Вы тут

Беларусь атрымала больш за 40 млн долараў грантаў


Аляксандр Мікалаевіч Рачэўскі — асоба ў сістэме Мінпрыроды легендарная. Мяркуйце самі: разам з калегамі ствараў ведамства, больш за дваццаць гадоў адказваў за міжнародныя сувязі Мінпрыроды. Ён — дзясяты чалавек, які атрымаў званне «Ганаровы эколаг». Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», медалём «За працоўныя заслугі». Аляксандр Мікалаевіч і пачынальнік дынастыі: яго сын Яўген таксама звязаў сваю кар'еру з прыродаахоўнай дзейнасцю.


— Нарадзіўся ў Брагіне, дзе вакол горада вельмі прыгожыя мясціны. А мне з дзяцінства быў цікавы навуковы падыход да прыроды, таму сумненняў не ўзнікала: паступаю на геафак, — расказвае Аляксандр Мікалаевіч. — Атрымаўшы дыплом, застаўся на кафедры, якраз пачала работу лабараторыя возеразнаўства пры БДУ. Яе стварылі Міністэрства меліярацыі СССР і Мінсельгасхарч БССР. У лабараторыі быў вельмі высокі ранг, даследаванні праводзіліся не толькі на тэрыторыі сучаснай Беларусі, але і на прыродных аб'ектах СССР. Ганаруся, што дзякуючы нашай працы ўдалося захаваць нямала беларускіх азёраў.

Калі Беларусь здабыла незалежнасць, да работы ў міністэрствах і ведамствах пачалі прыцягваць у тым ліку і спецыялістаў з ВНУ. Аляксандра Рачэўскага запрасілі ў Дзяржаўны камітэт па ахове навакольнага асяроддзя на пасаду начальніка аддзела навукі і замежных сувязяў. Менавіта ў пачатку 90-х фарміраваліся прыродаахоўныя навуковыя ўстановы «БелНДЦ «Экалогія», ЦНДІКВВР, выйшаў у свет навуковы часопіс «Прыродныя рэсурсы», была створана Рэспубліканская дзяржаўная праграма «Ахова навакольнага асяроддзя і прыродакарыстанне». І сёння гэтыя структуры — па-ранейшаму базавыя навуковыя падраздзяленні.

У 1994 годзе Дзяржкамітэт быў ператвораны ў Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя. Аляксандр Мікалаевіч 15 гадоў з'яўляўся членам калегіі ведамства. У гэтым статусе прымаў удзел у распрацоўцы практычна ўсіх ключавых нарматыўна-прававых дакументаў. Аляксандр Рачэўскі — адзін з суаўтараў Закона «Аб ахове навакольнага асяроддзя».

— У Міністэрстве ўзначаліў аддзел міжнароднага супрацоўніцтва і навукі. У той час найважнейшай задачай з'яўлялася ўмацаванне і наладжванне новых кантактаў з замежнымі партнёрамі, перш за ўсё з найбліжэйшымі суседзямі — Расіяй, Украінай, Літвой, Латвіяй, Польшчай, — працягвае Аляксандр Мікалаевіч. — Трэба было не толькі напрацоўваць практыку міжнародных дагаворна-прававых адносін, але ажыццяўляць удзел нашай краіны ў міжнародных прыродаахоўных арганізацыях. Аб нашай працы можна меркаваць па такіх лічбах: у 1995 годзе Беларусь стала ўдзельнікам пяці міжнародных канвенцый па ахове навакольнага асяроддзя, а ў 2012-м — ужо 22.

Удзел у міжнародных праектах даваў магчымасць краіне атрымліваць гранты на прыродаахоўныя мерапрыемствы. Неяк дзеля цікавасці палічыў: у маю бытнасць было прыцягнута больш за 40 млн долараў. Наогул, мы пераймалі шмат замежнага вопыту, і цяпер наша заканадаўства, напрыклад, па сістэме комплексных прыродаахоўных дазволаў на выкіды ў атмасфернае паветра, спецыяльнае водакарыстанне, захоўванне і захаванне адходаў вытворчасці аналагічнае з тым, што дзейнічае ў ЕС.

— Пры такой нагрузцы ў Міністэрстве вы яшчэ навуковай дзейнасцю займаліся. Ці быў час на адпачынак?

— Змена дзейнасці — гэта таксама адпачынак. Аднак знаходзіўся час і на любімы занятак — рыбалку. Часта выбіраўся разам з сынам. Вядома, было і такое, што пры падрыхтоўцы нейкіх дакументаў альбо міжнародных мерапрыемстваў дадому прыходзіў літаральна на пару гадзін.

— А як сям'я да такога графіка ставілася?

