Вы тут

Сцежкамі болю, дарогамі радасці


Прадстаўнікі расійскіх СМІ, вядомыя блогеры Расіі пабывалі ў Беларусі, калі краіна святкавала 75-годдзе вызвалення ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў


Удзельнікі прэс-тура ля мемарыяла ў Шунеўцы

З 1 па 4 ліпеня ладзіўся гэты святочны прэс-тур, і я быў у ім — як прадстаўнік суполкі беларусаў Кабардзіна-Балкарыі, якая цесна супрацоўнічае са СМІ Беларусі, газетай “Кабардино-Балкарская Правда”. У чарговы раз пераканаўся: мая Бацькаўшчына памятае сваю слаўную й трагічную гісторыю, пра напоўненыя пакутамі, болем дні, гады Вялікай Айчыннай вайны. Нагадваюць пра тое больш за 8 тысяч помнікаў і абеліскаў, мемарыяльных комплексаў, музеяў, пахаванняў. Кожны з іх — гэта Памяць Народа, гэта маўклівыя, але яскравыя сведчанні пра нейчыя лёсы-жыцці, страты, подзвігі.

Сярод месцаў, што наведалі, быў Мемарыяльны комплекс “Трасцянец” пад Мінскам. Найбуйнейшае на тэрыторыі Беларусі месца масавага знішчэння людзей у гады акупацыі: там гвалтоўна абарвалася звыш 206 тысяч жыццяў. Гэта былі людзі розных нацыянальнасцяў, сярод іх шмат і яўрэяў з краін акупаванай фашыстамі Еўропы. Трасцянец па колькасці ахвяр, казалі нам, саступае толькі Асвенцыму, Майданеку й Трэблінцы. Імёны тысяч ахвяр нацысцкіх злачынстваў пад Мінскам невядомыя…

Яшчэ мы пабывалі ў Бягомльскім музеі Народнай Славы — ён расказвае ў асноўным аб партызанскай барацьбе, Барысаўска-Бягомльскай партызанскай зоне. А з народнымі мсціўцамі захопнікі, як вядома, змагаліся нялюдскімі метадамі. Наведалі Мемарыяльны комплекс “Праклён фашызму” на месцы вёскі Шунеўкі (Докшыцкі раён): там 22 мая 1943 года карнікі спалілі вёску разам з жыхарамі — як і ў Хатыні. А дзяцей пакідалі ў калодзеж. Нам паказалі рэканструкцыю трагедыі. Боль, гнеў, слёзы, жах ад убачанага выклікае нават рэканструкцыя… У тым, партызанскім рэгіёне Віцебшчыны спалена было 99 вёсак, знішчана больш за 20 тысяч мірных вяскоўцаў. Дарэчы, у электроннай базе “Беларускія вёскі, спаленыя ў гады Вялікай Айчыннай вайны”, іх больш за 9000. Прычым 600 так і не адноўлены, у тым ліку фальварак Янопаль у маім родным Жабінкаўскім раёне Брэстчыны. Ён сёлета ўнесены ў Вогненны спіс пад № 9097. У Янопалі карнікі забілі 11 чалавек, і дзяцей у тым ліку. А наша суполка “За яднанне, Сябры!” з дапамогай сяброў-журналістаў з Беларусі спрыяла таму, каб мадэратар сайта “Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь” унёс дапаўненне ў базу дадзеных. Гэта — наш агульны радок ва ўсенародную Кнігу Памяці.

І яшчэ ёсць адно памятнае месца на Віцебшчыне, пад Ушачамі: Мемарыяльны комплекс “Прарыў”. Якраз там прарвалі блакаднае кальцо 16 партызанскіх брыгад, знясіленыя баямі з фашыстамі. Гітлераўцы хацелі знішчыць Полацка-Лепельскую зону, якую называлі партызанскай рэспублікай: 1220 населеных пунктаў, 80 тысяч мірных жыхароў! І ўвесну 44‑га супраць 17 тысяч партызан да межаў партызанскай зоны падцягнулі больш за 60 тысяч карнікаў. А ў ноч з 4 на 5 мая кальцо было прарвана. Звыш 2 тысяч партызан і бяззбройных людзей палегла. Партызаны ж, вырваўшыся з акружэння, працягвалі барацьбу да падыходу Савецкай арміі, а потым і ў яе шэрагах.

У Мінску наведалі мы Дзяржаўны музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны — новы яго будынак на Праспекце Пераможцаў, пры Парку Перамогі. Там шмат унікальных экспанатаў, інтэрактыўных экспазіцый. Усе — пад вялікім уражаннем ад убачанага.

Кульмінацыяй прэс-тура стаў удзел у імпрэзах, прымеркаваных да Дня Незалежнасці, Дня Вызвалення. Мы запрошаны былі на агляд Урачыстага параду войскаў Мінскага гарнізона. Дарэчы, у парадзе, апрача падраздзяленяў беларускай арміі, паўдзельнічалі вайскоўцы з Расіі ды іншых краін СНД, Кітая.

Я ганаруся тым, што мой народ, уся Беларусь прадаўжае традыцыі Памяці. Тут і сам ты, казалі мне ўдзельнікі прэс-тура, пранікаешся духам шчырасці й чысціні людзей, іх павагай да слаўнай гісторыі сваёй краіны. Тут памяць пра Вялікую Айчынную вайну — усенародная, бо ў цяжкую для Айчыны хвіліну на барацьбу з ворагам у Беларусі падымаецца ўвесь народ.

Павел Сідарук, старшыня савета Кабардзіна-Балкарскага грамадскага руху “За яднанне, Сябры!”

Выбар рэдакцыі

Тэатр

Барыс Цяцёркін: Я аднолькава ўлюбёны і ў тэатр, і ў кіно

Барыс Цяцёркін: Я аднолькава ўлюбёны і ў тэатр, і ў кіно

Артыст Купалаўскага тэатра —  пра дзяцінства, шлях да сцэны і вывучэнне беларускай мовы.

Грамадства

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

У Год якасці мы задалі навукоўцам нязручныя пытанні аб тым, што «ўнутры» магазіннай пельмешкі або катлеткі.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Для Блізнятаў надыходзіць тыдзень сур’ёзных змен у асабістым жыцці.

Адукацыя

Беларуская мадэль дашкольнай адукацыі: якасць, даступнасць, адказнасць

Беларуская мадэль дашкольнай адукацыі: якасць, даступнасць, адказнасць

У нашай краіне амаль 90 працэнтаў дзяцей ад года да шасці атрымліваюць дашкольную адукацыю.