Вы тут

Як нарыхтоўшчыкі ўтрымліваюць свае пазіцыі


За дзевяць месяцаў Гродзенскім абласным спажывецкім таварыствам выплачана насельніцтву за сельгаспрадукцыю і сыравіну 21 мільён рублёў, што на 8 % больш, чым за такі ж перыяд летась. Але не ўсе пазіцыі вытрымліваюць выпрабаванне часам. Напрыклад, сёлета знізілася закупка яблыкаў. А вось нарыхтоўка ягад — чарніц і клубніц — значна вырасла. Здатчыкі выяўляюць найбольш выгадныя для іх напрамкі.


Танны яблык

Сёлетні год ураджайны на яблыкі. І магчымасць іх здаць таксама ёсць. Да гэтай справы нават падключылі сельскія Саветы, паведамілі ў Гродзенскім аблспажыўтаварыстве. Арганізацыйная работа была праведзена яшчэ на пачатку сезона. Сельскім Саветам была даведзена інфармацыя аб магчымасці закупіць яблыкі і ў вызначаны час іх забраць. З боку сельскіх Саветаў паступілі звесткі аб прыблізнай колькасці здатчыкаў. Гэта дазволіла пазбегнуць стыхійнасці ў нарыхтоўцы.

— Мы, у сваю чаргу, залежым ад патрэб перапрацоўкі, бо ўвесь апад паступае менавіта туды, мы яблыкі не захоўваем, — расказаў начальнік упраўлення нарыхтовак, прамысловасці і знешнеэканамічнай дзейнасці Гродзенскага абласнога спажывецкага таварыства Андрэй Сцефановіч. — Перад пачаткам сезона мы ўзгадняем аб'ёмы і заключаем пад іх дагаворы. Апад ідзе, як правіла, на вінаробчы камбінат.

І хаця яблыкаў многа, ажыятажнага збыту вакол садавіны не назіралася. Насельніцтва не спяшалася збыць свой апад, які літаральна ўсцілаў падворкі. Чаму? Паўплываў цэнавы фактар. Яблык у гэтым годзе стаў вельмі танным: за кілаграм ападу плацілі пяць капеек. Адпаведна, за мяшок атрымоўваецца паўтара рубля. «Перабіваць» цану таксама няма ахвотных. Акрамя спажыўтаварыства, ніхто яблыкі ў насельніцтва не купляе.

Разам з ападам ідзе нарыхтоўка таварных пладоў, закупачны кошт якіх значна вышэйшы — да 50 капеек за кілаграм. Такія яблыкі нарыхтоўшчыкі гатовы купляць не толькі ў сезон, але і зімой, каб потым рэалізаваць насельніцтву праз рознічны гандаль, на рынках і кірмашах.

Нарыхтоўшчыкі канстатуюць: актыўнасць насельніцтва ў здачы яблыкаў невысокая. Прадпрыемствам сёлета прынята каля 8 тысяч тон. У мінулым годзе было 10 тысяч тон.

Ягадны мікс

Пакуль у грамадстве разважаюць, які лёс чакае вясковыя яблыневыя сады — можа, наогул іх заменяць нейкія іншыя садовыя культуры, — у гэты час на першы план выходзяць ягады. Асабліва шырокае распаўсюджанне апошнім часам атрымалі клубніцы.

Сёлета нарыхтоўшчыкі спажыўтаварыства закупілі ў насельніцтва на 60 тон ягад больш, чым у мінулы сезон. Уся прадукцыя была рэалізавана праз гандлёвую сетку.

Ягаднымі рэкардсменамі сёлета сталі чарніцы. Так выйшла, што і ўраджай на іх быў нядрэнны, і кошт задавальняў. За кілаграм ягад давалі ад чатырох рублёў і вышэй. Па вобласці спажыўтаварыствам закуплена 212 тон лясной ягады. Летась удалося нарыхтаваць толькі 10 тон. Аб'ёмы, можна сказаць, непараўнальныя.

— Па чарніцах на ўнутраным рынку ёсць канкурэнцыя, — заўважыў Андрэй Сцефановіч. — Але мы трымалі цану, таму і нарыхтвалі такія аб'емы. Самыя рэсурсныя раёны — Іўеўскі, Навагрудскі, дзе закупілі па 40 тон ягад. Большасць прададзена за мяжу — у Літву, Расійскую Федэрацыю. Гэта наш экспартны патэнцыял.

Спажыўтаварыства закупляе яшчэ буякі, якія разводзіць сельская гаспадарка Гродзенскага раёна. Ад насельніцтва прымаюць таксама лясныя буякі, брусніцы, чырвоную і чорную рабіну. Зараз вядзецца нарыхтоўка журавін па 3,5 рубля за кілаграм. Ягады ідуць на рэалізацыю праз гандлёвыя аб'екты. Закупленыя ў насельніцтва журавіны рэалізуюцца на рынку, прычым па даволі прымальным кошце ў межах чатырох рублёў.

