Вы тут

Чаму сельская мясцовасць менш прыцягальная для інвестараў?


За першае паўгоддзе 2019-га колькасць рознічных гандлёвых аб'ектаў у Беларусі павялічылася на 3 % і склала больш за 117 тысяч, іх плошча перавысіла 6,6 мільёна квадратных метраў. Акрамя таго, на плошчы 2 мільёны квадратаў працуюць 615 гандлёвых цэнтраў, што на 1,5 % больш у параўнанні з леташнім перыядам. У краіне налічваецца 388 рынкаў больш чым на 80 тысяч гандлёвых месцаў. Асаблівая ўвага аддаецца развіццю абслугоўвання сельскага насельніцтва.


Фота Анатоля Клешчука.

— Сапраўды, па-ранейшаму актуальнае пытанне гандлёвага абслугоўвання ў малых гарадах і ў сельскіх населеных пунктах. На сяле сёння пражывае кожны пяты жыхар краіны, а гэта больш за два мільёны чалавек. Разам з тым сельская мясцовасць эканамічна менш прыцягальная. І не толькі для гандлю. У асобных рэгіёнах назіраецца тэндэнцыя зніжэння ўзроўню гандлёвага абслугоўвання. Асноўныя прычыны — змяншэнне колькасці насельніцтва, нізкая рэнтабельнасць продажу. Арганізацыі спажывецкай кааперацыі вымушаны закрываць магазіны ў пэўных населеных пунктах. Як правіла, гэта невялікія вёсачкі або тыя, дзе зніжаецца колькасць насельнікаў. У гэтым выпадку на змену стацыянарным пунктам прыходзяць аўтакрамы, — расказаў першы намеснік міністра антыманапольнага рэгулявання і гандлю Артур Карповіч.

Удзельная вага сельскіх магазінаў складае 14 %, а па гандлёвай плошчы — 12 %. За першае паўгоддзе іх колькасць зменшылася на 10 %, аб'ектаў грамадскага харчавання — на 1 %, а пасадачных месцаў у іх — амаль на 2 %. Практычна ж палова пунктаў грамадскага харчавання прадстаўлены сталовымі.

Якія захады прымаюцца для паляпшэння сітуацыі? Па-першае, прыняты Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 верасня 2017 года № 345 «Аб развіцці гандлю, грамадскага харчавання і бытавога абслугоўвання». Гэты дакумент закліканы стварыць перадумовы для таго, каб бізнес актыўней ішоў у вёску. Нормамі ўказа з 1 студзеня 2018 года да 31 снежня 2022 года прадугледжаны шэраг падатковых ільгот, іншых прэферэнцый. Дзеянне дакументаў на сённяшні дзень распаўсюджваецца практычна на 18 913 населеных пунктаў, 18 847 з іх аднесены да сельскай мясцовасці, і 66 — да малых гарадскіх паселішчаў.

Па інфармацыі Міністэрства па падатках і зборах, ільготамі, якія дае Указ № 345, у 2018-м скарысталася 1107 суб'ектаў гаспадарання: 272 юрыдычныя асобы і 835 індывідуальных прадпрымальнікаў. За мінулы год яны пералічылі ў бюджэт амаль 200 мільёнаў рублёў падаткаў і стварылі 189 новых рабочых месцаў.

На 1 ліпеня 2019-га адкрыта 388 гандлёвых аб'ектаў і 77 пунктаў грамадскага харчавання.

Колькасць аўтамагазінаў за гэты перыяд павялічылася на 75. І цяпер «парк на колах» налічвае 822 машыны, якія калясяць амаль што па 2000 маршрутаў.