— З разуменнем. У нас, ведаеце, сямейнае геаграфічнае таварыства. Жонка, малодшы брат і яго жонка, мой сын — усе выпускнікі геафака БДУ. Таму жывём агульнымі прафесійнымі інтарэсамі, ва ўсім падтрымліваем адзін аднаго.

— Сярод вашых узнагарод і медаль Пастаяннага камітэта Саюзнай дзяржавы.

— З расійскімі калегамі у нас цесныя рабочыя сувязі, рэалізавалася пяць агульных дзяржпраграм у прыродаахоўнай галіне, гідраметэаралагічнай дзейнасці і геалогіі. Таксама і з іншымі краінамі СНД добрыя партнёрскія адносіны. У 1992 годзе мы правялі першы міждзяржсавет па экалогіі, гэтая традыцыя захавалася і дагэтуль.

— Колькі дзён вы пабылі пенсіянерам у чыстым выглядзе?

— Пакуль яшчэ не паспеў. На пенсію пайшоў з міністэрства і пяць гадоў працаваў у міжнародным падраздзяленні ў Белгідрамеце. Затым — у цэнтры экалагічнай экспертызы, цяпер выкладаю ў рэспубліканскім вучэбным цэнтры Мінпрыроды.

— Як вам працуецца цяпер?

— Вельмі цікава, у нас моцны выкладчыцкі склад. Работа бадзёрыць: самому трэба пастаянна вучыцца, асвойваць новыя формы выкладання. Нашы слухачы зацікаўлены ў атрыманні ведаў, што аблягчае працэс адукацыі. Іншая справа, на мой погляд, і я абмяркоўваў гэта з калегамі: тыдзень — недастатковы тэрмін для навучання. У нашы інспекцыі часам прыходзяць людзі без профільнай адукацыі, ім даводзіцца вучыцца, як той казаў, у полі, і ў іх няма права на памылку, таму што, паказаўшы некампетэнтнасць адзін раз, аўтарытэт страцяць назаўжды.

— Аляксандр Мікалаевіч, у Мінпрыроды кажуць: Рачэўскі-старэйшы і Рачэўскі-малодшы. Раскажыце пра сына.

— На геафак паступіў паводле сямейнай традыцыі. А вось на работу ў сістэму Мінпрыроды прыйшоў не адразу. Спачатку паспрабаваў сябе ў бізнесе, працаваў у розных кампаніях. Потым працаўладкаваўся ў Мінскі гарадскі камітэт прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя, быў і начальнікам аддзела аператыўнага кантролю, курыраваў некалькі раёнаў. Затым яго перавялі ў Міністэрства начальнікам аддзела экалагічнай экспертызы горадабудаўнічых праектаў. Цяпер працуе намеснікам дырэктара па дзяржаўнай экалагічнай экспертызе Рэспубліканскага цэнтра дзяржаўнай экалагічнай экспертызы і павышэння кваліфікацыі кіруючых работнікаў і спецыялістаў Мінпрыроды. Ніколі не ціснуў на сына, той сам рабіў выбар. Лічу, усебаковы вопыт ідзе толькі на карысць работы.

— А калі ён вырашыў, што хоча працаваць у сістэме Мінпрыроды, дапамагалі?

— За руку па кабінетах не вадзіў, спецыяльна нікому не тэлефанаваў. Хлопцу з прозвішчам Рачэўскі, напэўна, было няцяжка атрымаць работу ў нашай сістэме. А вось потым было складаней, бо яму нельга падвесці бацьку, любы яго промах расцэньваўся б як наш агульны. Яўген малайчына, спраўляўся і спраўляецца, хоць участак у яго цяпер вельмі складаны і адказны.

Аксана ЯНОЎСКАЯ

Фота з уласнага архіва Аляксандра Рачэўскага

Загаловак у газеце: Галоўны па замежных справах

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Работа па вяртанні імёнаў ахвяр канцлагера Штутгаф не спыняецца

Работа па вяртанні імёнаў ахвяр канцлагера Штутгаф не спыняецца

Імя адбіралі: калі ў рэгістрацыйны барак уваходзіў чалавек, то ўжо з наступных дзвярэй выходзіў нумар.

Жыллё

Як даказаць, што сусед сочыць за вамі, а не за злодзеямі

Як даказаць, што сусед сочыць за вамі, а не за злодзеямі

Падобныя звароты ад фізічных асоб — не рэдкасць.

Грамадства

Якую шкоду могуць прынесці бяскрыўдныя цацкі?

Якую шкоду могуць прынесці бяскрыўдныя цацкі?

У сённяшнім быце немагчыма абысціся без хімічных прадуктаў.

Грамадства

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Вечарам прайсціся ўздоўж цэнтральнай вуліцы Першамайскай у Магілёве адно задавальненне.