Закупілі гарбуз — прыгатавалі фрэш

Апошнім часам назіраецца прыкметны інтарэс да гарбузоў. Дыетолагі разам загаварылі пра карысныя ўласцівасці прадукту, а кулінары прапануюць адмысловыя рэцэпты страў і сокаў. Новымі тэндэнцыямі харчавання скарысталіся і кааператары. Гарбузы і кабачкі нарыхтоўваюць не толькі пад рэалізацыю, але і для сваіх сталовых і кафэ, якіх па вобласці больш за сто.

За адзін кілаграм гарбуза плацяць да 40 капеек. Здатчыкаў хапае, таму ў меню заўсёды ёсць стравы з гарбузоў — аладкі, запяканкі, супы-пюрэ і нават фрэшы. Свежавыціснуты сок гатуецца з гарбуза, яблыка і морквы. Дарэчы, стравы з яблыкамі таксама папулярныя і карыстаюцца попытам у наведвальнікаў кафэ. Асабліва печыва, адзначылі ў спажыўтаварыстве.

А вось бульба — ужо не такі хадавы тавар, як раней. Відаць, «другі хлеб» здае пазіцыі. Яшчэ летась нарыхтоўшчыкі адгружалі значныя аб'ёмы ў Расію, зараз там сваёй бульбы хапае і канкурыраваць вельмі цяжка. На ўнутраным рынку таксама нямала прапаноў, а ўстановы імкнуцца працаваць непасрэдна з вытворцамі, да таго ж па ўсёй лінейцы сельгаспрадукцыі вядуцца тэндары. Нарыхтоўка ад насельніцтва працягваецца, але аб'ёмы зніжаюцца.

Акцэнт на «зялёны» тавар

Як вядома, спажыўтаварыствы садзейнічаюць дадатковаму даходу насельніцтва. У сельскіх жыхароў ёсць магчымасць без асаблівых клопатаў на месцы здаць лішкі сваёй прадукцыі. Паступова спрашчаецца і працэдура здачы. Зараз, напрыклад, не патрэбны даведкі з сельскіх Саветаў аб наяўнасці прысядзібных участкаў, а толькі заключэнне аб якасці прадукцыі ад санітарных службаў. Радыелагічны кантроль таварыства праводзіць самастойна.

І ўсё ж галоўным стымулам застаецца цэнавы фактар. Здатчык шукае магчымасць збыць больш выгадны тавар. Начальнік службы нарыхтовак Навагрудскага філіяла Наталля Дунай звярнула ўвагу на рост прапаноў зялёных культур: кропу, пятрушкі, пяра цыбулі. Напрыклад, сёлета філіялам нарыхтавана ажно 800 кілаграм гэтых культур. Асабліва высокі попыт у пяра цыбулі. Некаторыя вяскоўцы пачалі гэтым займацца, каб зарабіць. Яны вырошчваюць зеляніну ў парніках і атрымліваюць ураджай у студзені — лютым, калі кошт за кілаграм дасягае 5-6 рублёў.

Многія вяскоўцы вырошчваюць агародніну лепшых сартоў, якая мае таварны выгляд, што спрыяе і больш высокаму кошту. Дарэчы, грошы за прадукцыю выплачваюцца адразу.

У многіх населеных пунктах ёсць стацыянарныя нарыхтоўчыя канторы, усяго іх па вобласці больш за сто. Кааператары гандлююць на гарадскіх рынках, маюць свае гандлёвыя аб'екты, удзельнічаюць у кірмашах. Апошнім часам назіраецца інтарэс да грыбоў. Лясныя дары закупляюць у насельніцтва, а шампіньёны — у фермераў з суседняй Брэсцкай вобласці. Напрыклад, сёлета закупілі больш за 22 тоны грыбоў. І гродзенцам выгадна, бо ў рэгіёне пакуль няма канкурэнтаў вытворцам шампіньёнаў.

Маргарыта УШКЕВІЧ

Загаловак у газеце: Ягадны рай кааператараў Як нарыхтоўшчыкі ўтрымліваюць свае

Выбар рэдакцыі

Культура

Пошук вечнага жыцця

Пошук вечнага жыцця

Шмат разоў, збочыўшы з брэсцкай трасы, праязджаючы ад Міра да Карэліч, царкву на могілках каля вёскі Загор'е выхопліваеш літаральна за лічаныя секунды.

Спорт

Ірына Курачкіна заваявала серабро Алімпійскіх гульняў!

Ірына Курачкіна заваявала серабро Алімпійскіх гульняў!

 У фінале спаборніцтваў па жаночай барацьбе яна ўступіла японцы Рысака Каваі. 

Грамадства

Ацэнка дзеянняў урада і давер да апазіцыі — Мусіенка пракаментаваў вынікі сацапытання

Ацэнка дзеянняў урада і давер да апазіцыі — Мусіенка пракаментаваў вынікі сацапытання

Па заказе ЗАТ «Другі нацыянальны тэлеканал» — АНТ з 5 па 21 ліпеня Аналітычны цэнтр ЕсооМ з прыцягненнем фонду «Украінская палітыка» правёў

Палітыка

Літоўцы раскручваюць крывавую хвалю гвалту

Літоўцы раскручваюць крывавую хвалю гвалту

З беларуска-літоўскай граніцы працягваюць паступаць весткі, ад якіх проста кроў стыне ў жылах.