Вы тут

Двухсотгадовы дуб, крыж у гонар Рамуальда Траўгута ...і двое жыхароў


Астроўе хоць і недалёка ад шашы размешчана, але надзейна схавалася ў лесе. Тут кожны дом стаіць як асобная сядзіба, акружаная лесам. І першы ад дарогі дом — Віктара Трафімука. Віктар Андрэевіч пакуль яшчэ не пастаянны жыхар вёскі, маецца на ўвазе паводле дакументаў, але хутка ім зробіцца. Сказаў, што мае намер замацаваць свой статус рэгістрацыяй па месцы жыхарства. А жыве ён тут ужо некалькі гадоў. Цікава, што цяперашні руплівы гаспадар утульнай сядзібы нарадзіўся і вырас у гэтай вёсцы. Але вымушаны быў з'ехаць у 14 гадоў.


— Так атрымалася, што з гэтага ўзросту давялося зарабляць на хлеб, — расказвае пенсіянер. — Маці памерла, бацька на той час стаў інвалідам, а нас было чацвёра. Вось і паехаў я ў Казахстан, куды яшчэ раней накіраваліся сваякі і дзе на цалінных землях добра плацілі. Жыў і працаваў там, пакуль не прызвалі ў армію, служыў у Сярэдняй Азіі. А пасля службы ўсё ж вярнуўся на радзіму. Уладкаваўся ў транспартную арганізацыю ў Кобрыне, там, можна сказаць, адпрацаваў да пенсіі.

А пасля выхаду на заслужаны адпачынак былога вяскоўца пацягнула ў родныя мясціны. Бацькоўскага дома ўжо не было, але стаяла закінутая, занядбаная, можна сказаць, нічыйная хата хроснай маці Віктара. Вось за яе адраджэнне ён і ўзяўся. Дом давялося фактычна аднаўляць, усё папраўляў: вокны, сцены, столь, падлогу. Але цяпер гэта вельмі прыстойнае жыллё. А вакол разбіты ўзорна-паказальны агарод, у двары стаяць вуллі, зараз гэта галоўны клопат гаспадара. Віктар Андрэевіч займаецца пчоламі, мае свой мёд. Словам, на гаспадарцы заняты з ранку да вечара. І вось што ён сказаў: «Многа дзе быў за сваё жыццё, працаваў, служыў у некалькіх рэспубліках былога Саюза, жыў у Кобрыне і іншых гарадах. А прыехаў сюды і зразумеў, што тут мне найлепей, у роднай вёсцы. Тут адчуў душэўны спакой». Цяпер ён актыўна агітуе сына ў вольны ад работы час заняцца сельскай гаспадаркай. І той ужо схіляецца да думкі, каб пасадзіць на бацькавым участку сад. І занятак цікавы, і для сям'і можна капейку дадатковую зарабіць. А тут, глядзіш, і ўнукі пад'едуць, дапамагаць прызвычаяцца. Трэба ж, каб памяталі свае карані.

Другая жыхарка, правільней сказаць, першая, галоўная захавальніца вёскі — Вера Емяльянаўна Радзяюк, жыве тут больш за паўвека. Нарадзілася і вырасла 85-гадовая жанчына ў суседняй вёсцы. Тут і апынулася па шлюбе, пабудавалі з мужам хату, дзе яна жыве і цяпер. Недалёка ад дома стаіць аграмадны дуб-волат. Гаспадыня расказвае, як у 1950-м, калі яна стала жыхаркай Астроўя, старыя людзі казалі, што дубу больш за сто гадоў. Цяпер, значыць, пад дзвесце. Перажыў гэты дуб і войны, і рэвалюцыі, і, мяркуючы па пышнай лістоце, нядрэнна сябе пачувае. Наогул, тут дубоў многа, спрыяльная, відаць, для іх зямля. А землі тутэйшыя — былы фальварак Рамуальда Траўгута, аднаго з кіраўнікоў паўстання 1863 года, пакаранага смерцю ў Варшаве. У гонар гістарычнага дзеяча побач з вёскай устаноўлены крыж на пастаменце з каменю.

Ёсць крыж і на самым уездзе — вясковы абярэг. Яго падтрымліваюць і прыбіраюць дочкі Веры Емяльянаўны. Ёй самой цяпер цяжка ўпраўляцца нават па сваёй невялікай гаспадарцы, — ногі баляць.

— А раней, — расказвае пенсіянерка, — была адной з першых працаўніц у калгасе, 41 год адпрацавала ў гаспадарцы, больш за 10 гадоў была звеннявой паляводчай брыгады.

У шуфлядцы ветэран працы захоўвае значкі, граматы, іншыя адзнакі за работу. На палях у тую пару было працаваць цяжка, усё рабілася ўручную. Адны буракі апалоць колькі сіл патрабавалася. Ну і вядома, свая гаспадарка была немалая: карова, свінні, куры. Дваіх дачок выгадавалі з мужам. Цяпер яны маці даглядаюць. Малодшая дачка з Кобрына прыязджае кожны тыдзень. Гэта яе клопатамі ўвесь двор уяўляе сабой кветнік з клумбаў розных формаў. Прыгожа цвітуць пяшчотна-ружовыя ружы.

