Вы тут

Як выглядаў дэтэктар хлусні Сярэднявечча


Прабацька сучаснага дэтэктара хлусні быў вынайдзены яшчэ ў сярэднія вякі. Аднак работа сярэднявечнага «паліграфа» значна адрознівалася ад сучаснага.


У Рыме ёсць мястэчка, куды лгуны хадзілі без усякага задавальнення, бо там яны рызыкавалі застацца без рукі. Цяпер у порціку царквы святой Марыі крывавых сцэн не адбываецца, але цікаўных каля Bocca della Verіta больш чым дастаткова. Таму што там знаходзяцца так званыя «Вусны праўды» («Уста истины») — містычны дыск з выявай аблічча паганскага бажаства Эрколя Пераможцы (героя раманскай міфалогіі, своеасабліва ўспрынятага і перайначанага італійцамі Геракла). Круглая скульптура была створана, як мяркуецца, у ІV стагоддзі да н. э. і да XVІІ стагоддзя служыла хутчэй прадметам дэкору. Як менавіта скульптура дыяметрам 1,75 метра здолела заняць месца ў царкве Санта-Марыя-ін-Касмедзін, на сённяшні дзень застаецца загадкай. Але менавіта ў сярэднявеччы забабонны люд свята верыў у тое, што за хлусню пагражае жорсткае пакаранне ў выглядзе пазбаўлення рукі, якую неабходна ўкласці проста ўнутр містычнай мармуровай маскі.

Усякаму лгуну, які паклаў сваю руку ў адкрыты рот статуі, паводле падання, Эрколь яе адкусваў. Эрколь, не Эрколь, але з адваротнага боку скульптуры стаяў кат з сякерай, і чалавеку, прызнанаму судом вінаватым, тую руку адсякаў. Паблізу ад царквы і плошчы, на якой стаіць храм, знаходзіўся рынак. Сюды часта прыходзілі для разбору спрэчак. Паколькі забабоны былі моцныя сярод людзей, ілгуны прызнаваліся ў сваіх няправедных справах, нават не засоўваючы руку ў рот. Лепш прызнацца і застацца з рукой, чым паспрабаваць даказаць сваю сумленнасць і рызыкнуць канечнасцю, лічылі яны.

Шмат легенд і баек апавядаюць аб «Вуснах праўды».Часта мужы прыводзілі сюды сваіх жонак, каб яны прызналіся ў нявернасці. Аднойчы падазраваную ў здрадзе прывялі да «Вуснаў праўды» пры вялікім збегу народа. Перш чым яна паклала руку ў вусны, з натоўпу выбег мужчына і пацалаваў яе. І тады, уклаўшы кісць рукі ў шчыліну, маладая жанчына сказала: «Я ў сваім жыцці ведала толькі двух мужчын: свайго мужа і гэтага вар'ята, які толькі што мяне пацалаваў». Паколькі яна сказала праўду, яе рука засталася цэлая. Пасля гэтага выпадку ў Рыме сталі казаць, што ні адна жанчына не пабаіцца ўкласці руку ў «Вусны праўды», таму што можа знайсці выйсце з самага бязвыхаднага становішча.

Іван КУПАРВАС

Выбар рэдакцыі

Тэатр

Барыс Цяцёркін: Я аднолькава ўлюбёны і ў тэатр, і ў кіно

Барыс Цяцёркін: Я аднолькава ўлюбёны і ў тэатр, і ў кіно

Артыст Купалаўскага тэатра —  пра дзяцінства, шлях да сцэны і вывучэнне беларускай мовы.

Грамадства

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

Праўда і міфы аб паўфабрыкатах

У Год якасці мы задалі навукоўцам нязручныя пытанні аб тым, што «ўнутры» магазіннай пельмешкі або катлеткі.

Калейдаскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Для Блізнятаў надыходзіць тыдзень сур’ёзных змен у асабістым жыцці.

Адукацыя

Беларуская мадэль дашкольнай адукацыі: якасць, даступнасць, адказнасць

Беларуская мадэль дашкольнай адукацыі: якасць, даступнасць, адказнасць

У нашай краіне амаль 90 працэнтаў дзяцей ад года да шасці атрымліваюць дашкольную адукацыю.