гнацца за колькасцю. Мала перавесці дакумент у лічбавы фармат, трэба зрабіць для яго навукова-даведачны апарат, прызначыць яму адпаведнае месца, вызначыць выкарыстанне. У той жа час перавод дакументаў у лічбавы фармат — не панацэя: яшчэ ніхто ў свеце не вызначыў, колькі часу захоўваецца лічбавая копія».

Сёння Нацыянальны архіў уяўляе сабой не толькі адно з найбуйнейшых сховішчаў дакументальнай інфармацыі нашай краіны, а і з'яўляецца значным грамадска-культурным цэнтрам. Папулярызацыя дакументальнай спадчыны — адна з асноўных яго задач. Пачынаючы з 2007 года супрацоўнікамі архіва падрыхтавана 95 выставак, за гады існавання выдадзена 171 кніга: зборнікі дакументаў і даведнікі.

— Дзякуючы супрацоўніцтву вучоных і архівістаў фактычна створана фундаментальная аснова для далейшага развіцця нацыянальнай сістэмы адукацыі, — перакананы акадэмік-сакратар Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў Нацыянальнай акадэміі навук, член-карэспандэнт Аляксандр КАВАЛЕНЯ. — Без гэтай фундаментальнай асновы казаць аб ідэалагічнай рабоце, развіцці культуры, мовы і літаратуры немагчыма.

Вераніка КАНЮТА

kanyuta@zvіazda.by

Загаловак у газеце: Дакументальная скарбніца краіны

Выбар рэдакцыі

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.

Здароўе

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Як працуюць санаторныя школы-інтэрнаты для дзяцей, хворых на скаліёз?

Па статыстыцы на пяць хворых дзяўчынак прыходзіцца толькі адзін хлопчык.

Рэгіёны

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

У якіх ўмовах працавалі медыкі ў гады вайны?

Подзвіг ваенурачоў адлюстроўвае выстава Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Грамадства

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Што трэба ведаць тым, хто адпачывае каля вадаёмаў

Нават пры наяўнасці на пляжы ратавальнай станцыі не варта грэбаваць элементарнымі правіламі бяспекі.