— Паводле Указа Прэзідэнта № 227, з 1 жніўня 2018-га да 31 снежня 2022 года суб'ектам гандлю дадзена права набываць, арандаваць у межах Аршанскага раёна Віцебскай вобласці дадатковую гандлёвую плошчу з улікам таго, што іх доля ў аб'ёме рознічнага гандлю перавысіла 20 %. У межах дзеяння ўказа пачалі функцыянаваць чатыры магазіны Еўрагандлю — па адным у Оршы і Барані, два ў гарадскім пасёлку Арэхаўск. На працягу 2019-га на тэрыторыі Аршанскага раёна прадугледжваецца пілотны праект па арганізацыі ўдасканаленай сістэмы дзяржаўных сацыяльных стандартаў па абслугоўванні насельніцтва, — канстатаваў Артур Карповіч. — Мы працягваем работу па развіцці гандлю і грамадскага харчавання шляхам стварэння і памяншэння ўмоў для вядзення бізнесу ў названых сферах. У гэтых мэтах у міністэрстве створана спецыяльная рабочая група па ацэнцы дзеянняў нормаў 345-га ўказа, а таксама яго ўдасканаленні. Ужо распрацаваны праект змяненняў і дапаўненняў у гэты ўказ. Сярод асноўных новаўвядзенняў варта адзначыць працяг тэрміну яго дзеяння з 2022 года да 2030-га ў плане льгот і прэферэнцый. Акрамя таго, прадугледжваецца асобны льготны тарыф на электрычную энергію для рознічных гандлёвых аб'ектаў і пунктаў грамадскага харчавання ў сельскай мясцовасці. Цяпер склалася наступная сітуацыя: арганізацыі, якія ажыццяўляюць гандаль на сяле, плацяць за электраэнергію больш, чым тыя, што аказваюць бытавыя паслугі. Акрамя таго, даецца права адчужаць і здаваць у арэнду аб'екты нерухомай маёмасці без наяўнасці дакументаў, якія пацвярджаюць дзяржаўную рэгістрацыю іх стварэння. Такую прапанову ўнёс Белспажыўсаюз. І мы пастараліся яе ўлічыць.

Што датычыцца ў цэлым спажывецкага рынку, то яго можна ахарактарызаваць як адносна стабільны і збалансаваны. У гандлёвай сетцы ў наяўнасці шырокі асартымент тавараў — як харчовых, так і нехарчовых.

Значна павялічыліся продажы рэчаў высокага цэнавага сегмента: новыя легкавыя аўтамабілі, бытавая тэхніка, верхняе адзенне, скураны абутак. А вось удзельная вага нехарчовых тавараў айчыннай вытворчасці ў рознічным тавараабароце знізілася. Як адзначыў першы намеснік міністра, гэта часткова сведчыць пра тое, што не ўсе беларускія тавары выйграюць канкурэнтную барацьбу. Аднак часам спажывец у пагоні за нізкай цаной забывае аб якасці набытага. Не заўсёды тое, што таннае, — даўгавечнае. Некаторыя тавары ў Беларусі наогул не выпускаюцца, і іх завозяць з-за межаў краіны. Напрыклад, шматаперацыйныя швейныя машыны, іанізатары і ўвільгатняльнікі паветра, электракававаркі, кавамашыны, электраблэндары, аўтамабільныя відэарэгістратары, планшэты камп'ютарныя, ноўтбукі, радыётэлефоны, смартфоны, прынтары, сканеры, ксераксы і іншае. А гэта значная частка нашага імпарту. Ну, і адпаведна доля ў тавараабароце нехарчовых тавараў. Пакуль у недастатковым асартыменце выпускаецца элегантны абутак для жанчын, мужчын, асабліва моладзі, абутак для адпачынку і спорту як для дарослых, так і дзяцей, кеды, паўкеды. Міністэрства антыманапольнага рэгулявання штогод на аснове аналізу імпарту тавараў і маніторынгу продажу распрацоўвае пералік імпартазамяшчальных тавараў, якія прапаноўваюцца для выпуску айчыннымі вытворцамі.

Таццяна ЛАЗОЎСКАЯ

Загаловак у газеце: Гандляваць у вёсцы, як у горадзе

Выбар рэдакцыі

Жыллё

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Па якіх крытэрыях дамы ўваходзяць у праграму па капрамонце?

Пра ўсе тонкасці правядзення капітальнага рамонту расказалі спецыялісты.

Рэгіёны

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Самы працяглы ўрок гістарычнай праўды і сяброўства

Удзельнікі «Цягніка Памяці» папярэдніх гадоў дзеляцца сваімі ўражаннямі ад праекта.

Экалогія

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Якія прагнозы на лета робяць метэаролагі?

Тры месяцы суцэльнай спякоты нам не абяцаюць

Гараскоп

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

Усходні гараскоп на наступны тыдзень

У пачатку тыдня да Ракаў могуць падступна падкрасціся трывогі і сумневы.