— Нешта іх менш стала, ці гэты год неспрыяльны, — са шкадаваннем адзначае гаспадыня. — А тыя гады ружы цвілі, аж вочы радаваліся. Неяк вадзіцель аўтакрамы (яна разварочваецца акурат за варотамі Веры Радзяюк. — Аўт.) папрасіў нарэзаць букет, сказаў, што ў жонкі дзень нараджэння. Я і зрэзала пяць руж, — працягвае пенсіянерка — Дык ён потым расказваў, што амаль месяц стаялі ў вазе. Жонка гаварыла, што такіх раней не сустракала. Нават пачастунак для мяне перадала.

Аўтакрама прыходзіць тры разы на тыдзень, так што купіць прадукты — не праблема. Паштальён таксама прыязджаў тры разы ў вёску, бо бабулька выпісвае абласную газету, а потым пашкадавала яго, сказала, каб прывозіў у суботу ўсе тры нумары: «Я і ў выхадныя ўсе газеты па чарзе прачытаю». Пастаянная жыхарка Астроўя чытае газеты, глядзіць тэлевізар. І ў дыскусіі на палітычную альбо сацыяльна-эканамічную тэму яе не правядзеш. Спрабавала адна прадавец аўтакрамы давесці, што на самым высокім узроўні заяўлена аб нерэнтабельнасці гандлёвага абслугоўвання вёсак з малой колькасцю жыхароў. Дык бабулька ёй заявіла, што сама чула з экрана ад кіраўнікоў дзяржавы адваротнае, а маладзіца няхай не пераварочвае інфармацыю, а лепш займаецца сваёй справай.

Адразу відно, што Вера Емяльянаўна — чалавек з актыўнай жыццёвай пазіцыяй, такой яна некалі была працаўніцай, такой застаецца і цяпер. Пытаюся, ці не страшна жыць ёй тут. Дом адзінага суседа крыху воддаль, праўда, летам ёсць яшчэ адзін чалавек, які пражывае часова, але ён не вельмі надзейны ў сэнсе паводзінаў. Пенсіянерка адказвае па-філасофску:

— А чаго баяцца? Страшнейшага за смерць нічога не бывае, а яе яшчэ нікому не ўдалося пазбегнуць. Так што жыву спакойна, — а потым крыху весялей дадае: — Вунь жа ў мяне які ахоўнік Джэк, — і ківае на паляўнічага сабаку, што каля хлява выглядвае з будкі.

Са старшынёй сельскага Савета Аляксандрам Пятручыкам спрабуем не пагадзіцца: «Які ён ахоўнік? Мы яго адразу і не заўважылі, мы ўжо гадзіну тут, а ён нават не брахнуў». На што гаспадыня вельмі сур'ёзна адказвае: «Мой Джэк у людзях разбіраецца. Значыць, вы не выклікалі ў яго падазрэнняў. Калі часам зойдзе хто нападпітку альбо наогул не вельмі добры чалавек, сабака гатовы ланцуг парваць, брэша, аж заходзіцца. Шмат разоў праверана. А вось унучка, напрыклад, першы раз са сваім жаніхом прыехала. Ён тут дзень, лічы, па двары хадзіў, Джэк ні разу голасу не падаў. Я сказала тады: «Значыць, добры хлопец».

Яшчэ адзін сабачка гаспадыні, дварняк па мянушцы Малыш, паводле яе слоў, вельмі стары. Пакуль мы былі, ён спаў на ганку амаль што ў абдымках з катом. «Вось і ўся мая гаспадарка», — усміхнулася бабулька. А потым дадала, што трымае яшчэ колькі курачак. Паколькі вёска стаіць у акружэнні лясоў, то трымаць птушку трэба ў закрытым вальеры, дзе яны і сядзяць. Але зводзіць іх гаспадыня пакуль не збіраецца. Усё ж прыемна бывае, калі на Вялікдзень альбо ўлетку ўнукі прыедуць, пачаставаць іх дамашнім яечкам.

Святлана ЯСКЕВІЧ

уасkеvісh@zvіаzdа.bу

Загаловак у газеце: Астроўе Маларыцкага раёна

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Арктычнае ўварванне на змену цёпламу паветру. Калі чакаць першы снег? Прагноз ад Дзмітрыя Рабава

Арктычнае ўварванне на змену цёпламу паветру. Калі чакаць першы снег? Прагноз ад Дзмітрыя Рабава

З чым звязана такая восеньская зменлівасць надвор’я і калі чакаць першы снег.

Грамадства

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

КАЗЯРОГ. Буйныя крэдыты зараз лепш не браць. Паспрабуйце прывесці думкі і пачуцці ў парадак. І перастаньце гібець, зазірніце ў сябе, ураўнаважце эмацыянальны стан. Зараз самы час для наладжвання згубленых сувязяў, якія спатрэбяцца ў найбліжэйшай будучыні. Не забывайце пра родных і блізкіх.

Спорт

Сяргей Кавальчук: У спорце вышэйшых дасягненняў адна мэта — быць лепшымі

Сяргей Кавальчук: У спорце вышэйшых дасягненняў адна мэта — быць лепшымі

Міністр спорту і турызму пра жыццё беларускага спорту. Шчыра і аб’ектыўна.